Rijksmonumentenregister · Netherlands
Orangerie, Zutphensestraatweg 6 A
Spankeren, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Orangerie
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1880
- Address
- Zutphensestraatweg 6 A, 6956 AC Spankeren (Rheden 25)
- Place
- Spankeren
- Municipality
- Rheden
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.06097, 6.13371
- Part of complex
- 519372
- Monument number
- 519377
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
De ORANGERIE (C) heeft een rechthoekige grondvorm en in kruisverband gemetselde gevels. De lange gevel aan de tuinzijde heeft afgeschuinde hoeken. Rond het gebouw loopt een plint van hardsteen. Het afgeplatte schilddak is belegd met leien en heeft op elk zijschild één Oeil de Boeuf met een tuimelraampje en op het voorschild aan de ingangszijde drie. Alle gevelhoeken worden geaccentueerd door gepleisterde lisenen met horizontale voegen. Ter plaatse van deze lisenen is het omlopende hoofdgestel gecornist. Het hoofdgestel zelf bestaat uit een geprofileerde architraaflijst, een fries met verticale insnijdingen en een geprofileerde kroonlijst met guttae.
De VOORGEVEL (ingangsgevel) heeft een middendeur in een kozijn met twee kalven, één niet oorspronkelijk kalf tussen de deur en een houten paneel daarboven en het originele geprofileerde kalf tussen dit paneel en het bovenlicht. De deuropening is, evenals alle vensteropeningen, licht getoogd aan de bovenzijde. Aan weerszijden van de voordeur bevindt zich een gekoppeld getoogd kozijn waarvan de middenstijl decoratief is bewerkt. De kozijnen bevatten aan elke zijde van de deur twee 6-ruits empire ramen met een bovenlicht met decoratieve roedenverdeling. Boven de vensteropeningen bevinden zich gekoppelde strekken met van plantenmotieven voorziene geboortestenen. Onder de gekoppelde kozijnen is de plint verhoogd en voorzien van bladmotieven. In de gevel bevindt zich een stichtingssteen met daarop de tekst: "De eerste steen gelegd door Johanna Cecilia Elisabeth Baronesse van Rhemen van den Gelderschen toren" en het jaartal 1880 en in cijfers de maand- en dagaanduiding: 6 mei.
De LINKER ZIJGEVEL bevat vier, per twee gekoppelde, openslaande tuindeuren met glasvulling en horizontale en verticale roedenverdelingen. De bovenlichten boven de deuren zijn als in de voorgevel. De detaillering van de strekken is dezelfde als in de voorgevel. Ook in het schuine geveldeel bevindt zich een openslaande tuindeur.
De ACHTERGEVEL bevat zes gekoppelde openslaande tuindeuren met bovenlichten en gekoppelde gepleisterde afsluitingen met sluitstenen met bloemknoppen en zeer rijk gedetailleerde stucdecoraties met voorstellingen van gereedschappen, kopjes etc. boven de deuren.
Tegen de RECHTER ZIJGEVEL bevindt zich de in 1930 aangebouwde garage met tuinkamer. Deze garage heeft aan de ingangszijde twee grote dubbele paneeldeuren en aan de hogere tuinzijde een vijftal stolpramen met tegeldorpels
Interieur:
De voormalige eetkamer van de orangerie is voorzien van een niet oorspronkelijke maar wél 19de eeuwse houten Neo-Renaissance betimmering, afkomstig uit een pand in Nijmegen. De stucplafonds in de grote zaal zijn niet origineel. De vloer van de grote zaal is voorzien van klinkers en gietijzeren roosters.
Waardering
ORANGERIE in eclectische trant uit 1880.
Architectuurhistorische waarden:
- De orangerie is van belang vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp die tot uitdrukking komen in de (gaaf bewaard gebleven) hoofdvorm, de bijzonder rijke detaillering en het materiaalgebruik.
- De orangerie vormt een goed voorbeeld van het Eclecticisme in nog door het Neo-Classicisme beïnvloede hoofdvorm.
- De orangerie is van belang vanwege meerdere bijzondere deels oorspronkelijke interieuronderdelen waardoor er sprake is van een bijzondere samenhang tussen exterieur en interieuronderdelen.
Stedenbouwkundigen waarden:
- De orangerie heeft een ensemblewaarde als functioneel onderdeel van de buitenplaats de Geldersche Toren. Als zodanig heeft de oranjerie ook een duidelijke situeringswaarde die voortkomt uit de ligging ten opzichte van de toren en de overige bijgebouwen.
Cultuurhistorische waarden:
- De gaaf bewaarde orangerie is typologisch van belang als bijzonder voorbeeld van een rijk gedetailleerde oranjerie uit het laaste kwart van de negentiende eeuw.gemeente Rheden. Veel negentiende eeuwse oranjeriën zijn inmiddels verdwenen zodat er sprake is van een zekere zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The ORANGERIE (C) has a rectangular footprint and walls laid in bond masonry. The long facade on the garden side has chamfered corners. A hardstone plinth runs around the building. The truncated hipped roof is covered with slate and has on each side slope one Oeil de Boeuf with a tilting window and on the front slope at the entrance side three. All gable corners are accentuated by plastered pilasters with horizontal joints. At the location of these pilasters the surrounding main cornice is corniced. The main cornice itself consists of a moulded architrave moulding, a frieze with vertical incisions and a moulded cornice with guttae.
The FRONT FACADE (entrance facade) has a central door in a frame with two sashes, one not original sash between the door and a wooden panel above it and the original moulded sash between this panel and the fanlight. The door opening, as well as all window openings, is slightly arched at the top. On either side of the front door is a coupled arched frame of which the mullion is decoratively worked. The frames contain on each side of the door two 6-pane empire windows with a fanlight with decorative glazing bars. Above the window openings are coupled lintels with sculptured stones decorated with plant motifs. Under the coupled frames the plinth is raised and decorated with leaf motifs. In the facade is a foundation stone inscribed: "The first stone laid by Johanna Cecilia Elisabeth Baroness van Rhemen van den Gelderschen toren" and the year 1880 and in numerals the month and day designation: 6 May.
The LEFT SIDE FACADE contains four, coupled in pairs, French doors with glass panels and horizontal and vertical glazing bars. The fanlights above the doors are as in the front facade. The detail of the lintels is the same as in the front facade. Also in the slanted gable part is a French door.
The REAR FACADE contains six coupled French doors with fanlights and coupled plastered closures with lintels decorated with flower buds and very richly detailed stucco decorations with representations of tools, cups etc. above the doors.
Against the RIGHT SIDE FACADE is the garage with garden room built in 1930. This garage has on the entrance side two large double panel doors and on the higher garden side five roof windows with tile sills.
Interior:
The former dining room of the orangerie is fitted with non-original but 19th-century wooden Neo-Renaissance panelling, originating from a building in Nijmegen. The stucco ceilings in the great hall are not original. The floor of the great hall is fitted with brick pavers and cast iron grilles.
Valuation
ORANGERIE in eclectic style from 1880.
Architectural-historical values:
- The orangerie is of importance because of the high-quality aesthetic qualities of the design expressed in the (well-preserved) main form, the exceptionally rich detailing and the use of materials.
- The orangerie is a good example of Eclecticism in a main form still influenced by Neo-Classicism.
- The orangerie is of importance because of multiple special partly original interior components, indicating a special coherence between exterior and interior components.
Urban planning values:
- The orangerie has ensemble value as a functional component of the country estate De Geldersche Toren. As such, the orangerie also has a clear situational value arising from its location in relation to the tower and the other outbuildings.
Cultural-historical values:
- The well-preserved orangerie is of typological importance as a special example of a richly detailed orangerie from the last quarter of the nineteenth century. Many nineteenth-century orangeries have since disappeared, so there is a certain scarcity value.
Nearby in the register
- Dienstwoning(K4), Zutphensestraatweg 6Dienstwoningunder 1 mi
- Gelderse TorenKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Keersluis, Zutphensestraatweg bij 8Waterkering en -doorlaatunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Zutphensestraatweg bij 4Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.