TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Zwanestein

Heerde, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built (approximately)
1900
Address
Bonenburgerlaan 90, 8181 HJ Heerde
Place
Heerde
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.37775, 6.04524
Monument number
520210

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 13 Zwolle, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

VILLA Zwanestein, gebouwd rond 1900 in een Neo-renaissancestijl met invloeden van de chaletstijl. Het in baksteen opgetrokken gebouw wordt architectonisch geleed door pleisterwerk in horizontale banden alsook in de omlopende cordonlijst; hoekpilasters en de aanzet- en sluitstenen in de bogen boven de vensters. In de topgevel en in de toren komt, eveneens karakteristiek voor een latere vorm van de neorenaissance, vakwerkbouw voor. De villa is ten oosten van de dorpskern van Heerde gesitueerd. en ligt op de hoek van de Bonenburgerlaan en de Griftdijk. De linker zijgevel is gekeerd naar het Apeldoorns Kanaal terwijl de rechter zijgevel grenst aan de langs de Griftdijk lopende vertakking van het kanaal. Behalve het door grind omgeven pand bevindt zich op het perceel nog een schuurtje, dat evenmin als de tuinaanleg onder de rijksbescherming valt. Het perceel, dat via een niet-oorspronkelijke toegangspoort met twee gemetselde kolommen aan de Griftdijk bereikbaar is, wordt begrensd door een modern hekwerk.

Omschrijving

De villa is op een nagenoeg rechthoekige plattegrond opgetrokken in baksteen (kruisverband) en wordt door een samengesteld dak gedekt. Het afgeplatte schilddak waarop gesmoorde kruispannen met driekant-vorsten op de kepers, is boven de rechter zijgevel van een aangekapt zadeldak voorzien, waarin aan de voorzijde een door een tentdak met schubleien bekroonde toren is gestoken. In de oksel van de vooruitspringende toren en de hoofdbouwmassa bevindt zich een eenlaagse annex met een afgeplat driezijdig schilddak met rode verbeterde Hollandse pan en ronde hoekkepers. Alleen boven de achtergevel komt in het dakschild een dakkapel met tentdak met schubleien voor. De geprofileerde bakgoten worden door opengewerkte consoles ondersteund, de laagbouw en het torentje bezitten gesneden klossen. Het aanwezige vakwerk in de toren en de topgevels is gebiljoeneerd. De vensters in de eerste bouwlaag bevatten alle bovenlichten onder een strekse boog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen. De vensters op de verdieping zijn, tenzij anders vermeld, steeds onder een gepleisterd segmentboogvormig boogveld geplaatst dat door een gestucte profiellijst boven wordt begrensd. In de meeste raamkozijnen op de verdieping is een spijlenhekje aanwezig.

De VOORGEVEL die naar de Bonenburgerlaan is gekeerd wordt bepaald door de toren die begane gronds geheel is ingebouwd. Aan de voor- en linkerzijde bevindt zich de eenlaagse uitbouw die aan de voorzijde is voorzien van drie vensters. De raampjes hiervan die boven een veld met siermetselwerk zijn gesteld, zijn gevat in een gepleisterde omlijsting. Deze rust op de, het hele pand omlopend, gecementeerde sokkel waarboven een gepleisterde plint met waterlijst. De linkerzijde van de laagbouw bevat een venster en een opgeklampte deur (kraalprofieldelen), de rechterzijde een raam. Op het afgeplatte schilddak is een oorspronkelijke lichtkap geplaatst waarin een klapraampje en een gekoppeld vast raampje als lichtspleet uitgevoerd. De rechterzijde van de voorgevel wordt in beslag genomen door de portiek en het naastgelegen venster, dat is gelegen onder het, de gehele rechterzijde van de gevel beslaande balkon. De portiek is via enkele hardstenen treden bereikbaar met openingen aan de voor- en rechterzijde die afhankelijk van de wind door een houten, van kraalprofieldelen voorziene windscherm kan worden afgesloten. De door rondbogen met gepleisterde aanzet- en sluitstenen afgesloten openingen worden geflankeerd door gepleisterde kolommen met kapitelen. De hoek wordt gedragen door een vrijstaande kolom. De opgeklampte bewerkte voordeur bevat ruitjes met mousseline glas. Het venster links van de portiek bevat een gedeeld vast raam met gedeeld glas in lood bovenlicht onder een latei waarop een gepleisterde strek rust. De gevel, evenals de rechterzijde, wordt beëindigd door de geprofileerde lijst van het balkon, dat is voorzien van een borstwering bestaande uit houten balusters tussen van dekplaten voorziene kolommen. Boven de laagbouw rijst de in grondvlak vierkante toren op. In de van een gepleisterde omlijsting voorziene verdieping bezit alleen de voorzijde een gekoppeld stel draairamen met glas in lood bovenlichten. Het venster wordt afgesloten door een 1½ steens strek waarin gepleisterde sluit- en aanzetstenen. Ter hoogte van het kalf een gepleisterde band, die zich over alle gevels voortzet. De derde bouwlaag onder het dak is aan drie zijden van de toren voorzien van vakwerk, waartussen zich een stolpraam met drieruits (kathedraalglas) bovenlicht bevindt, dat rust op een waterlijst en boven reikt tot de gepleisterde fries waarin zich de klossen van het dakoverstek bevinden. Het torendak wordt met een zinken piron bekroond. De gevel rechts van de toren boven het portiek is op een balkondeur met bovenlicht na, blind uitgevoerd. In de ter hoogte van het kalf aanwezige spekband is de naam van de villa 'Zwanestein' geschilderd. Een steens boog met aanzet- en sluitsteen sluit het kozijn af.

De LINKER ZIJGEVEL wordt gekenmerkt door een licht risalerend door een topgevel beëindigd linker gedeelte met erker en een uit twee assen bestaand rechter gedeelte waarvoor een met baksteen gemetseld bordes voor de gevel is gelegen. De linkerzijde van de gevel bevat een stenen erker (met in de plint een gekoppeld kelderraam) waarvan de vensters in de drie zijden in een gepleisterde omlijsting zijn gevat. De schuiframen bevatten een verticale roede die niet in het midden is geplaatst, maar naar rechts; het bovenlicht bestaat uit glas in lood. De balusters in de borstwering (die zijn dichtgezet) van het boven de erker gelegen balkon, zijn als type dezelfde als die voorkomen in de voorgevel. De dubbele balkondeuren met bovenlicht worden geflankeerd door persiënnes. In de van vakwerk voorziene geveltop met geprofileerde windveer, komt een klein balkon voor met houten borstwering waar dubbele deuren met vierruits bovenlicht op aansluit. De doorgestoken gesneden dakgordingen ondersteunen het overstek. Het rechtergedeelte van de gevel bezit links onder een, toegevoegde, glasluifel een opgeklampte deur met terzijde een waterpomp onder een bovenlicht. Rechts komt een T-schuifraam voor met bovenlicht dat wordt geflankeerd door kraalprofiel-luiken. Op de verdieping bevinden zich links boven de deur een smal draairaam (matglas) en rechts een stolpraam die beide zijn voorzien van een bovenlicht. De bakgoot die de gevel afsluit eindigt links, onder die van het dakschild van het naastgelegen zadeldak, met een in hout uitgezaagde kop 'en profil'.

De ACHTERGEVEL wordt gedomineerd door een in het rechtergedeelte zich bevindende houten veranda met bovenliggend balkon. De op een gecementeerde plint rustende veranda bezit een rechthoekig grondplan. De voorzijde bevat behalve dubbele enkelruits paneel schuifdeuren met ter weerszijden een venster. Elke vensteras wordt door een tweeruits bovenlicht afgesloten dat elk boven, van twee naast elkaar geplaatste ruitjes (kathedraalglas) is voorzien. De zijkanten van de veranda tellen drie vensterassen met ongedeelde bovenlichten die boven, drie kathedraalglasruitjes bevatten. Links van de veranda bevinden zich dubbele tuindeuren waarvan de lage panelen met een kussen zijn uitgerust. De deuren worden boven afgesloten door een bovenlicht. In de verdieping komt in het midden een klein vierkant raampje voor; links een stolpraam en rechts, boven de veranda gelegen, een balkon dat door het oorspronkelijke houten spijlenhek wordt begrensd. De dubbele balkondeuren zijn identiek aan de hiervoor genoemde tuindeuren. De houten, met een tentdak gedekte en door een piron bekroonde dakkapel, bevat een stolpraam.

De RECHTER ZIJGEVEL bezit evenals de linker zijgevel een met een topgevel afgesloten risalerend linker gedeelte. In de plint komen twee gekoppelde kelder(draai)ramen voor. De eerste bouwlaag bezit links een venster met gekoppelde schuiframen en rechts een schuifraam, beide voorzien van een bovenlicht. De verdieping bezit twee identieke stolpramen met bovenlichten. De geveltop met stolpraam is, op het ontbrekende balkonnetje en een deel van het vakwerk na, identiek aan de linker zijgevel. In het INTERIEUR is de oorspronkelijke ruimtelijke indeling nauwelijks aangetast en zijn de oorspronkelijke paneeldeuren nog aanwezig. Op de entree met vestibule in de rechterhoek van de voorgevel, volgt een hall met vloertegels, marmeren schouw, geornamenteerd stucplafond en de bordestrap met een afgeronde bloktrede waarop een voluut aan de voet rust van een rijk bewerkte trappaal. Op de centraal gelegen hall komen diverse kamers uit. Links bevinden zich de keuken met betegelde schouw, aanrecht met pomp en ingebouwde servieskast. De begane grond telt twee naast elkaar gelegen toiletruimten. De achterzijde bevat de kamer en suite die door twee dubbele deuren (een paar paneel- en een paar beglaasde paneeldeuren) kan worden afgescheiden. De rolluiken met haspels zijn bewaard gebleven evenals twee marmeren schouwen. Aansluitend op het bordes van de trap in de hall bevindt zich een diepe kast die van een lichtkap is voorzien en in het exterieur boven de laagbouw in de voorgevel uitkomt. Het plafond boven de hal waarop zeven kamers uitkomen, op de verdieping is van een perklijst voorzien. In de kelder komen troggewelven voor.

Waardering

VILLA, gebouwd rond 1900 in een Neo-renaissancestijl met invloeden van de chaletstijl.

- Van architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een in in- en exterieur goed en gaaf bewaarde villa rond 1900.

- Van stedenbouwkundige waarde als hoekpand aan de Bonenburgerlaan die in de Kerkdijk overgaat en vanuit de dorpskern als uitvalsweg, over het Apeldoorns Kanaal naar het buitengebied leidt.

- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling als voorbeeld van huisvesting van nieuwe kapitaalkrachtige elite die zich bij voorkeur vestigde buiten de stad in een omgeving met veel natuurschoon.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

VILLA Zwanestein, built around 1900 in a Neo-Renaissance style with influences of the chalet style. The brick building is architecturally articulated by plasterwork in horizontal bands as well as in the surrounding cornice; corner pilasters and the springer and keystone stones in the arches above the windows. In the gable and in the tower, characteristic likewise of a later form of the neo-renaissance, half-timbering occurs. The villa is situated to the east of the village centre of Heerde and is located at the corner of the Bonenburgerlaan and the Griftdijk. The left side gavel is oriented towards the Apeldoorns Kanaal while the right side gavel borders the branching of the canal running along the Griftdijk. Apart from the building surrounded by gravel, there is also a small shed on the property, which, like the garden layout, is not under national monument protection. The property, accessible via a non-original access gate with two bricked columns on the Griftdijk, is bounded by modern fencing.

Description

The villa is built on an almost rectangular plan in brick (Flemish bond) and is covered by a composite roof. The flattened hipped roof with mortised Spanish tiles with triangular hip ridges on the rafters is provided with an adjoining gabled roof above the right side gavel, in which a tower crowned with a tent roof with sliding slates is inserted at the front. In the angle of the projecting tower and the main building mass is a single-storey annex with a flattened three-sided hipped roof with red improved Dutch tiles and rounded corner rafters. Only above the rear gavel does a roof dormer with tent roof with sliding slates occur in the roof panel. The profiled gutters are supported by openwork consoles, the low construction and the small tower have carved blocks. The existing half-timbering in the tower and the gables is billeted. The windows in the first storey all contain fanlights under a straight arch with plastered keystone and springer stones. The windows on the upper floor are, unless otherwise stated, always placed under a plastered segmental arch field that is bounded above by a stuccoed profile moulding. In most window frames on the upper floor a small rail screen is present.

The FRONT GAVEL facing the Bonenburgerlaan is dominated by the tower which is completely built in at ground level. At the front and left side is the single-storey extension which is provided at the front with three windows. The small panes of which are placed above a field with decorative brickwork and are set in a plastered frame. This rests on the, running around the entire building, cemented plinth above which a plastered skirting with drip moulding. The left side of the low construction contains a window and a clamped door (beadwork elements), the right side a window. On the flattened hipped roof an original light shaft is placed in which a hinged window and a coupled fixed window are executed as light slit. The right side of the front gavel is occupied by the porch and the adjacent window, which is located beneath the, covering the entire right side of the gavel, balcony. The porch is accessible via several stone steps with openings on the front and right side which, depending on the wind, can be closed by a wooden wind screen provided with beadwork elements. The openings closed by rounded arches with plastered springer and keystone stones are flanked by plastered columns with capitals. The corner is supported by a free-standing column. The clamped decorated front door contains panes with muslin glass. The window to the left of the porch contains a divided fixed frame with divided leaded glass fanlight under a lintel on which a plastered course rests. The gavel, as well as the right side, is terminated by the profiled moulding of the balcony, which is provided with a balustrade consisting of wooden balusters between columns with cover plates. Above the low construction rises the tower square in plan. In the upper floor provided with a plastered frame, only the front side has a coupled pair of casement windows with leaded glass fanlights. The window is closed by a 1½-brick course in which plastered keystone and springer stones. At the height of the calves a plastered band, which continues over all gavels. The third storey under the roof is provided on three sides of the tower with half-timbering, between which is a fixed sash window with three-pane (cathedral glass) fanlight, which rests on a drip moulding and extends above to the plastered frieze in which the blocks of the roof overhang are located. The tower roof is crowned with a zinc finial. The gavel to the right of the tower above the porch is executed blind except for a balcony door with fanlight. In the band at the height of the calves the name of the villa 'Zwanestein' is painted. A brick arch with springer and keystone stone closes off the frame.

The LEFT SIDE GAVEL is characterized by a slightly projecting left section terminated by a gable with a bay window and a right section consisting of two axes in front of which a bricked platform is located in front of the gavel. The left side of the gavel contains a stone bay window (with in the plinth a coupled cellar window) of which the windows in the three sides are set in a plastered frame. The sash windows contain a vertical glazing bar that is not placed in the middle but to the right; the fanlight consists of leaded glass. The balusters in the balustrade (which are closed in) of the balcony located above the bay window are of the same type as those occurring in the front gavel. The double balcony doors with fanlight are flanked by venetian blinds. In the gable top provided with half-timbering with profiled wind brace, there is a small balcony with wooden balustrade to which double doors with four-pane fanlight adjoin. The sawn-through carved roof braces support the overhang. The right section of the gavel has, to the left under an added glass canopy, a clamped door with beside it a water pump under a fanlight. To the right is a T-sash window with fanlight that is flanked by beadwork-element shutters. On the upper floor there are to the left above the door a narrow casement window (frosted glass) and to the right a fixed sash window, both provided with a fanlight. The gutter that closes off the gavel ends on the left, below that of the roof panel of the adjacent gabled roof, with a wooden sawn head 'in profile'.

The REAR GAVEL is dominated by a wooden veranda with overlying balcony located in the right section. The veranda resting on a cemented plinth has a rectangular plan. The front contains, in addition to double single-pane panel sliding doors, on either side a window. Each window axis is closed by a two-pane fanlight which above has, of two adjacent panes (cathedral glass). The sides of the veranda have three window axes with undivided fanlights which above contain three cathedral glass panes. To the left of the veranda are double garden doors of which the low panels are equipped with a cushion. The doors are closed above by a fanlight. On the upper floor a small square window appears in the middle; to the left a fixed sash window and to the right, located above the veranda, a balcony which is bounded by the original wooden rail screen. The double balcony doors are identical to the aforementioned garden doors. The wooden roof dormer, covered with a tent roof and crowned with a finial, contains a fixed sash window.

The RIGHT SIDE GAVEL has, like the left side gavel, a projecting left section terminated with a gable. In the plinth there are two coupled cellar (casement) windows. The first storey has on the left a window with coupled sash windows and on the right a sash window, both provided with a fanlight. The upper floor has two identical fixed sash windows with fanlights. The gable top with fixed sash window is, apart from the missing small balcony and a part of the half-timbering, identical to the left side gavel. In the INTERIOR the original spatial layout is hardly disturbed and the original panelled doors are still present. Following the entrance with vestibule in the right corner of the front gavel is a hall with floor tiles, marble fireplace, ornamented stucco ceiling and the flight of stairs with a rounded block step on which a volute rests at the foot of a richly decorated newel. Onto the centrally located hall various rooms open. On the left are the kitchen with tiled fireplace, sink with pump and built-in dresser. The ground floor has two adjoining toilet rooms. The rear contains the room en suite which can be separated by two double doors (a pair of panelled and a pair of glazed panelled doors). The roller blinds with pulleys have been preserved as well as two marble fireplaces. Adjacent to the landing of the staircase in the hall is a deep cupboard which is provided with a light shaft and emerges in the exterior above the low construction in the front gavel. The ceiling above the hall onto which seven rooms open, on the upper floor is provided with a perimeter moulding. In the cellar trough vaults occur.

Assessment

VILLA, built around 1900 in a Neo-Renaissance style with influences of the chalet style.

- Of architectural-historical value as an example of a villa built around 1900 that is well and properly preserved in both interior and exterior.

- Of urban planning value as a corner building on the Bonenburgerlaan which merges into the Kerkdijk and from the village centre serves as an exit route over the Apeldoorns Kanaal towards the countryside.

- Of cultural-historical value as a recognizable element from a social development as an example of housing for the new wealthy elite that preferred to settle outside the city in an environment with much natural beauty.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map