Rijksmonumentenregister · Netherlands
Opvoedingsgesticht, Koningin Beatrixplantsoen 16
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gerechtsgebouw
- Function
- Opvoedingsgesticht
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1908
- Address
- Koningin Beatrixplantsoen 16, 3818 ZB Amersfoort (and others)
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.14304, 5.36097
- Part of complex
- 517637
- Monument number
- 517638
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 18 Utrecht, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Het in overgangsarchitectuur ontworpen OPVOEDINGSGESTICHT met neo-renaissance en Chaletstijl kenmerken, is gelegen aan de noordzijde van een rechthoekig voorplein. Aan de linkerzijde is voor het gebouw de woning van de directeur gelegen en, vrijwel symmetrisch, is rechts de woning van de adjunct-directeur gesitueerd. De plattegrond is na de verbouwing in 1997-1998 U-vormig geworden doordat de gebouwen op het binnenterrein zijn gesloopt en nieuwe achtergevels zijn aangebracht bij zowel de vleugels als de hoofdmassa. Het gebouw bestaat hoofdzakelijk uit twee bouwlagen met een samengesteld, deels afgeplat, zadeldak. De grootste bevindt zich in het midden van de voorgevel en bestaat uit drie-en-een-halve bouwlaag, bedekt met twee elkaar kruisende zadeldaken, met op de kruising een grote windvaan. De twee kleinere torenelementen, waarin trappartijen zijn ondergebracht, bevinden zich ongeveer in het midden van de zijgevels en zijn slechts iets hoger dan twee bouwlagen. Deze risalerende elementen worden bedekt door een zeer flauw hellend schilddak. Alle daken zijn overstekend en worden door gesneden schoren ondersteund. Chalet-invloeden zijn aan te wijzen in de houten steekkappen van de dakkapellen alsmede en vooral in het houtwerk dat is toegepast aan de zijgevels en aan het hoge torenelement. De gevels zijn opgetrokken uit een donkerrode baksteen. Ter hoogte van de natuurstenen onder- en bovendorpels van de vensters zijn lichtrode verblendstenen banden in de gevels aangebracht. De gevels staan op een natuurstenen plint. De schuifvensters zijn voorzien van een bovenlicht en worden overspannen door een segmentboog met natuurstenen sluitsteen. De oorspronkelijke kruisvormige roedenverdeling in de bovenlichten van de schuifvensters is verdwenen.
De langgerekte symmetrische voorgevel (zuidzijde) bezit in het midden een risalerend torenelement met een breedte van één travee. Aan weerszijden van de toren bevindt zich een vijf traveeën brede vleugel, waarin iedere travee twee dicht bij elkaar geplaatste vensters bezit. De vleugels worden op de uiteinden door hoekelementen afgesloten ter breedte van twee traveeën, die op de begane grond één venster en op de verdieping twee ver uit elkaar geplaatste vensters bezitten. Bij de verbouw is op de begane grond de verbinding met de villa's verdwenen, waarbij het metselwerk geheel in stijl is gerepareerd. In de eerste bouwlaag van de toren is een moderne entree aangebracht. In de tweede en derde bouwlaag van de toren bevinden zich ieder twee vensters. In de bovenste bouwlaag domineren drie spaarvelden, overspannen door segmentbogen en betegeld met gestileerde florale motieven. Deze tableaus met stijlkenmerken van de Art Nouveau zijn ontworpen en vervaardigd door de Koninklijke Aardewerkfabriek "De Porceleyne Fles".
De asymmetrische linkerzijgevel (westzijde) is opgebouwd uit een langgerekte vensterrijke hoofdmassa ten opzichte waarvan iets links van het midden een torenelement risaleert. Rechts van de hoofdmassa bevindt zich een licht risalerende topgevel welke de beëindiging vormt van het zadeldak van het voorgebouw. In deze topgevel bevinden zich in eerste en tweede bouwlaag twee vensters, met in de top een klein venster met dubbele openslaande vensterdelen. Tussen de topgevel en de torenrisaliet bevinden zich zes vensterassen, met daartussen twee bredere muurdammen waarop een waterafvoer is aangebracht. Aan de andere zijde van de torenrisaliet bevinden zich nog eens vijf vensterassen. De torenrisaliet zelf heeft afgeschuinde hoeken. Over alle vijf de gevelvlakken zijn vensters symmetrisch verspreid.
De rechterzijgevel (oostzijde) is gespiegeld identiek aan de linkerzijgevel.
Het interieur is bij de verbouw van appartementen grotendeels gewijzigd, waarbij de structuur deels is behouden.
Waardering
Het hoofdgebouw het voormalige Rijks Opvoedings Gesticht op de Amersfoortse Berg is van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van overgangsarchitectuur met zorgvuldig toegepaste detailleringen in banden over de gevels en bogen boven vensters, snijwerk in schoren en diverse gebruikte materialen als hout, verblendsteen en keramische tegels. Van cultuurhistorische waarde als zeldzaam en eerste voorbeeld van een op de wetgeving van 1905 gebaseerd opvoedingsgesticht. Het hoofdgebouw heeft in relatie tot de overige, rond een plantsoen gesitueerde onderdelen, een grote ensemblewaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The EDUCATIONAL INSTITUTION designed in transitional architecture with neo-renaissance and Chalet style characteristics, is located on the north side of a rectangular forecourt. On the left side in front of the building is the residence of the director and, virtually symmetrically, on the right the residence of the assistant director is situated. The floor plan became U-shaped after the renovation in 1997-1998 when the buildings on the inner courtyard were demolished and new rear facades were added to both the wings and the main mass. The building consists mainly of two storeys with a compound, partly flattened, gabled roof. The largest is located in the middle of the front facade, consisting of three-and-a-half storeys, covered with two intersecting gabled roofs, with a large weathervane at the intersection. The two smaller tower elements, in which stairwells are housed, are located approximately in the middle of the side gables and are only slightly higher than two storeys. These projecting elements are covered by a very gently sloping hipped roof. All roofs are overhanging and are supported by carved braces. Chalet influences are evident in the wooden fascia boards of the dormer windows and especially in the timber applied to the side gables and to the tall tower element. The facades are built in dark red brick. At the level of the natural stone under and over sills of the windows, light red facing brick bands are laid in the facades. The facades rest on a natural stone plinth. The sash windows are provided with a fanlight and are spanned by a segmental arch with natural stone keystone. The original cross-shaped glazing bars in the fanlights of the sash windows have disappeared.
The long symmetrical front facade (south side) has in the middle a projecting tower element with a width of one bay. On either side of the tower is a five-bay-wide wing, in which each bay has two closely placed windows. The wings are terminated at the ends by corner elements with a width of two bays, which on the ground floor have one window and on the first floor two widely spaced windows. During the renovation the connection with the villas disappeared on the ground floor, with the masonry fully repaired in style. In the first storey of the tower a modern entrance has been installed. In the second and third storey of the tower each have two windows. In the uppermost storey three spandrel panels dominate, spanned by segmental arches and tiled with stylised floral motifs. These tableaux with Art Nouveau style characteristics were designed and manufactured by the Koninklijke Aardewerkfabriek "De Porceleyne Fles".
The asymmetrical left side facade (west side) is composed of a long window-rich main mass relative to which slightly left of centre a tower element projects. To the right of the main mass is a slightly projecting gable which forms the termination of the gabled roof of the front building. In this gable there are two windows in the first and second storey, with in the apex a small window with double opening casements. Between the gable and the tower projection there are six window axes, with between them two wider wall sections on which a water outlet is placed. On the other side of the tower projection there are five more window axes. The tower projection itself has chamfered corners. Over all five facade panels windows are distributed symmetrically.
The right side facade (east side) is mirrored identically to the left side facade.
The interior was largely altered during the conversion to apartments, with the structure partially retained.
Valuation
The main building, the former State Educational Institution on the Amersfoortse Berg, is of general interest because of its architectural-historical value as a fine example of transitional architecture with carefully applied detailing in bands across the facades and arches above windows, carved work in braces and various materials used such as timber, facing brick and ceramic tiles. Of cultural-historical value as a rare and first example of an educational institution based on the legislation of 1905. The main building, in relation to the remaining components situated around a small garden, has great ensemble value.
Nearby in the register
- Directeurswoning, Koningin Beatrixplantsoen 14Dienstwoningunder 1 mi
- Directeurswoning, Koningin Beatrixplantsoen 38Dienstwoningunder 1 mi
- Onderwijzerswoning, Koningin Beatrixplantsoen 2Dienstwoningunder 1 mi
- BelgenmonumentGedenktekenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.