Rijksmonumentenregister · Netherlands
Blekerij(M04), Blekerssingel 58
Gouda, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Blekerij(M04)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1900
- Address
- Blekerssingel 58, 2806 AC Gouda
- Place
- Gouda
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.01432, 4.71329
- Part of complex
- 517598
- Monument number
- 517600
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1860 map "01. Gouda (1860)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De BLEKERIJ 'Kleederbleekerij Het Wapen van Amsterdam' is evenals de ernaast staande en oorspronkelijk bij de blekerij horende woningen gebouwd in 1900, in opdracht van de toenmalige directeur Jaspers. Het voormalige onderkomen van de stoomblekerij is opgetrokken in een aan het Eclecticisme verwante bouwstijl met invloeden van de Neo-Hollandse Renaissance. De ontwerper van zowel de woningen als de blekerij is mogelijk de architect Nederhorst geweest. De blekerij staat op een terrein, waar van oudsher al een wasserij met blekerij was gesitueerd. Het was één van de vele blekerijen die eeuwen lang van groot belang voor de Goudse economie waren. De naam de Blekerssingel refereert nog aan de diverse blekerijen die alleen al aan deze straat waren gevestigd. De inwendig ingrijpend gewijzigde blekerij is al geruime tijd niet meer als zodanig in gebruik en functioneert tegenwoordig als woonhuis.
Omschrijving
Vanuit een vierkante plattegrond in voornamelijk schone baksteen opgetrokken bedrijfsgebouw van drie bouwlagen en een mazzanino onder een met gesmoorde bouletpannen gedekt mansardedak. De voorgevel wordt verlevendigd door een wit geschilderde gepleisterde plint, dito speklaagjes en accenten rondom de gevelopeningen. De regelmatig gelede gevel bevat getoogde vensters met vierruits ramen en sluit- en aanzetstenen van gepleisterde baksteen en in de mezzanino ventilatieroosters in de liggende vensters. Deze bevinden zich tussen consoles die een om de lisenen gecorniste, geprofileerde gootlijst ondersteunen. De hoekliseen is voorzien van een diamantkop. De hoger opgetrokken ingangstravee met Vlaamse gevel is excentrisch in de gevel geplaatst met links daarvan drie vensterassen en rechts vier vensterassen. De entreepartij is extra uitgebouwd over de eerste en de tweede bouwlaag met op de begane grond bevat een dubbele deur onder een geprofileerd kalf en een rondboogvormig bovenlicht met radiale roedenverdeling en "KLEEDERBLEEKERIJ HET WAPEN VAN AMSTERDAM" in ijzeren letters. De deuren staan tussen gepleisterde pilasters met liggende schijnvoegen en diamantkoppen. De rondboog van het bovenlicht wordt geaccentueerd door sluit-en aanzetstenen; de sluitsteen staat in vebinding met een cordonlijst. Tussen de cordonlijst en de doorgetrokken onderdorpel van de vensters op de tweede verdieping staat een cartouche met rolwerk en de naam M. Peeters. De twee, tussen lisenen geplaatste, vensters boven de entree zijn getoogd en voorzien van tweeruits schuiframen en sluit- en aanzetstenen. Daarboven de Vlaamse gevel, die de geprofileerde gootlijst doorbreekt, is van het type tuitgevel en bevat een breed getoogd venster, een geveltop met geprofileerde deklijst en schouders, alsmede een uitgemetselde tenant met kroonlijst en ijzeren, pumeelvormige bekroning met "1900" in de windvaan.
Geheel rechts in de gevel bevindt zich een tussen lisenen staande dubbele inrijdeur binnen een getoogd kozijn en onder een segmentboog met sluit- en aanzetstenen.
De achtergevel is eveneens voorzien van lisenen en een groot aantal getoogde gevelopeningen, die worden geaccentuurd door sluit- en aanzetstenen. De gevel wordt op de begane grond voor een deel aan het zicht onttrokken door een serre onder een met pannen gedekt lessenaardak en een onder een plat dak staande aanbouw hier links van. De meeste verdiepingsvensters hier boven zijn vergelijkbaar met die in voorgevel. De vier vensters boven de serre zijn echter aanmerkelijk kleiner. De twee ingangstraveeën rechts van de serre bevatten niet oorspronkelijke dubbele deuren. De dubbele deur in de rechter travee staat onder een driedelig bovenlicht. De travee hier links van is risalerend op de begane grond en de deuren zijn breder. De vensters hierboven zijn echter minder breed dan de verdiepingsvensters boven de smallere rechter entree.
Waardering
De blekerij is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedenbouwkundige waarde:
- als een bijzondere uitdrukking van een voor Gouda ooit belangrijke bedrijvigheid en sociaaleconomische ontwikkeling.
- als voorbeeld van een voor de bouwtijd nog gangbare bouwstijl (Eclecticisme) en de aan het oorspronkelijke gebruik gerelateerde detaillering.
- vanwege ensemblewaarde en stedenbouwkundige waarde als representatief onderdeel van een gesloten gevelwand en als belangrijk onderdeel van een complex met een sterke functionele en visuele relatie tussen de samenstellende onderdelen.
- van belang vanwege de herkenbaarheid en de gaafheid van de voorgevel.
- vanwege de zeldzaamheidswaarde als overblijfsel van een vrijwel verloren gegane bedrijfstak.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The BLEACHERY 'Kleederbleekerij Het Wapen van Amsterdam' was built in 1900, as were the adjoining dwellings that originally belonged to the bleachery, commissioned by the then-director Jaspers. The former premises of the steam bleachery are constructed in a building style related to Eclecticism with influences from Neo-Dutch Renaissance. The architect of both the dwellings and the bleachery was possibly the architect Nederhorst. The bleachery stands on a site where a laundry and bleachery had traditionally been located. It was one of many bleacheries that were of great importance to the Gouda economy for centuries. The name Blekerssingel still refers to the various bleacheries that were established on this street alone. The bleachery, which has been substantially altered internally, has not been in use as such for some time and nowadays functions as a residence.
Description
A business building constructed in primarily fair-faced brickwork from a square ground plan, comprising three storeys and a mezzanine beneath a mansard roof covered with suppressed barrel tiles. The front facade is enlivened by a white-painted plastered plinth, likewise spandrel strips and accents around the facade openings. The regularly articulated facade contains arched windows with four-pane frames and closing and set stones of plastered brickwork, and in the mezzanine ventilation grilles in the horizontal windows. These are situated between consoles that support a cornice-topped, profiled drip moulding encircling the pilasters. The corner pilaster is provided with a diamond knob. The taller entrance bay with Flemish gable is placed eccentrically in the facade with three window axes to the left and four window axes to the right. The entrance section is further extended across the first and second storeys; at ground level it contains a double door beneath a profiled lintel and a semicircular fanlight with radial glazing bars and "KLEEDERBLEEKERIJ HET WAPEN VAN AMSTERDAM" in iron letters. The doors stand between plastered pilasters with horizontal false joints and diamond knobs. The arch of the fanlight is accentuated by closing and set stones; the keystone is connected to a stringcourse. Between the stringcourse and the continuous underdormer of the windows on the second floor stands a cartouche with scrollwork and the name M. Peeters. The two windows placed between pilasters above the entrance are arched and fitted with two-pane sash windows and closing and set stones. Above these the Flemish gable, which breaks through the profiled drip moulding, is of the spout gable type and contains a broad arched window, a gable top with profiled coping and shoulders, as well as a built-out tenant with cornice and iron, pommel-shaped finial with "1900" in the weather vane.
On the far right of the facade is a double carriage entrance between pilasters within an arched frame and beneath a segmental arch with closing and set stones.
The rear facade is likewise furnished with pilasters and a large number of arched facade openings, which are accentuated by closing and set stones. The facade is partially obscured from view at ground level by a conservatory beneath a sloping roof covered with tiles and an extension beneath a flat roof to the left of this. Most of the storey windows above are comparable to those in the front facade. However, the four windows above the conservatory are considerably smaller. The two entrance bays to the right of the conservatory contain non-original double doors. The double door in the right bay stands beneath a three-part fanlight. The bay to the left of this projects at ground level and the doors are wider. The windows above, however, are narrower than the storey windows above the narrower right entrance.
Valuation
The bleachery is of general significance by virtue of its cultural-historical, architectural-historical and urban planning value:
- as a particular expression of an activity and socio-economic development that was once important for Gouda.
- as an example of a building style (Eclecticism) that was still common at the time of construction and the detailing related to the original use.
- by virtue of ensemble value and urban planning value as a representative component of a closed facade wall and as an important component of a complex with a strong functional and visual relationship between the constituent parts.
- of significance by virtue of the recognisability and integrity of the front facade.
- by virtue of the rarity value as a remnant of a virtually lost trade.
Nearby in the register
- Woonhuis, Blekerssingel 55Woonhuisunder 1 mi
- Militair verblijfsgebouw, Kazernestraat 8Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Kapel, Nieuwe Markt 100Kapelunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Zeugstraat 82Werk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.