Rijksmonumentenregister · Netherlands
Winkel (G2), Spui 10
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Winkel
- Function
- Winkel (G2)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1891 - 1892
- Address
- Spui 10, Locatie: Binnenstad, 1012 WZ Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36898, 4.89065
- Monument number
- 518462
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamStanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Plan voor de uitbreiding van Amsterdam opgemaakt in 1875 / J. Kalff" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1891-1892 tot stand gekomen WINKEL. De opdracht werd verstrekt door de firma 'H.F. Jansen & Zonen', meubel- en tapijtmagazijn. Het pand verving drie grote oude pakhuizen waarin een in 1891 afgebrande 'stoomtimmerfabriek' gevestigd was. In het pand bevonden zich naast verkoopruimten tevens werkplaatsen en kantoren. Aan drie zijden vrijgelegen pand. De twee representatieve gevels zijn gelegen aan het Spui. Een derde minder uitgewerkte gevel is gelegen aan de Rozenboomsteeg. Het pand past binnen de schaalvergroting rond het gedempte Spui. De architect was Ed. Cuypers. Gebouwd in de stijl van de neo-renaissance en met een metropolitische allure. De specifieke indeling van de representatieve gevels aan de zijde van het Spui lijkt overeenkomsten te hebben met vroege Amerikaanse wolkenkrabbers. Op de begane grond bevond zich de entree aan de lange zijgevel aan het Spui. Op deze begane grond naast de verkoopmagazijnen tevens salons in de hoeken, een wachtkamer en een trappehuis. Er was verder sprake van een entresol. Het trappehuis werd met een lichtkap afgesloten. Ook de vide werd met een lichtkap afgesloten. In het gebouw is later nog de Holland-Afrika-Lijn gevestigd geweest.
Omschrijving
Op een nagenoeg vierkant grondplan tot stand gekomen winkelmagazijn met aan de zijde van het Spui sterk symmetrisch gelede gevels. Boven het maaiveld laten zich vier bouwlagen onderscheiden: een begane grond, een entresol, twee verdiepingen onder een kap. De gevels zijn opgetrokken met afwisselend gebruik van natuursteen, marmer, vermetselde lichtrode baksteen en ten dele zichtbare ijzerconstructies. Het geheel wordt afgesloten door een viertal schuinopgaande dakschilden gedekt met shingles. Na een wit fries met geprofileerde lijst en een recent hekwerk volgt een plat dak. Rondom recente dakvensters. Aan de korte en lange gevels aan het Spui respectievelijk vier en vijf dakkapellen. Aan de lange zijde is de middelste dakkapel groter uitgewerkt. De kapellen hebben T-vensters met flankerende pilasters en een top als bij een tuitgevel. Verder eenvoudige geprofileerde kroonlijst. Aan de onderzijde worden de kapellen met elkaar verbonden door een eveneens witgepleisterde risalerende wering. De vijf traveeën brede zuidgevel, de lange gevel aan de zijde van het Spui, toont een tweedeling. De begane grond en entresol vormen als hoge sokkel een geheel. In het midden van deze gevel bevindt zich de voornaamste entree. Links en rechts een pilaster uit gestapelde natuurstenen blokken. Geprofileerde hardstenen plint. 'Kapiteel' als onderdeel van een over de gehele breedte lopend geprofileerd fries. Hierboven puibalk of cordonlijst. Op de hoeken van de gevel een bredere natuurstenen pilaster. Aan de rechterzijde een met lijst opgelegd veld met ornamenten als krulwerk en maskerons. Aan de linkerzijde een rijker dergelijk veld met verder rolwerk, spiegel en afsluitend bouwplastiek in de vorm van een dragende engel. De delen van de pui tussen de pilasters tonen donkere scheidende pijlers met een Corinthisch kapiteel. Brede en hoge winkelruiten. Boven een donkere puibalk de verdere geleding van de ruiten van de entresol. Gedrukte bogen met pijlers op sokkel en met geprofileerd kapiteel en verder zwikken met bewerkt veld. Verdere geleding van de ruiten middels smalle stijlen. De vier traveeën brede westgevel, de korte gevel aan de zijde van het Spui, is met de zuidgevel vergelijkbaar. Aan de linkerzijde valt een travee op door een andere indeling. Deze travee heeft een meer gesloten karakter door het ontbreken van de winkelruit. In plaats hiervan een eenvoudiger en halfrond afgesloten venster met kalf en geleding. De representatieve zuid- en westgevel tonen beide boven de cordonlijst geveldelen overwegend uit vermetselde baksteen. De zuidgevel toont vijf hoge arcades over twee verdiepingen. Pilasters met blokimitatie op de muurdammen en op de hoeken, natuurstenen basementen en kapitelen en bogen met sluitsteen. Aan weerszijden van de arcade van de middentravee geaccentueerde en hoger doorlopende pilasters. Kapiteel tot onder de kroonlijst. Gekorniste gootlijst op klossen, verder een kleine tandlijst. In de arcades op beide verdiepingen vensters met geleding. Tussen de verdiepingen dichte donkere delen. Venster van de bovenverdieping is getoogd. Hier ook een klein balkon met posten en hekwerk. De benedenverdieping heeft een Frans balkon. Gietijzeren vensterhekjes met wapens en guirlandes. De westgevel toont drie van dergelijke arcades. Geheel links een geveldeel met op de twee verdiepingen elk een venster in natuurstenen kader met lijst en consoles. Het venster van de bovenverdieping heeft een segmentvormig fronton met gevuld timpaan. De zijgevel aan de zijde van de Rozenboomsteeg is witgepleisterd en toont grotendeels asymmetrisch geplaatste vensters met traliewerk of geleding, alsmede deuropeningen voor personen en goederen, alsmede smalle vensters ter verlichting van het trappenhuis. Drietal uitkragende gevellijsten en afsluitende kroonlijst.
Waardering
Winkel van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde; belang van het object voor de geschiedenis van de architectuur. Belang van het object vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp en wegens het bijzondere materiaalgebruik. Het object heeft wegens de situering een bijzondere betekenis. Het exterieur heeft ondanks de vele ingrepen zijn oorspronkelijke karakter behouden. De hoge onderpui is kenmerkend voor laat 19de-eeuwse winkelpanden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Shop built in 1891-1892. The commission was given by the firm 'H.F. Jansen & Zonen', furniture and carpet warehouse. The building replaced three large old warehouses in which a steam carpentry factory that had burned down in 1891 was located. The building contained sales rooms as well as workshops and offices. A building standing free on three sides. The two representative facades are located on the Spui. A third less elaborate facade is located on the Rozenboomsteeg. The building fits within the enlargement in scale around the filled-in Spui. The architect was Ed. Cuypers. Built in the neo-Renaissance style and with a metropolitan allure. The specific layout of the representative facades on the Spui side appears to have similarities with early American skyscrapers. On the ground floor was the entrance on the long side facade on the Spui. On this ground floor, besides the sales magazines, also salons in the corners, a waiting room and a stairwell. There was also an entresol. The stairwell was closed off with a roof light. The void was also closed off with a roof light. Later, the Holland-Afrika-Lijn was also located in the building.
Description
A shop warehouse built on an almost square floor plan with strongly symmetrically articulated facades on the Spui side. Above ground level, four storeys can be distinguished: a ground floor, an entresol, two floors under a roof. The facades are constructed with alternating use of natural stone, marble, laid light-red brick and partially visible iron constructions. The whole is topped by four sloping roof slopes covered with shingles. After a white frieze with profiled moulding and recent railwork, followed by a flat roof. Recent roof lights all around. On the short and long facades on the Spui respectively four and five roof dormers. On the long side, the middle roof dormer is more elaborately worked out. The dormers have T-windows with flanking pilasters and a top as in a spout gable. Furthermore, simple profiled cornice. On the underside, the dormers are connected to each other by a likewise white-plastered projecting parapet. The south facade five bays wide, the long facade on the Spui side, shows a division in two. The ground floor and entresol form as a high plinth a whole. In the middle of this facade is the main entrance. Left and right a pilaster made of stacked natural stone blocks. Profiled stone plinth. 'Capital' as part of a profiled frieze running across the entire width. Above this a display frame or stringcourse. On the corners of the facade a wider natural stone pilaster. On the right side a field bordered with moulding with ornaments such as scrollwork and mascarons. On the left side a richer such field with further scrollwork, mirror and closing sculptural ornament in the form of a supporting angel. The parts of the display frame between the pilasters show dark dividing pillars with a Corinthian capital. Broad and tall shop windows. Above a dark display frame the further articulation of the entresol window panes. Compressed arches with pillars on plinth and with profiled capital and further spandrels with worked field. Further articulation of the panes by means of narrow mullions. The west facade four bays wide, the short facade on the Spui side, is comparable with the south facade. On the left side a bay stands out through different articulation. This bay has a more closed character through the absence of the shop window. In its place a simpler and semi-circular closed window with panel and articulation. The representative south and west facades both show above the stringcourse facade parts predominantly of laid brick. The south facade shows five high arcades over two storeys. Pilasters with block imitation on the piers and on the corners, natural stone bases and capitals and arches with keystone. On either side of the arcade of the middle bay accentuated and taller running pilasters. Capital running down to the cornice. Corniced gutter moulding on corbels, further a small dentil moulding. In the arcades on both storeys windows with articulation. Between the storeys solid dark parts. Window of the upper storey is arched. Here also a small balcony with posts and railwork. The lower storey has a French balcony. Cast-iron window railings with coats of arms and garlands. The west facade shows three such arcades. Furthest left a facade section with on the two storeys each a window in natural stone frame with moulding and consoles. The window of the upper storey has a segmental pediment with filled tympanum. The side facade on the Rozenboomsteeg side is white-plastered and shows largely asymmetrically placed windows with grille or articulation, as well as door openings for persons and goods, as well as narrow windows for lighting the stairwell. Three projecting facade strings and closing cornice.
Valuation
Shop of general importance due to its architectural-historical value; importance of the object for the history of architecture. Importance of the object due to the high aesthetic qualities of the design and due to the distinctive material use. The object has special significance due to its location. The exterior has retained its original character despite many alterations. The high display window base is characteristic of late 19th-century shop buildings.
Nearby in the register
- Woonhuis, Kalverstraat 150Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Kalverstraat 146Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Rozenboomsteeg 12Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Spui 11Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.