TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Kerk, Rokin 78 A

Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kerk en kerkonderdeel
Function
Kerk
Category
onroerend gebouwd
Built
1908 - 1912
Address
Rokin 78 A, 1012 KW Amsterdam (and others)
Place
Amsterdam
Province
Noord-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.37015, 4.89211
Monument number
518455

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

4 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "[Amsterdam]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Omschrijving

Inleiding

In opdracht van de Nederduitsch Hervormde Gemeente in 1908- 1912 tot stand gekomen KERK en WINKELS. Gezamenlijk vormen zij het bouwblok omgeven door het Rokin, de Kalverstraat, de Enge Kapelsteeg en de Wijde Kapelsteeg. De panden Rokin huisnummer 74 en 76 - gelegen binnen het bouwblok, maar geen deel uitmakend van het ontwerp - vallen buiten de bescherming. Op de hoek van de Kalverstraat en de Wijde Kapelsteeg zijn de winkelpuien recent vernieuwd. In het midden van het bouwblok bevindt zich de voormalige kerk, de zogenaamde Nieuwezijds Kapel met aangrenzend de predikantskamer, diakenkamer en het cathechisatielokaal. Deze kerk bevindt zich op de plaats van de voormalige 'Heilige Stede'. De toegangen tot de kerk bevinden zich in de Enge en de Wijde Kapelsteeg. Gebouwd in de jaren 1908-1912 naar een ontwerp van architect C.B. Posthumus Meyjes. Eén jaar later, in 1909, begon men naar een ontwerp van dezelfde architect met de bouw van de omringende winkels met bovenwoningen en opslagruimte en magazijnen. In de winkelruimte aan de zijde van het Rokin vestigde zich destijds de kunsthandel E.J. van Wisselingh & Co. Posthumus Meyjes heeft gebruik gemaakt van een Berlagiaans getinte art nouveau met historiserende details in de stijl van de neo-Hollandse renaissance. In het interieur van de kapel en bij de entree aan het Rokin en bij de daarboven gelegen zaalruimte zijn verschillende onderdelen bewaard gebleven.

Omschrijving

Nieuwezijds Kapel.

Op een rechthoekig grondplan tot stand gekomen kapel met een centrale octagonale gebedsruimte met galerij. Aan weerszijden lagere bebouwing met puntgevels met vlechting of rechte gevelbeëindiging en met zadel- respectievelijk schilddak. Kapel heeft tentdak met acht met leien gedekte schilden. Op de schilden een kleine dakkapel met venster met geleed draairaam. Lantaarn met zuilen, verhoging met balustrade en opzetstukken. Het muurwerk van de kapel is door de omringende bebouwing vrijwel geheel aan het zicht onttrokken. Muurwerk opgebouwd uit bruinrode baksteen in staand verband vermetseld. Puntgevels op de afgeschuinde hoeken en gedrukte boogfriezen onder de delen met een rechte gevelbeëindiging. Aan de gevels verder natuurstenen details en lijstwerk. In de puntgevels drievoudige vensterpartij en natuurstenen bekroning op de schouders en de top. Rondom grote gotiserende vensters met cirkelvormige geleding boven alternerend drie of vijf lancetten. In het interieur valt het grote koepelgewelf met ribben op. Muurvlakken met decoratief gebruik van gekleurde en geglazuurde baksteen. Acht natuurstenen pijlers met kolonetten en kapitelen. Aan de westzijde een gedicht intercolumnium met klankbord van de preekstoel. Overige intercolumnia geven toegang tot de omringende ruimten. Aan twee zijden boven deze ruimten een galerij met houten balustrade. Verder enkele oorspronkelijke deuren en gemetselde lambrisering met geglazuurde baksteen. Aan de oostzijde bevindt zich een toegang met dubbele openslaande kerkdeuren en meervoudig geleed bovenlicht met glas-in-lood raamvulling. Hierboven het orgel met aangrenzende orgelruimte. Dit orgel valt buiten de bescherming.

Bebouwing aan de zijde van het Rokin.

Bebouwing op samengesteld rechthoekig grondplan met vier bouwlagen: souterrain, begane grond en twee verdiepingen onder een kap. De gevel is asymmetrisch van opzet met een geaccentueerd rechter deel dat licht vooruit springt en twee maal drie traveeën breed is met daartussen een ingangspartij van twee traveeën breed, respectievelijk eindigend in topgevels en een rechte lijst. Links hiervan een vier traveeën breed deel, overgaand in de hoekpartij met torenvormige opbouw. Gemetselde gevels in staand verband afgewisseld met speklagen. Dakschilden gedekt met pannen. Tweetal dakkapellen onder rechte beëindiging met dubbele draairamen. De begane grond is opgebouwd uit natuursteen en rust op een geprofileerde plint. Drie brede en gelede winkelruiten onder segmentboog met geleed bovenlicht. Tussen twee van deze winkelruiten en aan de rechterzijde een pilaster met kapiteel als console voor bouwbeeldhouwwerk met wapenschild. De toegangspartij met stoep en portiek onder rondboog. Boven een omlopende cordonlijst bevindt zich een fronton met timpaan in de top. Sierende opzet- en rechte klauwstukken. Hierboven hoge vensterpartijen met horizontale geleding worden omgeven door natuurstenen lijst met tanden. Op de tweede verdieping en kapverdieping hebben de vensters een toging. Het linker deel heeft een rechte beëindiging. Boven de cordonlijst per verdieping een brede samengestelde vensterpartij. De hoek met de Enge Kapelsteeg is aan de onderzijde afgeschuind en wordt benadrukt door een overhoeks geplaatste erker die zich voortzet als hoektoren. De voormalige toegang op de begane grond is gevat in een natuurstenen kader met tandlijst; ook het venster op de verdieping heeft een natuurstenen enkadrering. Het samengestelde venster op de tweede verdieping heeft boven de bovendorpel een concaaf natuurstenen reliëf. De torenopbouw heeft enkele frontons, lijstwerk met tanding en een koepeldak met zinken dekking. In het interieur bevindt zich een ruime centrale entree met trappenhuis. Op de verdieping een oorspronkelijke zaal met plafond met moer- en kinderbalken met sleutelstukken en beschilderde plafonddelen. De trappen hebben houten trappalen en hekwerk. De wanden hebben een houten lambrisering; de vierkante pijlers hebben een florale decoratie. De radiatoren worden door schermen aan het oog onttrokken. Gemetselde achtergevel met vensters.

Bebouwing aan de zijde van de Enge Kapelsteeg.

Symmetrische gevel opgebouwd uit bruinrode baksteen in staand verband vermetseld en afgewisseld met natuurstenen accenten. In het midden een deel van één bouwlaag op plint met rechte gevelbeëindiging en schilddak met twee kleine dakkapellen. Dit deel fungeert als iets excentrisch geplaatst poortgebouw tot de achterliggende kapel. Rechts van het midden de eigenlijke poort onder segmentboog op vrijstaande zuilen op hoge sokkel. Verder een kleine stoep en een hekwerk uit smeedijzer. Links hiervan een kleinere poort met vergelijkbaar hekwerk. Aan weerszijden van de toegangspoorten brede en meervoudig gelede vensterpartijen. Aan de rechterzijde van de gevel aan de Enge Kapelsteeg de zijgevel van de bebouwing aan het Rokin onder dakschild met dakkapellen en hoge gemetselde schoorsteen. Aan de rechterzijde van dit deel de torenachtige erker op de hoek met het Rokin. Als pendant bevindt zich ook links een dergelijke torenopbouw met eenvoudiger vensters maar met gelijke beëindiging en koepeldak. Brede winkelruit aan de oostzijde. Verder gelede vensters met bovenlichten en een tweetal eenvoudige toegangen. Aan de linkerzijde van de gevel aan de Enge Kapelsteeg de zijgevel van de bebouwing met de voorgevel aan de Kalverstraat onder dakschild met twee dakkapellen. Ook hier twee flankerende torenopbouwen, brede winkelruit in het westelijk deel, verder gelede vensters met bovenlichten en eenvoudige toegang.

Bebouwing aan de zijde van de Kalverstraat. Symmetrische en sterk horizontaal en verticaal gelede gevel van bebouwing op plint met vijf bouwlagen op samengesteld rechthoekig grondplan, opgebouwd uit overwegend in staand verband vermetselde bruinrode baksteen, afgewisseld met gebruik van natuurstenen accenten. Zowel aan de noord- als aan de zuidzijde een afgeschuind deel op de hoofdverdieping, waarboven een overhoeks geplaatste erker uitlopend in een torenachtige bekroning. Uitwerking van de erker en torenopbouw is vergelijkbaar met die op de hoek van de Enge Kapelsteeg en het Rokin. Oorspronkelijk zes brede en gelede winkelruiten onder segmentboog. De twee winkelruiten aan de linkerzijde zijn grotendeels gewijzigd. Links en rechts van het midden een deel onder puntgevel met natuurstenen timpaan en opzetstukken. Pilasters met natuurstenen blokken flankeren de gelede vensters met roedenverdeling in de bovenlichten. Het venster op de tweede verdieping heeft een Frans balkon met siersmeedijzeren hek. Het overige deel van de gevel heeft eveneens gelede vensters met roedenverdeling in de bovenlichten en met natuurstenen dorpels en gemetselde strekken en hanekammen. Enkele tussenliggende pilaster met opzetstuk. Gemetselde achtergevel met dubbele puntgevel en vensters.

Bebouwing aan de zijde van de Wijde Kapelsteeg.

Gevel op plint opgebouwd uit overwegend in staand verband vermetselde bruinrode baksteen afgewisseld met natuurstenen accenten. Aan de oostzijde de van de bescherming uitgesloten bebouwing op de hoek met het Rokin. In het midden een deel van één bouwlaag. Deze excentrisch ten opzichte van de achterliggende kapel geplaatste bebouwing diende destijds als poortgebouw. Dit deel heeft een rechte gevelbeëindiging en een schilddak met twee kleine dakkapellen. Links van het midden de eigenlijke poort met stoep, pilasters en rondboog met florale decoratie in de zwikken. Verder dragen de pilasters een hoofdgestel. Een hekwerk sluit de poort af. Links van deze poort een tweede en eenvoudiger poort met vergelijkbaar hekwerk. Aan de rechterzijde drie meervoudig gelede vensters. Geheel rechts de zijgevel van de bebouwing met de voorgevel aan de zijde van de Kalverstraat. Gevel op plint, rechte beëindiging, dakschild met dakkapel, niet meer oorspronkelijke brede winkelruit, verdere gelede vensters, eenvoudige toegang, natuurstenen dorpels en gemetselde strekken en hanekammen.

Waardering

Kerk met omringende winkelbebouwing van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde. Als samengesteld object van belang vanwege de architectuurhistorische waarde. Bijzondere betekenis van het object wegens de situering, verbonden met de ontwikkeling van de stad. Van situationele waarde wegens de bijzondere wijze van verkaveling en inrichting. Het orgel is niet beschermwaardig.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Description

Introduction

Built between 1908-1912 by commission of the Nederduitsch Hervormde Gemeente, a CHURCH and SHOPS. Together they form the building block surrounded by the Rokin, the Kalverstraat, the Enge Kapelsteeg and the Wijde Kapelsteeg. The properties Rokin house numbers 74 and 76 - located within the building block, but not forming part of the design - fall outside the protection. At the corner of the Kalverstraat and the Wijde Kapelsteeg the shop fronts have recently been renewed. In the middle of the building block is the former church, the so-called Nieuwezijds Kapel with adjoining preacher's room, deacon's room and catechism room. This church is located on the site of the former 'Heilige Stede'. The entrances to the church are in the Enge and the Wijde Kapelsteeg. Built in the years 1908-1912 to a design by architect C.B. Posthumus Meyjes. One year later, in 1909, construction began on the surrounding shops with flats above and storage space and warehouses to a design by the same architect. In the shop space on the Rokin side, the art dealer E.J. van Wisselingh & Co. was established at the time. Posthumus Meyjes used a Berlage-influenced art nouveau with historicising details in the style of neo-Dutch renaissance. In the interior of the chapel and at the entrance on the Rokin and at the hall space above it, various components have been preserved.

Description

Nieuwezijds Kapel.

Chapel created on a rectangular ground plan with a central octagonal prayer room with gallery. On either side lower building with pointed gables with lattice or straight gable termination and with saddle roof and hipped roof respectively. Chapel has tent roof with eight roof sections clad with slate. On the roof sections a small roof dormer with window with articulated casement window. Lantern with columns, raised section with balustrade and roof ornaments. The masonry of the chapel is almost entirely hidden from view by the surrounding building. Masonry built of reddish-brown brick laid in stretcher bond. Pointed gables on the chamfered corners and flat arch friezes under the straight gable termination sections. At the facades further natural stone details and mouldings. In the pointed gables triple window arrangement and natural stone coping on the shoulders and apex. All around tall Gothic-style windows with circular glazing above alternating three or five lancets. In the interior the large barrel vault with ribs is striking. Wall surfaces with decorative use of coloured and glazed brick. Eight natural stone pillars with columnettes and capitals. On the west side a narrow intercolumnium with sounding board of the pulpit. Other intercolumnia provide access to the surrounding rooms. On two sides above these rooms a gallery with wooden balustrade. Further some original doors and rubble stone wainscoting with glazed brick. On the east side there is an entrance with double opening church doors and multiple articulated fanlight with leaded glass window filling. Above this the organ with adjoining organ room. This organ falls outside the protection.

Building on the Rokin side.

Building on a complex rectangular ground plan with four storeys: basement, ground floor and two storeys under a roof. The facade is asymmetrical in layout with an accentuated right part that projects slightly forward and is two by three bays wide with a middle entrance section of two bays wide between them, ending respectively in pointed gables and a straight cornice. To the left of this a four-bay-wide section, merging into the corner section with tower-like superstructure. Rubble stone facades in stretcher bond alternated with brickwork courses. Roof sections clad with tiles. Two roof dormers with straight termination and double casement windows. The ground floor is built of natural stone and rests on a moulded plinth. Three wide and articulated shop windows under segmental arch with articulated fanlight. Between two of these shop windows and on the right side a pilaster with capital as console for sculptural work with coat of arms. The entrance section with step and porch under round arch. Above a running cordon moulding a pediment with tympanum at the apex. Ornamental roof ornaments and straight corbels. Above this high window arrangements with horizontal glazing are surrounded by natural stone moulding with dentils. On the second storey and roof storey the windows have a relief profile. The left part has a straight termination. Above the cordon moulding per storey a wide composite window arrangement. The corner with the Enge Kapelsteeg is chamfered at the base and is emphasised by an oriel placed diagonally across which continues as corner tower. The former ground floor entrance is set in a natural stone frame with dentil moulding; the window on the upper storey also has a natural stone frame. The composite window on the second storey has above the upper window sill a concave natural stone relief. The tower superstructure has some pediments, moulding with dentils and a dome roof with zinc cladding. In the interior there is a spacious central entrance with stairwell. On the upper floor an original hall with ceiling with principal and secondary beams with keystones and painted ceiling sections. The stairs have wooden balusters and railings. The walls have wooden wainscoting; the square pillars have floral decoration. The radiators are screened from view. Rubble stone back facade with windows.

Building on the Enge Kapelsteeg side.

Symmetrical facade built of reddish-brown brick laid in stretcher bond and alternated with natural stone accents. In the middle a section of one storey on a plinth with straight gable termination and hipped roof with two small roof dormers. This section functions as a slightly eccentric placed gateway building to the chapel behind. To the right of the middle the actual gateway under segmental arch on free-standing columns on high base. Further a small step and wrought iron railings. To the left of this a smaller gate with similar railings. On either side of the gateway openings wide and multiple articulated window arrangements. On the right side of the facade on the Enge Kapelsteeg the side facade of the building on the Rokin under hipped roof with roof dormers and tall rubble stone chimney. On the right side of this section the tower-like oriel on the corner with the Rokin. As a counterpart there is also on the left such a tower superstructure with simpler windows but with equal termination and dome roof. Wide shop window on the east side. Further articulated windows with fanlights and two simple entrances. On the left side of the facade on the Enge Kapelsteeg the side facade of the building with the front facade on the Kalverstraat under hipped roof with two roof dormers. Here too two flanking tower superstructures, wide shop window in the western section, further articulated windows with fanlights and simple entrance.

Building on the Kalverstraat side.

Symmetrical and strongly horizontal and vertical articulated facade of building on a plinth with five storeys on a complex rectangular ground plan, built of predominantly reddish-brown brick laid in stretcher bond, alternated with use of natural stone accents. On both the north and south side a chamfered section on the main floor, above which an oriel placed diagonally across ending in a tower-like coping. The design of the oriel and tower superstructure is comparable to that on the corner of the Enge Kapelsteeg and the Rokin. Originally six wide and articulated shop windows under segmental arch. The two shop windows on the left side have been largely altered. To the left and right of the middle a section under pointed gable with natural stone tympanum and roof ornaments. Pilasters with natural stone blocks flank the articulated windows with glazing bars in the fanlights. The window on the second storey has a French balcony with ornamental wrought iron railing. The remainder of the facade also has articulated windows with glazing bars in the fanlights and with natural stone sills and rubble stone courses and corbels. Some intervening pilaster with roof ornament. Rubble stone back facade with double pointed gable and windows.

Building on the Wijde Kapelsteeg side.

Facade on a plinth built of predominantly reddish-brown brick laid in stretcher bond alternated with natural stone accents. On the east side the building excluded from protection on the corner with the Rokin. In the middle a section of one storey. This building, placed eccentrically in relation to the chapel behind, formerly served as a gateway building. This section has a straight gable termination and a hipped roof with two small roof dormers. To the left of the middle the actual gateway with step, pilasters and round arch with floral decoration in the spandrels. Furthermore the pilasters carry an entablature. Wrought iron railings close off the gateway. To the left of this gateway a second and simpler gate with similar railings. On the right side three multiple articulated windows. Far right the side facade of the building with the front facade on the Kalverstraat side. Facade on a plinth, straight termination, hipped roof with roof dormer, no longer original wide shop window, further articulated windows, simple entrance, natural stone sills and rubble stone courses and corbels.

Valuation

Church with surrounding shop building of general importance owing to its cultural-historical value. As a composite object of importance owing to its architectural-historical value. Special significance of the object due to its location, linked with the development of the city. Of situational value owing to the special manner of plot division and planning. The organ is not worthy of protection.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
All Kerk en kerkonderdeel in Noord-Holland All Province Noord-Holland records All Netherlands Heritage registers Historical markers (US)National Register of Historic Places (US)
See your own family's places on a living map