Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Hondsdijk 69
Koudekerk aan den Rijn, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1891
- Address
- Hondsdijk 69, 2396 HK Koudekerk aan den Rijn (Alphen aan den Rijn 28)
- Place
- Koudekerk aan den Rijn
- Municipality
- Alphen aan den Rijn
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.12947, 4.58297
- Part of complex
- 517868
- Monument number
- 517869
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
BOERDERIJ van het type langhuis, als onderdeel van het boerderijcomplex 'Westdorp', gebouwd in 1891 in een Ambachtelijk-traditionele bouwtrant. Het stalgedeelte is in 1924 verlengd. Woon- en bedrijfsgedeelte liggen hier ieder onder een eigen dak en het stalgedeelte heeft een middenvoergang. Inwendig is de indeling van de boerderij grotendeels intact gebleven en zijn ondermeer de houtconstructie in de stal met standvinken en kapstanten nog aanwezig. In het woongedeelte hebben slechts wijzigingen van ondergeschikt belang plaatsgevonden, zoals een modernisering van de keuken. In 1996 is het zomerhuis dat bouwkundig met de boerderij is verbonden en vermoedelijk van iets oudere datum is gerestaureerd. Het bevat nog enkele waardevolle onderdelen als een balkenplafond, bakoven en waterfornuis.
Omschrijving
De boerderij, bestaande uit meerdere bouwdelen, heeft een langgerekt vrijwel rechthoekig grondplan, waarbij aan de oostzijde een zomerhuis met boenhok is uitgebouwd. Het gedeeltelijk onderkelderde éénlaagse woongedeelte heeft een rechthoekig grondvlak onder een aan de achterkant recht gesloten mansardedak met gesmoorde kruispannen en loden hoekkepers. Tegen de achtergevel (noord) is een éénlaags bedrijfsgedeelte gebouwd onder een zadeldak met gesmoorde Hollandse pannen, dat een iets lager nokhoogte heeft dan het woongedeelte. In het verlengde hiervan is het stalgedeelte naar achteren uitgebreid onder een zadeldak met dezelfde nokhoogte als het eerste stalgedeelte. Aan de oostzijde bevindt zich, ter hoogte en in het verlengde van het stalgedeelte, een éénlaags zomerhuis op een rechthoekig grondvlak en onder een zadeldak met gesmoorde kruispannen, dat aan de voorzijde een schilddakvormige beëindiging heeft.
De gevels boven een omlopende gepleisterde plint, zijn opgetrokken in grauwe baksteen (kruisverband). Vooral de gevels van het woongedeelte zijn zeer fijn gevoegd. De vensters in het voorhuis, met schuiframen in de voorgevel voorzien van persiennes, worden tezamen met het portiek waarin de entree, getoogd beëindigd. De gekoppelde keldervensters met diefijzers hebben luiken. De houten goten rusten bij het stalgedeelte op gemetselde consoles.
De symmetrisch ingedeelde vijf traveeën tellende voorgevel (zuid) van het woongedeelte is een lijstgevel met lisenen op de hoeken en aan weerszijden van de in het midden geplaatste portiek met entree, die het hoofdgestel dragen. De entreedeur is een paneeldeur met bovenlicht. Boven het portiek bevindt zich een dakkapel met schuifraam, bekroond door een gebroken driehoekig fronton met daarin een pinakel. Aan weerszijden van deze middenas bevinden zich twee vensters. Bij de rechter zijgevel (oost) zijn drie keldervensters symmetrisch over de gevel verdeeld. Boven het meest rechtse bevindt zich een opkamervenster.
Tegen de linker zijgevel (west) is een erker met afgeschuinde zijkanten geplaatst, waarin zich aan de noordzijde een rond venster bevindt. Links ervan een gemoderniseerde deur naar de gang; rechts van de erker zijn drie woonkamervensters. In het dakvlak erboven is een latere dakkapel met dubbel tweeruitsraam geplaatst. De mansardekap aan de achterzijde van het woongedeelte (noord) wordt afgesloten door houten windveren. Alleen in de gevels van het oudste stalgedeelte komen gietijzeren segment- en rondboogvormige stalvensters met decoratieve roedenverdeling voor. Het tweede gedeelte (1924) heeft aan de oostzijde rechthoekige betonnen stalvensters met roedenverdeling en een staldeur onder een betonnen latei. De westelijke langsgevel heeft bovendien een houten staldeur met vierruitsbovenlicht. Bij de symmmetrisch ingedeelde kopgevel aan de achterzijde (noord) wordt een centrale staldeur geflankeerd door mestdeuren onder betonnen lateien, terwijl er zich op de verdieping een hooiluik bevindt onder een segmentboogvormige ontlastingsboog. Er boven bevindt zich een rond stalvenster, geflankeerd door het uitkragend in siermetselwerk jaartal '19'-'24'. De gevel wordt afgesloten door eenvoudige houten windveren.
De voorgevel van het eenlaags zomerhuis, annex boenhok, staat in het verlengde van de brandmuur tussen het voorhuis en het stalgedeelte aan de zuidzijde van de boerderij. De gevel wordt door een lagere gootlijst dan die van de boerderij afgesloten. Links bevindt zich een houten deur en rechts een vierruits keperboogvormig venster. De oostelijke langsgevel heeft links onder een verlaagde stoep naar het water en onder een segmentboogvormige ontlastingsboog een dubbel openslaande deur, waarop in geopende stand een luifel rust. Rechts ervan bevinden zich drie zesruitsramen van het zomerhuis. De westelijke langsgevel is voorzien van een eenvoudig rondboogvormig stalraam. De achtergevel (noord) is een puntgevel met een hoge gepleisterde plint, die rechts een tweedelige (vernieuwde) deur heeft met links een zesruitsschuifraam en op de verdieping een houten luik. De gevel wordt afgesloten door eenvoudige houten windveren.
Interieur
De oorspronkelijke indeling van de boerderij is grotendeels gehandhaafd. Vermeldenswaard is ondermeer de kamer-en-suite, waarvan het stucwerkplafond is uitgevoerd met bloemmotieven, de zwarte marmeren schouw gecanneleerde corintische pilasters heeft en de schuifdeuren glas-in-lood en panelen met diamantkopmotief. De houten gangtrap met bordes heeft een balustrade in de traditie van de Neo-Renaissance. In de werkkeuken is een oorspronkelijk aanrecht aanwezig en de met gesmoorde plavuizen belegde en van pekelbakken voorziene kelder heeft troggewelfjes. De beide stallen hebben hun oorspronkelijk driebeukig indeling, elk bestaande uit vier ankerbalkgebinten, waarbij de middenbeuk de voergang is.
Waardering
De boerderij 'Westdorp' is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als vrij gave voor Midden-Holland en meer specifiek voor de Rijnstreek karakteristieke langhuisboerderij uit het laatste kwart van de 19de eeuw, die in meerderde bouwperioden tot stand kwam.
Van architectuurhistorische waarde als karakteristiek voorbeeld van een vrij sober vormgeven boerderij in Ambachtelijk-traditionele bouwtrant uit het laatste kwart van de 19de eeuw. De bouwkundige onderdelen zijn gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering, zowel in- als uitwendig.
Van ensemblewaarde in relatie met de overige complexonderdelen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
FARMHOUSE of the long-house type, as part of the farmyard complex 'Westdorp', built in 1891 in a Craft-traditional building style. The stable section was extended in 1924. The residential and business sections each lie under their own roof and the stable section has a central passageway. Internally the layout of the farmhouse has largely remained intact and among other things the timber structure in the stable with stanchion posts and roof supports are still present. In the residential section only alterations of secondary importance have taken place, such as a modernisation of the kitchen. In 1996 the summer house which is structurally connected to the farmhouse and presumably of slightly older date was restored. It still contains several valuable components such as a beam ceiling, bake oven and water stove.
Description
The farmhouse, consisting of multiple building sections, has an elongated virtually rectangular ground plan, with a summer house with cleaning shed built out on the east side. The partially cellaried single-storey residential section has a rectangular ground plan under a mansard roof closed straight at the rear with hipped pantiles and lead corner brackets. Against the rear facade (north) a single-storey business section is built under a gabled roof with hipped Dutch tiles, which has a slightly lower ridge height than the residential section. In continuation of this the stable section is extended backwards under a gabled roof with the same ridge height as the first stable section. On the east side, at the height and in continuation of the stable section, is a single-storey summer house on a rectangular ground plan and under a gabled roof with hipped pantiles, which has a hipped roof-shaped termination at the front.
The facades above a continuous plastered plinth are constructed in grey brick (English bond). Particularly the facades of the residential section are very finely jointed. The windows in the front house, with sash windows in the front facade provided with blinds, are together with the porch in which the entrance is situated, finished with an arch. The paired cellar windows with anti-theft grilles have shutters. The wooden gutters rest on built-up consoles at the stable section.
The symmetrically arranged five-bay front facade (south) of the residential section is a cornice-topped facade with pilasters at the corners and on either side of the porch with entrance placed in the middle, which carry the main frame. The entrance door is a panelled door with fanlight. Above the porch there is a dormer with sash window, crowned by a broken triangular pediment with a pinnacle in it. On either side of this central axis are two windows. At the right side facade (east) three cellar windows are symmetrically distributed across the facade. Above the rightmost there is an upper-chamber window.
Against the left side facade (west) a bay window with bevelled sides is placed, in which a round window is located on the north side. To its left a modernised door to the corridor; to the right of the bay window are three living room windows. In the roof plane above it a later dormer with double two-light window is placed. The mansard roof on the rear side of the residential section (north) is finished with wooden roof brackets. Only in the facades of the oldest stable section do cast-iron segment and round-arched stable windows with decorative glazing bars appear. The second section (1924) has rectangular concrete stable windows with glazing bars on the east side and a stable door under a concrete lintel. The western long facade also has a wooden stable door with four-light fanlight. At the symmetrically arranged gable facade at the rear (north) a central stable door is flanked by manure doors under concrete lintels, while there is a hay door on the storey above under a segment-arched relieving arch. Above it there is a round stable window, flanked by the cantilevered ornamental brickwork year date '19'-'24'. The facade is finished with simple wooden roof brackets.
The front facade of the single-storey summer house, also cleaning shed, stands in line with the party wall between the front house and the stable section on the south side of the farmhouse. The facade is finished with a lower gutter line than that of the farmhouse. On the left is a wooden door and on the right a four-light woven-arch window. The eastern long facade has on the left below a lowered step to the water and below a segment-arched relieving arch a double-opening door, on which in open position an awning rests. To its right are three six-light windows of the summer house. The western long facade is provided with a simple round-arched stable window. The rear facade (north) is a pointed gable with a high plastered plinth, which on the right has a two-part (renewed) door with on the left a six-light sash window and on the storey above a wooden shutter. The facade is finished with simple wooden roof brackets.
Interior
The original layout of the farmhouse has been largely maintained. Noteworthy is among other things the suite of rooms, the stucco ceiling of which is executed with floral motifs, the black marble fireplace has fluted Corinthian pilasters and the sliding doors have glass-in-lead and panels with diamond-head motif. The wooden staircase in the corridor with landing has a balustrade in the Neo-Renaissance tradition. In the working kitchen an original sink is present and the cellar lined with hipped tiles and provided with brine tubs has barrel-vaulted sections. Both stables have their original three-aisle layout, each consisting of four tie-beam frames, whereby the central aisle is the passageway.
Valuation
The farmhouse 'Westdorp' is of general importance because of its cultural-historical value as a relatively well-preserved long-house farmhouse characteristic of the central Holland and more specifically for the Rhine region from the last quarter of the 19th century, which came into being over several building periods.
Of architectural-historical value as a characteristic example of a relatively sober-designed farmhouse in Craft-traditional building style from the last quarter of the 19th century. The structural components are intact in main form, use of materials and detailing, both externally and internally.
Of ensemble value in relation to the other complex components.
Nearby in the register
- Wagenschuur(M), Hondsdijk bij 69Boerderijunder 1 mi
- Toegangshek, Hondsdijk bij 69Erfscheidingunder 1 mi
- Boerderij, Hondsdijk 59Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Dorpsstraat 1Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.