Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(F), 't Zand 15
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1899
- Address
- 't Zand 15, Locatie: Kattenbroek, 3811 GB Amersfoort
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15840, 5.38859
- Monument number
- 517742
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "De Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de stelling in de Geldersche Vallei / ontworpen door M.H.J. Plantenga ; geteekend door M. van Meurs" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De direct in de rooilijn van 't Zand gelegen PASTORIE op de hoek met St. Agathastraat, werd in 1899 door H. Kroes in opdracht van het bestuur van de Oud-Katholieke parochie van de Heilige Gregorius ontworpen. Het pand werd in een gecombineerde bouwstijl uitgevoerd met invloeden van de neorenaissance en de neogotiek.
Later werd de pastorie in gebruik genomen door de Zusters van Onze Lieve Vrouwe als woning voor een aantal zusters. Als gevolg hiervan werden op de zolder enkele kamers ingericht. Het interieur bezit nog oorspronkelijke details. Het exterieur is nauwelijks gewijzigd, alleen aan de achterzijde van de pastorie werd rond 1927 een schuur annex ketelhuis toegevoegd, die van ondergeschikt belang is. De pastorie maakt deel uit van een complex katholieke gebouwen (deels rooms-, deels oud-katholiek), dat aan de noordzijde van 't Zand is gelegen. Links van de pastorie werd in 1910, eveneens naar ontwerp van H. Kroes, het rooms-katholieke patronaatsgebouw opgericht. In 1927 werd ter rechterzijde van de pastorie een kerk naar ontwerp van W. van Gent gebouwd. De kamer op de begane grond van de kerktoren werd toen met de woonkamer van de pastorie verbonden. Een houten deur met ijzeren hangwerk in de voorkamer op de eerste verdieping geeft toegang via een kleine ruimte in de toren, tot het balkon in de kerk.
Omschrijving
De deels onderkelderde pastorie bezit een trapeziumvormige plattegrond. De hoofdstructuur van het pand is nog aanwezig. Het pand bezit twee bouwlagen en een afgeplat schilddak, bedekt met blauwe kruispannen.
De voorgevel met links een trapgevel is rijk gedecoreerd. De linkerzijgevel is op twee kleine vensters na blind en sober, de rechterzijgevel grenst geheel aan de kerk. De sobere asymmetrische achtergevel is voorzien van een serre, een achteruitgang en meerdere vensters.
De voorgevel (zuidzijde) is onderverdeeld in vier traveeën met op beide bouwlagen, in diepe door oranje bakstenen en van een kraal voorzien geaccentueerde spaarbogen, éénlichtsvensters met tweelichtsbovenlicht met glas-in-lood. De vensters zijn voorzien van hardstenen onderdorpels op de gemetselde waterlijst. De entree is in de tweede travee van links ondergebracht. Een paneeldeur met glas-in-lood bovenlicht is bereikbaar via twee hardstenen treden. Boven de twee linker traveeën bevindt zich de trapgevel met overhoeks geplaatse pinakels. Deze pinakels worden bekroond door tentvormige afdekkingen met siersmeedwerk. In het midden van de trapgevel is, in een diep spaarboogveld, een smal éénlichtsvenster aangebracht. De twee traveeën rechts worden bekroond door een uitkragende muizentandlijst van oranje baksteen met daarboven een zakgoot. De gevel wordt horizontaal geleed door een uitgemetselde plint, ononderbroken waterlijsten en oranje bakstenen banden ter hoogte van de bovenzijde van de vensters. De dicht aan elkaar grenzende vensters zijn gelegen in diepe spaarboogvelden, met onder de gedrukte bogen rijk gekleurde baksteenoramentiek en gekruld loodwerk. Tussen en naast de bogen bevinden zich op elke bouwlaag vijf siermuurankers.
De achtergevel heeft de vorm van een lijstgevel. Op de begane grond bevindt zich van links naar rechts een brede, grotendeels glazen serre met glas-in-lood bovenlichten en daarnaast een deur en een T-venster. Op de verdieping zijn drie vensters aangebracht. De vensters en de deur hebben een tweelichts bovenlicht en worden overspannen door segmentbogen met in de spaarvelden eenvoudige baksteenornamentiek. Rechts voor de achteringang is sinds 1927 een vrijstaande schuur annex ketelhuis gelegen. Een gemetselde rondboog vormt de enige verbinding. Het gebouw bestaat uit één bouwlaag op een rechthoekige plattegrond, bedekt door een zadeldak. De bouwstijl van het bijgebouw is identiek aan de bouwstijl van de kerk.
De indeling van het interieur is, op de zolder na, ongewijzigd. In de centrale hal ligt de originele tegelvloer, vele deuren zijn geprofileerd, waarbij zich in de tussendeur in de gang een glas-in-loodvenster met Nieuwe Kunst-motieven bevindt, de trap met trappaal en balusters is authentiek en achter het thans verlaagde plafond in de kamers op de begane grond is het gestucte plafond nog aanwezig. De kozijnen bevatten begane gronds nog de vouwblinden die in de bestaande luikkasten worden opgeborgen.
Waardering
Het pand is van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van een pastorie, uitgevoerd in een bouwstijl met invloeden van de neorenaissance en de neogotiek. De pastorie valt op door zorgvuldige detaillering en verscheidenheid materiaalgebruik en bezit in het interieur nog enkele waardevolle onderdelen. De pastorie is tevens van ensemblewaarde in relatie tot een gave reeks van gebouwen met een katholieke achtergrond.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The RECTORY located directly on the building line of 't Zand on the corner with St. Agathastraat, was designed in 1899 by H. Kroes on behalf of the board of the Old Catholic parish of the Holy Gregory. The building was executed in a combined architectural style with influences from the neorenaissancе and neogothic.
Later the rectory was occupied by the Sisters of Our Lady as a residence for a number of sisters. As a result, several rooms were fitted out on the attic. The interior still possesses original details. The exterior has scarcely been altered, only on the rear side of the rectory was a shed adjoining a boiler room added around 1927, which is of subordinate importance. The rectory forms part of a complex of Catholic buildings (partly Roman Catholic, partly Old Catholic), situated on the north side of 't Zand. To the left of the rectory, a Roman Catholic patronage building was erected in 1910, also designed by H. Kroes. In 1927 a church was built to the right of the rectory, designed by W. van Gent. The room on the ground floor of the church tower was then connected with the living room of the rectory. A wooden door with iron fittings in the front room on the first floor provides access via a small space in the tower to the balcony in the church.
Description
The partly cellaered rectory has a trapezium-shaped floor plan. The main structure of the building is still present. The building has two storeys and a hipped roof with a flattened apex, covered with blue crossed tiles.
The front facade with a stepped gable on the left is richly decorated. The left side facade is blind and sober except for two small windows, the right side facade is entirely adjacent to the church. The sober asymmetrical rear facade is fitted with a conservatory, a rear entrance and several windows.
The front facade (south side) is subdivided into four bays with, on both storeys, in deep sparing arches emphasized with orange brick and provided with a bead, single-light windows with two-light fanlights with leaded glass. The windows are provided with hard stone underdorsills on the mortared drip moulding. The entrance is located in the second bay from the left. A panelled door with leaded glass fanlight is accessible via two hard stone steps. Above the two left bays is the stepped gable with diagonally placed pinnacles. These pinnacles are crowned by tent-shaped covers with ornamental ironwork. In the middle of the stepped gable, in a deep sparing arch field, a narrow single-light window is fitted. The two bays on the right are crowned by a projecting dentil course of orange brick with above it a valley gutter. The facade is divided horizontally by a mortared plinth, uninterrupted drip mouldings and orange brick bands at the height of the tops of the windows. The windows, positioned close to each other, are located in deep sparing arch fields, with below the pressed arches richly coloured brick ornamentation and curled lead work. Between and beside the arches there are five ornamental wall anchors on each storey.
The rear facade has the form of a cornice-topped facade. On the ground floor there is, from left to right, a broad, largely glazed conservatory with leaded glass fanlights and adjacent to it a door and a T-window. On the first floor three windows are fitted. The windows and the door have a two-light fanlight and are spanned by segmental arches with simple brick ornamentation in the sparing fields. To the right in front of the rear entrance there has been a detached shed adjoining a boiler room since 1927. A mortared round arch forms the only connection. The building consists of one storey on a rectangular floor plan, covered by a gabled roof. The architectural style of the ancillary building is identical to the architectural style of the church.
The layout of the interior is, except for the attic, unchanged. In the central hall lies the original tile floor, many doors are moulded, with in the intermediate door in the hallway a leaded glass window with Art Nouveau motifs, the stair with newel and balusters is authentic and behind the now lowered ceiling in the rooms on the ground floor the stucco ceiling is still present. The frames contain on the ground floor still the folding shutters which are stored in the existing shutter boxes.
Valuation
The building is of general interest because of its architectural-historical value as a well-preserved example of a rectory, executed in an architectural style with influences from the neorenaissancе and neogothic. The rectory stands out due to careful detailing and variety of material use and possesses in the interior some valuable components. The rectory is also of ensemble value in relation to a well-preserved series of buildings with a Catholic background.
Nearby in the register
- O.K. Parochie Heilige GeorgiusKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, 't Zand 19Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, 't Zand 21Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, 't Zand 23Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.