Rijksmonumentenregister · Netherlands
Postkantoor, Hoofdstraat 29
Velp, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Overheidsgebouw
- Function
- Postkantoor
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1908 - 1910
- Address
- Hoofdstraat 29, 6881 TB Velp (Rheden 25)
- Place
- Velp
- Municipality
- Rheden
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.99567, 5.97500
- Monument number
- 519421
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het op de hoek van de Hoofdstraat en de President Kennedylaan gelegen POSTKANTOOR werd in 1908-1910 gebouwd. De architect was de rijksbouwmeester voor de post- en telegraafkantoren C.H. Peters (1847-1932). Zijn bekendste bouwwerken zijn het voormalige hoofdpostkantoor in Amsterdam (1899) en het voormalige Ministerie van Justitie te Den Haag (1876-1883). Het opvallende en voor Velp uitzonderlijk grote gebouw is uitgevoerd in Neo-Renaissancestijl met Neo-Gotische elementen, deze stijl wordt ook wel 'Postkantorengotiek' genoemd. Het terrein werd in oktober 1906 aangekocht waarna het uiteindelijke ontwerp van Peters in september 1908 goedgekeurd werd.
De aanbesteding vond in oktober 1908 plaats. Het werk werd uitgevoerd door het bedrijf van C.J. Glazenmaker uit Hilversum voor het bedrag van f 51.660,-. Op 28 mei 1910 werd het gebouw in gebruik genomen. Het pand is de loop der jaren verschillende keren verbouwd en uitgebreid onder andere in 1928, 1949, 1950, 1963, 1966 en 1976. De belangrijkste wijzigingen die hebben plaatsgevonden zijn het opheffen van de directeurswoning in 1945 (de betreffende voornamelijk op de verdieping gelegen vertrekken werden als bedrijfsruimten ingebruik genomen) en het dichtzetten van de fraaie loggia op de verdieping van de afgeronde hoek Hoofdstraat/President Kennedylaan in 1963.
Omschrijving
Pand van twee bouwlagen, gebouwd op een nagenoeg L-vormige plattegrond onder een zadeldak gedekt met gesmoorde Tuile du Nord pannen en boven de achtergevel met gesmoorde muldenpannen. Het pand heeft een opvallende hoekoplossing gekregen door middel van een kwartrond verbindingsstuk tussen de vleugel aan de Hoofdstraat en die aan de President Kennedylaan. De afgeronde hoek zou volgens de bouwtekeningen bekroond worden door een torentje dat echter nooit uitgevoerd is. Het pand heeft boven de rechterzijgevel en boven de linkerzijgevel een topgevel. Tegen de linkerzijgevel bevindt zich een lager bouwdeel van een bouwlaag dat later naar achter uitgebreid is aan de zijde van de achtergevel met één verdieping verhoogd werd. In de 'oksel' van het gebouw diverse latere uitbreidingen onder een plat dak.Het pand heeft een omlopende licht uitgemetselde plint afgedekt door een afgeschuinde hardstenen lijst. In de plint in iedere travee een gietijzeren, door een segmentboogje afgesloten ventilatierooster.
Als VOORGEVEL worden beschouwd de gevels aan de Hoofdstraat, de gevel van het kwartronde verbindingsstuk op de hoek van de Hoofdstraat en de President Kennedylaan en de gevel aan de President Kennedylaan. Deze gevels zullen achtereenvolgens in bovengenoemde volgorde beschreven worden. De traveeën van de voorgevel worden aangegeven door lisenen. Deze zijn aan de bovenzijde onder de daklijst verbonden door een in felrode profielsteen uitgevoerd spitsboogfries waarvan de boogjes op kraagsteentjes rusten en waarboven een zaagtandlijst. De boogveldjes zijn deels in gele baksteen uitgevoerd. Op de lisenen zijn op de begane grond en de verdieping ter hoogte van de aanzetten van de vensterbogen bijzonder fraaie smeed- en gietijzeren muurankers aangebracht in drie varianten.
Om en om boven de lisenen van de geveldelen aan de President Kennedylaan en de Hoofdstraat bevinden zich in het dakschild dakkapellen met een enkelruits raam onder een driezijdig met leien gedekt, aangekapt schilddakje waarvan het overstekende voorschild veelhoekig is en bekroond wordt door een piron. De boven de middelste travee gelegen dakkapel is groter uitgevoerd en bezit een enkelruits raam met een tweeruits bovenlicht. De dakkapellen boven de hoekafronding zijn om en om boven het midden van de traveeën gelegen. Het kozijn van de groter uitgevoerde dakkapel boven de middentravee van de hoekafronding bezit een tweeruits raam met een drieruits bovenlicht. De voorgevel van het blok aan de zijde van de Hoofdstraat heeft zes traveeën en heeft in iedere travee zowel op de begane grond alsmede op de verdieping een venster met uitzondering van de begane grond van de twee middelste traveeën. In de twee middelste traveeën (derde en vierde) bevinden zich op de begane grond twee gekoppelde hoge, door tandlijstjes afgesloten segmentboognissen met natuurstenen sokkels en rondstaafprofielen in baksteen. Elk van beide nissen bevat een grote moderne deur met segmentboogvormige bovendorpel die de oorspronkelijke paneeldeur vervangt en drie gekoppelde getrapte vensters met glas-in-lood en segmentboogafsluitingen. Tussen venster en deur een in Médardsteen uitgevoerde latei met in reliëf boven de linker deur de tekst KANTOOR en boven de rechter deur eenzelfde latei doch zonder tekst (oorspronkelijk bevatte deze de tekst WONING). De dagkanten en segmentboog van de deuropeningen hebben een rondstaafprofiel. De segmentboog heeft hardstenen aanzet- en sluitstenen. Ook de basementen van de bakstenen vensterstijlen en de aanzet- en sluitstenen van de vensterbogen zijn van Médardsteen, de onderdorpel is in hardsteen uitgevoerd. De aanzet- en sluitstenen van de segmentbogen van de grote deurnissen zijn ook van hardsteen. Het rondstaafprofiel is over deze stenen doorgetrokken. Alle vensters in de voorgevel hebben segmentbogen met hardstenen aanzet- en sluitstenen. Het bakstenen muurwerk is verder in beide bouwlagen gedecoreerd met drie speklagen in Médardsteen. Alle vensters zijn voorzien van schuiframen met tweeruits schuivende delen en drieruits bovenlichten. De vensters hebben hardstenen lekdorpels. De boogvelden zijn voorzien van telkens verschillend metselmozaiek. De vensters hebben een gezamenlijke rechthoekige hardstenen waterlijst onderbroken door blokken Médardsteen in de lisenen. De hoekafronding heeft vijf traveeën met in iedere travee vensters met ramen als bovengenoemd. De verdiepingsvensters, lisenen en segmentbogen zijn niet oorspronkelijk maar werden bij een verbouwing in 1963 in aangepaste stijl toegevoegd. Aanvankelijk bevond zich op de verdieping een loggia met vijf door gekoppelde bakstenen zuilen gedragen segmentbogen. Tussen de bogen bevond zich telkens een balustrade.
De voorgevel van het hoge bouwdeel aan de President Kennedylaan gelegen blok heeft zes traveeën met op de begane grond en de verdieping vensters en ramen als in de gevel aan de Hoofdstraat.
Het lage bouwdeel heeft vier traveeën. De eerste travee bevat een grote paneeldeur die later aangebracht is op de plaats van een venster. De overige traveeën bevatten vensters als bovengenoemd. In het dakschild drie, in 1963 aangebrachte, gekoppelde dakkapellen onder eenvoudige schilddakjes en voorzien van vierruits ramen.
De LINKER ZIJGEVEL dat wil zeggen de gevels die de bouwmassa's aan de President Kennedylaan afsluiten: het hoge bouwblok heeft een tuitvormige topgevel met uitkragende schouders en een getrapt tuitstuk (twee treden). Schouders, schuine zijden en tuitstuk worden afgedekt door cement- of natuurstenen platen. In de topgevel drie getrapt oplopende segmentboognissen waarvan de linker- en rechternis voorzien van een venster met schuifraam. De hoge middennis is blind uitgevoerd. In het tuitstuk een sieranker. Het lage in 1963 naar achteren uitgebouwde deel heeft rechts nog een halve tuitgevel afgedekt als bovenbeschreven tuitgevel. De verdieping bevat drie zesruits draairamen.
De ACHTERGEVEL wordt grotendeels in beslag genomen door aanbouwen uit 1963 van één of twee bouwlagen onder een plat dak.
De RECHTER ZIJGEVEL, dat wil zeggen de gevel die het aan de Hoofdstraat gelegen bouwblok afsluit wordt afgesloten door een tuitgevel als boven beschreven. De gevelindeling is grotendeels gewijzigd door latere verbouwingen. De begane grond had oorspronkelijk over twee derde van de gevelbreedte een serre die deel uitmaakte van directeurwoning terwijl zich rechts twee gekoppelde vensters bevonden die deel van een over twee bouwlagen doorlopende nis met vensters ter verlichting van het trappenhuis van de directeurswoning. De serre werd bij de verbouwing van 1963 verwijderd evenals de genoemde vensters en vervolgens werden er drie rechtgesloten vensters aangebracht met een raamindeling overeenkomstig de ramen in de voorgevel. Het linker raam werd in 1976 door een deur vervangen. De verdieping heeft links een oorspronkelijk door een blind segmentboogje met metselmozaiek afgesloten venster met een schuifraam met een indeling als in de voorgevel. In de topgevel drie gekoppelde, door blinde segmentboogjes met metselmozaiek afgesloten vensters bestaande uit een breed, hoog middenvenster met een raamindeling als in de voorgevel geflankeerd door twee minder hoge en smallere vensters met gewijzigde ramen.
Het oorspronkelijk bijzonder fraaie INTERIEUR dat eveneens door Peters ontworpen werd is door de diverse verbouwingen grotendeels verdwenen. In de aan de President Kennedylaan gelegen vleugel zijn op de begane grond nog de door zuilen gedragen scheibogen, waartussen zich vermoedelijk nog de oorspronkelijke troggewelfjes bevinden die nu schuil gaan onder verlaagde plafonds, van de oorspronkelijk tweebeukige kantoorruimte aanwezig. De pijlers bestaan uit een octagonaal hardstenen basement, een octagonaal postament, een ronde ijzeren schacht waarop een samengesteld kapiteel o.a. gedecoreerd met een in reliëf uitgevoerde posthoorn. De bogen en gewelfjes zijn vanwege een recent aangebracht verlaagd plafond niet zichtbaar.
Waardering
POSTKANTOOR uit 1908-1910 naar ontwerp van C.H. Peters.
Architectuurhistorische waarden:
- Het postkantoor is van belang als goed voorbeeld van een dergelijk bouwwerk met kenmerken van de Neo-Gotiek en de Neo-Renaisssance uit het eerste decennium van de twintigtse eeuw. Het gebouw valt op door de detaillering (boogvelden, portalen, muurankers)
- Het postkantoor is van belang vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp.
- Het postkantoor is mede vanwege de bijzondere hoekoplossing van belang voor het oeuvre van C.H. Peters.
Stedebouwkundige waarden:
- Door de opvallende ligging op de hoek van de Hoofdstraat en de President Kennedylaan is het pand beeldbepalend voor de noordzijde van de Hoofdstraat en is het gebouw tevens van bijzondere betekenis voor het aanzien van het dorp Velp.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The POST OFFICE located at the corner of Hoofdstraat and President Kennedylaan was built in 1908-1910. The architect was the national chief architect for postal and telegraph offices C.H. Peters (1847-1932). His best-known buildings are the former main post office in Amsterdam (1899) and the former Ministry of Justice in The Hague (1876-1883). The striking and for Velp exceptionally large building is executed in Neo-Renaissance style with Neo-Gothic elements; this style is also known as 'Postal Office Gothic'. The site was purchased in October 1906, after which Peters' final design was approved in September 1908.
The tender was held in October 1908. The work was carried out by the company of C.J. Glazenmaker from Hilversum for the sum of f 51,660,-. The building was put into use on 28 May 1910. The building has undergone various alterations and extensions over the years, including in 1928, 1949, 1950, 1963, 1966 and 1976. The most important changes that took place were the removal of the director's residence in 1945 (the rooms located mainly on the upper floor were subsequently used as business premises) and the closing off of the fine loggia on the upper floor of the rounded corner Hoofdstraat/President Kennedylaan in 1963.
Description
Building of two storeys, built on an approximately L-shaped ground plan under a gabled roof covered with hipped Tuile du Nord tiles and above the rear facade with hipped pan tiles. The building has a striking corner solution created by means of a quarter-round connecting piece between the wing on Hoofdstraat and that on President Kennedylaan. According to the building plans, the rounded corner was to be crowned by a small tower which, however, was never executed. The building has a spout gable above the right side facade and above the left side facade. Against the left side facade is a lower section of one storey which was later extended to the rear, raised by one storey on the side of the rear facade. In the 'armpit' of the building various later extensions under a flat roof. The building has a running lightly mortared plinth covered by a bevelled sandstone moulding. In the plinth in each bay a cast-iron, closed by a segmental arch ventilation grille.
The FRONT FACADES are considered to be the facades on Hoofdstraat, the facade of the quarter-round connecting piece at the corner of Hoofdstraat and President Kennedylaan and the facade on President Kennedylaan. These facades will be described successively in the order mentioned above. The bays of the front facade are indicated by pilasters. These are connected at the top below the eaves moulding by a pointed arch frieze executed in bright red ashlar stone, the arches of which rest on corbels and above which is a sawtooth moulding. The arch panels are partly executed in yellow brickwork. On the pilasters at ground level and at the storey level at the height of the arch springings, particularly fine wrought and cast-iron wall anchors are applied in three variants.
Alternately above the pilasters of the facade sections on President Kennedylaan and Hoofdstraat there are roof dormers in the roof slope with a single-light window under a three-sided slated roof, angled and affixed hipped roof with its projecting front roof polygonal and crowned by a weather vane. The roof dormer located above the middle bay is executed larger and has a single-light window with a two-light fanlight. The roof dormers above the corner rounding are alternately located above the middle of the bays. The frame of the larger executed roof dormer above the middle bay of the corner rounding has a two-light window with a three-light fanlight. The front facade of the block on the Hoofdstraat side has six bays and has in each bay both at ground level and at storey level a window with the exception of the ground level of the two middle bays. In the two middle bays (third and fourth) at ground level there are two coupled high segmental arch recesses, closed off by dentil mouldings with natural stone socles and round-staff profiles in brickwork. Each of the two recesses contains a large modern door with segmental arch form lintel which replaces the original panelled door and three coupled stepped windows with leaded glass and segmental arch closures. Between window and door a lintel executed in Médarde stone with the text KANTOOR in relief above the left door and above the right door an identical lintel but without text (originally this contained the text WONING). The day-edges and segmental arch of the door openings have a round-staff profile. The segmental arch has sandstone springer and keystone. The basements of the brick window jambs and the springer and keystones of the window arches are also of Médarde stone; the sill is executed in sandstone. The springer and keystones of the segmental arches of the large door recesses are also of sandstone. The round-staff profile is continued over these stones. All windows in the front facade have segmental arches with sandstone springers and keystones. The brickwork is further decorated in both storeys with three courses in Médarde stone. All windows are fitted with sash windows with two-light sliding parts and three-light fanlights. The windows have sandstone drip mouldings. The arch panels are provided each time with different brick mosaic. The windows have a shared rectangular sandstone drip moulding interrupted by blocks of Médarde stone in the pilasters. The corner rounding has five bays with in each bay windows with frames as mentioned above. The storey windows, pilasters and segmental arches are not original but were added in adapted style during a 1963 renovation. Originally there was a loggia on the storey supported by five coupled brick columns with segmental arches. Between the arches there was each time a balustrade.
The front facade of the high building section located on President Kennedylaan has six bays with windows and frames at ground level and storey level as in the facade on Hoofdstraat.
The low building section has four bays. The first bay contains a large panelled door which was installed later in place of a window. The remaining bays contain windows as mentioned above. In the roof slope three, installed in 1963, coupled roof dormers under simple hipped roofs and fitted with four-light windows.
The LEFT SIDE FACADE, that is the facades that close off the building masses on President Kennedylaan: the high building block has a spout-shaped spout gable with projecting shoulders and a stepped spout section (two steps). Shoulders, sloping sides and spout section are covered by cement or natural stone plates. In the spout gable three stepped rising segmental arch recesses, of which the left and right recess are fitted with a window with sash frame. The high middle recess is executed blind. In the spout section an ornamental wall anchor. The low section extended to the rear in 1963 still has on the right a half spout gable covered as described above. The storey contains three six-light casement windows.
The REAR FACADE is largely taken up by additions from 1963 of one or two storeys under a flat roof.
The RIGHT SIDE FACADE, that is the facade that closes off the building block located on Hoofdstraat, is closed by a spout gable as described above. The facade articulation has been largely modified by later alterations. The ground level originally had a conservatory over two-thirds of the facade width which formed part of the director's residence, while on the right there were two coupled windows which formed part of a recess extending over two storeys with windows for lighting the staircase of the director's residence. The conservatory was removed during the 1963 renovation as were the said windows, and subsequently three straight-sided windows were installed with a frame layout corresponding to the frames in the front facade. The left frame was replaced by a door in 1976. The storey has on the left an originally blind segmental arch window with brick mosaic closed by a sash window with a layout as in the front facade. In the spout gable three coupled windows closed by blind segmental arches with brick mosaic consisting of a wide, high middle window with a frame layout as in the front facade flanked by two smaller and narrower windows with modified frames.
The originally particularly fine INTERIOR, which was also designed by Peters, has largely disappeared due to the various alterations. In the wing located on President Kennedylaan, the arch spans on the ground level carried by columns, between which presumably still the original trough vaults now hidden under lowered ceilings, of the originally two-aisle office space are present. The pillars consist of an octagonal sandstone basement, an octagonal pedestal, a round iron shaft on which a composite capital decorated among others with a relief-executed posthorn. The arches and vaults are not visible due to a recently installed lowered ceiling.
Evaluation
POST OFFICE from 1908-1910 designed by C.H. Peters.
Architectural-historical values:
- The post office is of importance as a good example of such a building with characteristics of Neo-Gothic and Neo-Renaissance from the first decade of the twentieth century. The building stands out due to the detailing (arch panels, portals, wall anchors)
- The post office is of importance due to the high-quality aesthetic qualities of the design.
- The post office is also of importance due to the exceptional corner solution for the oeuvre of C.H. Peters.
Urban-planning values:
- Due to its striking location at the corner of Hoofdstraat and President Kennedylaan, the building is defining the appearance of the north side of Hoofdstraat and is also of particular significance for the character of the village of Velp.
Nearby in the register
- LindenhofWoonhuisunder 1 mi
- Molen, Hendrikus Avelinghstraat 154Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Emmastraat 10Werk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hendrikus Avelinghstraat 3Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.