Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hoofdstraat 78
Budel-Dorplein, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1902
- Address
- Hoofdstraat 78, Locatie: Nabij zinkfabriek, 6024 AA Budel-Dorplein (Cranendonck 30)
- Place
- Budel-Dorplein
- Municipality
- Cranendonck
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.23634, 5.59307
- Monument number
- 518878
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 33 Helmond, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De VILLA is in 1902 gebouwd te Budel-Dorplein, als onderdeel van het fabrieksdorp zoals dat vanaf 1892 werd opgezet door de gebroeders Dor ten behoeve van de door hen opgerichte zinkfabriek. De villa, gebouwd voor Maurice Dor, heeft kenmerken van de Chaletstijl.
Omschrijving
Het tweelaagse onderkelderde pand heeft een samengestelde plattegrond. De gevels zijn opgetrokken uit rode Belgische baksteen.
Op de samengestelde zadeldaken liggen leien in maasdekking. De plint is gepleisterd en bevat de getoogde kelderramen. De gevel wordt verder geleed door gepleisterde speklagen en lisenen met getand siermetselwerk in de zijgevels. Het linkergedeelte van de voorgevel heeft boven de tweedelige schuifvensters op begane grond en etage een plat dak, afgezet met een baksteen borstwering met siermetselwerk. Het tweede deel van de gevel steekt als een rechthoekig blok vooruit. Op de begane grond en de verdieping zijn er onder segmentbogen gekoppelde vensters. Het omlopende afgeplatte schilddak rust op bewerkte houten schoren. Aan de voorzijde zijn hiertussen kleine ramen geplaatst.
Hiernaast volgt een smal inspringend deel, waar de paneeldeur met trap is geplaatst. De paneeldeur is geplaatst in een rondboogportiek en heeft een halfrond bovenlicht met deelroede.
De deur is voorzien van een gietijzeren brievenbus waarop "lettres" staat. De trap heeft een bewerkte ijzeren leuning.
Boven de deur is er een kwartrond balkon met een sierijzeren balustrade. Een deur en een raam met florale glas-in-loodmotieven horen hierbij, boven bevindt zich een luifel met houten schoren.
Tenslotte volgt een zolderraam met kleine roeden. Het laatste deel van de voorgevel bestaat uit een vooruitspringend deel met op de begane grond een driezijdige erker. De trapeziumvormige onderzijde rust op een rechthoekig blok. Op de verdieping bevinden zich twee rondboogramen en in de topgevel nog één, gedrieën in een omlijstende nis geplaatst. Het zadeldak van de topgevel kraagt over en rust op een driepas van bewerkte houten schoren. Op de nok staat een piron.
De rechter zijgevel is blind. De linker zijgevel bestaat uit twee delen. Links is er een overkapte ingang via een trap, een getoogde deur en een schuifvenster. Onder het zadeldak bevindt zich nog een schuifvenster. Het rechtergedeelte bezit eveneens een trap die leidt naar een deur, rechts hiervan is een smal schuifvenster en vlak onder het platte dak is er een driedelig glas-in-loodraam.
De achtergevel bestaat uit drie delen: links een topgevel van twee traveeën, een middendeel en een rechterdeel, elk met een zadeldak, waarvan de laatste lager is aangezet. Het linker gedeelte heeft twee getoogde zesruits vensters en daarboven een rondboograam met kleine roedenverdeling. De baksteenindeling en de decoratie rondom de daklijst komen overeen met de voorgevel.
Het middendeel heeft op de begane grond een getoogd zesruitsvenster en op de verdieping twee T-vensters. Het venster van het laatste deel wordt goeddeels aan het oog onttrokken door een baksteen opbouw met vijf getoogde houten deurtjes en een glas met houten serre daar boven. Op de verdieping is één getoogd venster gezet.
Achter de voordeur bevindt zich een tochtportaal. Dit en de gangen en dwarsgangen zijn voorzien van een terrazzovloer met sierrand. De plafonds zijn op de hoekpunten voorzien van rondbogen. De kussenpaneeldeuren hebben bewerkte koperen deurknoppen en posten met een conische knop-bekroning. Rechts van de hal bevindt zich een kamer-en-suite met in elke kamer een marmeren schouw. In de voorkamer één van wit marmer met voluten en in de achterkamer één van leverkleurig marmer met roodgeaderde accenten. Links van de ingang bevindt zich een ontvangstkamer met doorgeefluik en een schouw van zwart marmer met groen marmeren zuiltjes. Links daarachter is de bordestrap met houten sierbalusters. Onder de trap bevindt zich de deur die toegang geeft tot de kelder. De kamers aan de achterzijden van het huis bestaan uit een grote achterkamer met een vernieuwde bakstenen schouw. De deur met halfrond bovenlicht is voorzien van glas-in-lood met flessenbodems, rozetten en druppelvormen in onder meer opaalglas en kathedraalglas. De andere kamers bevatten een keuken met inbouwkast en houten gootsteenkastjes, een bijkeuken en een serre. De trap leidt naar een overloop en weer een lager trapje. Behalve het glas-in-loodraam dat de trappartij verlicht, is de toegang tot dit deel geaccentueerd door een halfronde boog met glas-in-loodvulling. Op deze etage bevinden zich diverse slaapkamers. In de kamers boven de kamer-en-suite bevindt zich voor een bruin marmeren schouw met cirkelpatronen met aansluitende velden en in de achterkamer een schouw van bruin-beige geaderd marmer. De hoge plafonds zijn alle voorzien van een kooflijst met geprofileerde rand.
Waardering
De villa is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische ontwikkeling van De Kempen, namelijk de stichting van fabrieksnederzettingen met woningen voor alle sociale lagen, het is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de fabrikantenvilla tijdens de industrialisatie. Het object is van architectuurhistorisch belang door de stijl en detaillering, de ruimtelijke indeling en de vormgeving van het inwendige. Het huis is van belang vanwege de architectuurhistorische gaafheid van het ex- en interieur. Het heeft ensemblewaarden als onderdeel van een groter geheel, het als gezicht te beschermen fabrieksdorp Dorplein. Het is van belang vanwege de architectuurhistorische, bouwtechnische en typologische zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The VILLA was built in 1902 at Budel-Dorplein, as part of the factory village that had been set up from 1892 by the Dor brothers for the zinc factory they had established. The villa, built for Maurice Dor, has characteristics of the Chalet style.
Description
The two-storey cellarage building has a composite plan. The facades are constructed of red Belgian brick.
On the composite gabled roofs lie slates in Maas bond. The plinth is plastered and contains the arched cellar windows. The facade is further articulated by plastered stone courses and pilasters with dentilled decorative brickwork on the side facades. The left part of the front facade has above the two-part sash windows on the ground floor and first floor a flat roof, edged with a brick parapet with decorative brickwork. The second part of the facade projects as a rectangular block. On the ground floor and first floor there are coupled windows under segmental arches. The encircling mansard roof rests on worked wooden corbels. At the front, small windows are positioned between these.
Adjacent to this follows a narrow recessed section, where the panelled door with steps is placed. The panelled door is set in a round-arched porch and has a semicircular fanlight with glazing bar.
The door is fitted with a cast-iron letterbox bearing the inscription "lettres". The steps have a worked iron handrail.
Above the door is a quarter-circle balcony with decorative iron balustrade. A door and a window with floral stained-glass motifs belong to this, above is a canopy with wooden corbels.
Finally, there is an attic window with small glazing bars. The last part of the front facade consists of a projecting section with on the ground floor a three-sided bay window. The trapezoidal underside rests on a rectangular block. On the first floor are two round-arched windows and in the gable one more, all three placed within a framing recess. The gable roof of the gable projects and rests on a trefoil of worked wooden corbels. On the ridge is a finial.
The right side facade is blank. The left side facade consists of two parts. On the left is a covered entrance via steps, an arched door and a sash window. Below the gabled roof is another sash window. The right section likewise has steps leading to a door, to the right of this is a narrow sash window and just below the flat roof is a three-part stained-glass window.
The rear facade consists of three parts: on the left a gable of two bays, a middle section and a right section, each with a gabled roof, the last of which is set lower. The left section has two arched six-light windows and above them a round-arched window with small glazing bar division. The brick arrangement and decoration around the roofline correspond with the front facade.
The middle section has on the ground floor an arched six-light window and on the first floor two T-windows. The window of the last section is largely obscured from view by a brick structure with five arched wooden doors and a glass with wooden conservatory above. On the first floor one arched window is set.
Behind the front door is a draught vestibule. This and the corridors and cross-passages are furnished with a terrazzo floor with decorative border. The ceilings are furnished at the corners with round arches. The cushion-panel doors have worked copper door knobs and posts with conical knob-capping. To the right of the hall is a room-en-suite with in each room a marble fireplace. In the front room one of white marble with volutes and in the back room one of liver-coloured marble with red-veined accents. To the left of the entrance is a reception room with serving hatch and a fireplace of black marble with green marble columns. To the left behind this is the staircase with wooden decorative balusters. Under the stairs is the door giving access to the cellar. The rooms at the rear of the house consist of a large back room with a renewed brick fireplace. The door with semicircular fanlight is fitted with stained glass containing bottle-bottoms, rosettes and drop shapes in among other opal glass and cathedral glass. The other rooms contain a kitchen with fitted cupboard and wooden sink cabinets, a scullery and a conservatory. The staircase leads to a landing and then a lower flight of steps. Besides the stained-glass window that illuminates the staircase section, access to this part is accentuated by a semicircular arch with stained-glass filling. On this floor are various bedrooms. In the rooms above the room-en-suite is in front a brown marble fireplace with circular patterns with adjoining fields and in the back room a fireplace of brown-beige veined marble. The high ceilings all have a cove cornice with profiled edge.
Valuation
The villa is of general importance. The building has cultural-historical significance as a particular expression of the socio-economic development of De Kempen, namely the establishment of factory settlements with housing for all social classes, it is also of significance as an example of the typological development of the manufacturers' villa during industrialisation. The object is of architectural-historical significance through its style and detailing, spatial layout and interior design. The house is significant because of the architectural-historical integrity of its exterior and interior. It has ensemble values as part of a larger whole, the factory village Dorplein to be protected as a face to the region. It is significant because of its architectural-historical, building-technical and typological rarity.
Nearby in the register
- Woonhuis, Hoofdstraat 76Woonhuisunder 1 mi
- Pastorie(F), Marialaan 49Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Hotel St. JosephHorecaunder 1 mi
- Woonhuis, Theo Stevenslaan 26Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.