TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Woonhuis, Eigen Brood Bovenal 66

Leeuwarden, Fryslân, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1870
Address
Eigen Brood Bovenal 66, Locatie: Oldegalileen, 8922 BA Leeuwarden (and others)
Place
Leeuwarden
Province
Fryslân
Country
Netherlands
Coordinates
53.20809, 5.80120
Part of complex
520140
Monument number
520145

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

Blok van acht ARBEIDERSWONINGEN, Eigen Brood Bovenal 66-80, deel uitmakend van een comlex van 64 arbeiderswoningen van `Oud Eigen Brood Bovenal', bestaand uit acht blokken van elk acht woningen. Dit blok is in 1870 gebouwd in Ambachtelijk traditionele bouwstijl naar ontwerp van architect Jacob Izaäks Douma voor een van de vroegste woningbouwverenigingen van het land en de eerste in Friesland.

Omschrijving

EXTERIEUR: De acht woningen, gegroepeerd in een blok, zijn in een hoogst simpele Ambachtelijk traditionele bouwstijl gebouwd. Het blok behoort tot de tweede bouwstroom en is gelegen aan het tussenstraatje Eigen Brood Bovenal. De woninkjes meten 6 bij 6,3 meter. Elk huis is voorzien van een bleek of tuin van vijf meter diep, oorspronkelijk vooral door lattenhekjes afgegrensd en tegenwoordig in belangrijke mate door ligusterhagen. Het blok is niet rug-aan-rug met het achtergelegen blok verbonden, maar er ligt een steeg van één meter breedte tussen, waardoor de woningen enigszins licht en lucht van beide zijden kunnen ontvangen. Per achttal kwam er een grote regenwaterbak en per 24 woningen werden ze gezamenlijk ook nog van een welput met pomp voorzien. Buiten de deur kwamen groepen privaten en wel afzonderlijk voor vrouwen en mannen. Deze extra voorzieningen zijn in later tijd in de woningen ondergebracht en de bijbouwsels zijn verdwenen.

De voorgevels zijn per woning een dubbel raamtravee en een niet risalerend deurtravee breed. Boven een gepleisterde plint zijn de muren van roodbruine en bruine baksteen gemetseld. De rechtgesloten muuropeningen zijn gedekt door koppenlaagjes. Bij de laatste renovatie verloren de vernieuwde dubbele vensters hun roeden en werden de bovenlichten van kantel- of uitzetramen voorzien. De oorspronkelijk dichte deuren zijn toen vervangen door glaspaneeldeuren. Boven in de muur zitten rozetankers. De bakgoten rusten op bescheiden geprofileerde klosjes. De woningrijen bezitten flauw hellende schildkappen met vernieuwde, zwart geglazuurde golfpannen. Op het dak staan in 1935 aangebrachte reeksen dakkapellen met afzaatkappen. De bleekjes aan de voorzijde, ooit afgegrensd door lattenhekjes en thans merendeels door ligusterhagen, zijn als individuele tuinen ingericht.

INTERIEUR: Oorspronkelijk kregen de kleine woningen een indeling van een kamer van 5,6 bij 4,4 meter, inclusief twee bedsteden en een kast, een flink portaal en een werkplaats van 1,8 bij 2,1 meter die als keuken kon worden benut. Daar is een vaste trap naar de zolder. Onder de trap zat een kast en daaronder een keldertje dat toegankelijk was via de erachter gelegen berg- of wasplaats. Philips Kooperberg merkte in 1888 op dat de zolders gewoonlijk zijn vertimmerd tot slaapgelegenheden of vertrekjes voor huisarbeid: "De daken zijn niet beschoten en te vlak, zoodat de zolders niet vrij van vochtigheid zijn". Het inwendige van deze arbeiderswoningen is herhaaldelijk verbouwd en vanaf de jaren-dertig aangepast aan het eigentijdse wooncomfort. De interieurs vallen derhalve buiten de bescherming.

WAARDERING

Het blok van acht ARBEIDERSWONINGEN, Eigen Brood Bovenal 66-80, deel uitmakend van het het complex van 64 arbeiderswoningen van `Oud Eigen Brood Bovenal is sociaal-historisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig van algemeen belang

- vanwege de eerste plaats die het blok als onderdeel van het complex inneemt in de lokale en regionale (en een zeer vroege plaats in de landelijke) geschiedenis van de georganiseerde volkhuisvesting;

- vanwege de uitwendig door renovatie enigszins verstoorde, maar niettemin evenwichtige en ingetogen Ambachtelijk traditionele bouwstijl;

- vanwege de kenmerkende stedenbouwkundige lay-out in strenge stroken die heeft geleid tot een helder complex in een thans enigszins rafelige omgeving.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Block of eight WORKERS' DWELLINGS, Eigen Brood Bovenal 66-80, forming part of a complex of 64 workers' dwellings of 'Oud Eigen Brood Bovenal', consisting of eight blocks of eight dwellings each. This block was built in 1870 in Craftsman traditional building style designed by architect Jacob Izaäks Douma for one of the earliest housing associations in the country and the first in Friesland.

Description

EXTERIOR: The eight dwellings, grouped in a block, are built in a highly simple Craftsman traditional building style. The block belongs to the second construction phase and is located on the narrow street Eigen Brood Bovenal. The little houses measure 6 by 6.3 metres. Each house is provided with a bleaching green or garden of five metres deep, originally mainly bounded by wooden fences and nowadays largely by privet hedges. The block is not connected back-to-back with the block behind it, but there is an alley of one metre width between, whereby the dwellings can receive somewhat light and air from both sides. Per group of eight came a large rainwater tank and per 24 dwellings they were also jointly provided with a well with pump. Outside the door came groups of privies and indeed separate ones for women and men. These extra facilities were accommodated in the dwellings in later times and the outbuildings have disappeared.

The front facades are per dwelling a double window bay and a non-projecting door bay wide. Above a plastered plinth the walls are built of reddish-brown and brown brick. The straight-closed wall openings are covered by header courses. With the last renovation the renewed double windows lost their glazing bars and the fanlights were provided with casement or awning windows. The originally solid doors were then replaced by glass-panel doors. Above in the wall sit rose anchors. The rain gutters rest on modest moulded small blocks. The rows of dwellings have slightly pitched hipped roofs with renewed, black-glazed curved tiles. On the roof stand series of roof dormers with swept roofs, added in 1935. The bleaching greens at the front, once bounded by wooden fences and nowadays mostly by privet hedges, are laid out as individual gardens.

INTERIOR: Originally the small dwellings received a layout of a room of 5.6 by 4.4 metres, including two bed alcoves and a cupboard, a substantial hallway and a workshop of 1.8 by 2.1 metres which could be used as a kitchen. There is a fixed staircase to the attic. Under the stairs was a cupboard and below it a small cellar that was accessible via the storage or washing place behind it. Philips Kooperberg noted in 1888 that the attics were usually fitted out as sleeping quarters or rooms for homework: "The roofs are not boarded and too flat, so that the attics are not free from moisture". The interior of these workers' dwellings has been repeatedly rebuilt and from the 1930s onwards adapted to contemporary living comfort. The interiors therefore fall outside the protection.

VALUATION

The block of eight WORKERS' DWELLINGS, Eigen Brood Bovenal 66-80, forming part of the complex of 64 workers' dwellings of 'Oud Eigen Brood Bovenal' is of general importance from a social-historical, architectural-historical and urban planning perspective

- because of the prominent place the block occupies as part of the complex in the local and regional (and a very early place in the national) history of organized public housing;

- because of the exterior somewhat disrupted by renovation, but nevertheless balanced and restrained Craftsman traditional building style;

- because of the characteristic urban planning layout in strict bands which has resulted in a clear complex in a nowadays somewhat frayed environment.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map