Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Van Blomstraat 5
Leeuwarden, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1915
- Address
- Van Blomstraat 5, Locatie: Huizum-West, 8932 EZ Leeuwarden (and others)
- Place
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.19458, 5.79029
- Part of complex
- 519771
- Monument number
- 519794
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 3 Leeuwarden, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
BLOK VAN 3 VOLKSWONINGEN, Van Blomstraat 5-7 en Hollanderstraat 23, deel uitmakende van het COMPLEX HOLLANDERWIJK.
De Hollanderwijk in 1915 in opdracht van de Woningvereeniging Leeuwarden naar ontwerp van Willem Cornelis de Groot in Overgangsstijl gebouwd. De vereniging kocht in 1912 ten zuiden van het spoorwegemplacement een wigvormig stuk grond van bijna 3 ha aan. In een eerste ontwerp vulde de architect het gebied in met 201 woningen in veertien uniforme noord-zuid gerichte bouwstroken. De inspecteur van de volksgezondheid maakte bezwaar tegen de rigide aanpak en het volgend ontwerp met 177 woningen was stedenbouwkundig veel levendiger. De stedenbouwkundige aanpak werd aanleiding om ook de architectuur te variren. De 139 standaardwoningen (met kleine variaties) zijn als tussenwoningen in de stroken geplaatst; de 38 grotere woningen (waarvan twee winkelhuizen) met sterk gevarieerde plattegronden en architectonische vormen zijn aan de randen van de wijk, op de hoeken en aan de ontsluitingsstraat tot stand gekomen.
In 1980/'83 heeft een algehele renovatie van de wijk plaatsgevonden. De indeling van de woningen is daarbij grondig gewijzigd. Aan de achterzijden zijn keukens/bergingen uitgebouwd die stedenbouwkundig en architectonisch veranderingen teweeg hebben gebracht, maar die door beplantingen aardig aan het zicht zijn onttrokken en het geheel slechts in geringe mate verstoren.
Omschijving EXTERIEUR: Het bouwblok van 3 volkswoningen bestaat uit 2 kleine woningen en een hoekwoning. De woningen zijn drie vakken breed voor een deur en twee vensters. Zowel de breedte als de hoogte van deuren en vensters met bovenlichten, voorzien van kleine roeden, verhouden zich evenwichtig met het gevelvlak. De woningen zijn gebouwd van grauwbruine baksteen en verlevendigd met allerlei sierlijkheden van rode strengperssteen. Speklagen ter hoogte van de onder- en bovendorpels van de vensters zijn bij alle woningen te vinden, ook in de geveltoppen. Laten de ontlastingsbogen boven de gevelopeningen al een diversiteit zien, de boogtrommels zijn met grote fantasie met steeds ander metselmozaïek gevuld. Elke straat heeft een eigen, kenmerkend mozaïekpatroon gekregen. Fraai gedetailleerde zinken hemelwaterafvoeren met vergaarbakken verrijkten het beeld eveneens, maar bij de renovatie zijn de meeste vervangen door eenvoudige exemplaren van kunststof. De langskappen die in het zicht liggen zijn gedekt met blauw geglazuurde Friese gegolfde pannen; de achterschilden met de gesmoorde pannen van dit type. Alle zolders zijn verlicht door dakkapellen. De contour van de daken werd oorspronkelijk niet weinig verlevendigd door schoorstenen die uit de naald van de daken gemetseld waren. Bij de vernieuwing van de wijk in de jaren-tachtig zijn de meeste schoorstenen verdwenen. De hoekwoningwoning Hollanderstraat 23 is ruimer, heeft een afgewolfde geveltop en een afgesnoten hoek met uitkragend metselwerk.
INTERIEUR: De kleine woningen bestonden oorspronkelijk uit een kamer en een achterliggend alkoof met vaste bedden, een gang met steektrap, een kamer onder de kap en een plaatsje van 5 meter diep met een afdak en een privaat; de grotere woningen hadden een kamer of keuken extra beneden en soms onder de kap ook een extra afgeschoten kamertje. Bij de van 1980 tot 1983 uitgevoerde renovatie zijn de interieurs van alle woningen aangepast aan de eisen van modern wooncomfort. De gangen behielden de oorspronkelijke vorm; sommige met de oorspronkelijke tegelvloer of restanten daarvan. Behoudens deze vloeren valllen de interieurs buiten de bescherming.
WAARDERING
Het blok woningen Van Blomstraat 5-7 en Hollanderstraat 23 is sociaal-historisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig van groot algemeen belang
- als element in de wijk die een belangrijke plaats inneemt in de sociaal-maatschappelijke geschiedenis van de volkshuisvesting op de kentering van de kwantitatieve naar de kwalitatieve aanpak;
- als woningenstrook in het wijkproject dat in het oeuvre van architect W.C. de Groot een opvallende plaats inneemt als wijk met een eenheid in architectuur die tot op details grote variaties laat zien ter versterking van de stedenbouwkundige levendigheid, kenmerkend voor de Overgangsstijl;
- als element in de wijk van een levendige stedenbouwkundige aanpak met opvallende en subtiele ruimtelijke variaties in het stratenbeloop en de plaatsing van de woningen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
BLOCK OF 3 WORKING-CLASS DWELLINGS, Van Blomstraat 5-7 and Hollanderstraat 23, forming part of the HOLLANDERWIJK COMPLEX.
The Hollanderwijk was built in 1915 on the instructions of the Woningvereeniging Leeuwarden according to designs by Willem Cornelis de Groot in Transitional style. The association purchased in 1912 a wedge-shaped plot of almost 3 hectares to the south of the railway depot. In an initial design the architect filled the area with 201 dwellings in fourteen uniform north-south oriented building strips. The public health inspector raised objections to the rigid approach and the subsequent design with 177 dwellings was much more lively from an urban planning perspective. The urban planning approach provided reason to vary the architecture as well. The 139 standard dwellings (with minor variations) were placed as semi-detached houses in the strips; the 38 larger dwellings (of which two shop-houses) with strongly varied floor plans and architectural forms were created at the edges of the neighbourhood, on corners and on the access street.
In 1980/'83 a complete renovation of the neighbourhood took place. The layout of the dwellings was substantially altered during this. Kitchens/storage rooms were built out at the rear sides which brought about urban planning and architectural changes, but which have been reasonably screened from view by planting and disturb the overall appearance only to a minor extent.
DESCRIPTION OF EXTERIOR: The building block of 3 working-class dwellings consists of 2 small dwellings and a corner house. The dwellings are three bays wide comprising a door and two windows. Both the width and the height of doors and windows with fanlights, fitted with small glazing bars, are in balanced proportion with the facade surface. The dwellings are built of greyish-brown brick and enlivened with various decorative features of red pressed brick. Brick courses at the height of the upper and lower jambs of the windows are found in all dwellings, also in the gable tops. Whilst the relieving arches above the facade openings already show diversity, the arch drums are filled with great imagination with ever-different brick mosaic patterns. Each street received its own characteristic mosaic pattern. Finely detailed zinc rainwater gutters with collection boxes likewise enriched the appearance, but during renovation most were replaced by simple plastic examples. The side roofs that are visible are covered with blue glazed Frisian corrugated tiles; the rear gables with the fire-stopped tiles of this type. All attics are lit by dormer windows. The roofline was originally enlivened not a little by chimneys which were built out of the roof ridge. During the renewal of the neighbourhood in the eighties most chimneys disappeared. The corner dwelling Hollanderstraat 23 is roomier, has a half-hipped gable top and a cut-off corner with projecting brickwork.
INTERIOR: The small dwellings originally consisted of a room and a rear-lying alcove with fixed beds, a hallway with a steep stair, a room under the roof and a yard space 5 metres deep with a lean-to roof and a privy; the larger dwellings had an extra room or kitchen on the ground floor and sometimes an extra partitioned room under the roof as well. During the renovation carried out from 1980 to 1983 the interiors of all dwellings were adapted to the requirements of modern residential comfort. The hallways retained their original form; some with the original tiled floor or remnants thereof. With the exception of these floors the interiors fall outside the protection.
VALUATION
The block of dwellings Van Blomstraat 5-7 and Hollanderstraat 23 is of great general importance from a social-historical, architectural-historical and urban planning perspective
- as an element in the neighbourhood which occupies an important place in the social and societal history of working-class housing at the turning point from a quantitative to a qualitative approach;
- as a housing strip in the neighbourhood project which occupies a striking place in the oeuvre of architect W.C. de Groot as a neighbourhood with unity in architecture that shows great variations right down to details to reinforce urban planning liveliness, characteristic of Transitional style;
- as an element in the neighbourhood showing a lively urban planning approach with striking and subtle spatial variations in the street layout and the positioning of the dwellings.
Nearby in the register
- Woonhuis, Winsemiusstraat 6Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Van Blomstraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Winsemiusstraat 5Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Winsemiusstraat 2Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.