Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Blekerssingel 55
Gouda, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1900
- Address
- Blekerssingel 55, 2806 AC Gouda (and others)
- Place
- Gouda
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.01444, 4.71309
- Part of complex
- 517598
- Monument number
- 517599
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1860 map "01. Gouda (1860)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1900 werd een bouwblok van drie gelijkvormige WOONHUIZEN in Eclectische stijl met stijlinvloeden van de Neo-Hollandse Renaissance aan de Blekerssingel opgetrokken. De huizen maken met de voormalige Kleederbleekerij 'Het wapen van Amsterdam', eveneens uit 1900, onderdeel uit van een complex. De portretten boven de vensters zijn gemaakt door de Goudse modelleur C.P. Clemens.
Het rechter woonhuis was bestemd voor de directeur van de blekerij.
Omschrijving
De drie woningen zijn opgetrokken uit machinale baksteen in schoon metselwerk (kruisverband) op een hoge hardstenen plint. Ze zijn ieder voorzien van een afzonderlijk dak, dat bestaat uit een, dwars op de straat geplaatst, afgeplat schilddak. Het voorste dakschild (met houten lijst) is vergroot, waardoor het dak erachter grotendeels aan het zicht wordt onttrokken. Het middelste dak is gedekt met gesmoorde kruispannen; de overige hebben niet originele asfaltshingles.
De op nagenoeg rechthoekige plattegrond opgetrokken woningen zijn drie maal drie traveeën breed en bestaan uit twee bouwlagen met een kap. Aan de voorzijde een lijstgevel gevormd door een wit gestucte fries met diamantkoppen en een licht uitkragende daklijst, die wordt ondersteund door rijk gedecoreerde hermen (middelste woning) en rijk gedecoreerde consoles met bladmotief (twee buitenste woningen). De lijst wordt bij iedere woning onderbroken door een gemetselde topgevel, die bij de buitenste twee woningen bestaat uit een tuitgevel met hardstenen afdekplaten. De uitgemetselde tuit steunt op een gestuct arkeltje en wordt bekroond door een samengestelde spits; in de tuit is een ijzeren sierwerkje binnen een ovale lijst aangebracht. De gemetselde top van de middelste woning bestaat uit een getrapte gevel met aan weerszijden van de 'hals' geprofileerde, gestucte klauwstukken; de top wordt bekroond door een gestucte lijst met fronton en samengestelde spits; in de top is een ijzeren sierwerkje in een ovale lijst aangebracht. De gevel is verder geornamenteerd met gestucte, bewerkte en witgeschilderde speklagen en gestucte aanzet- en sluitstenen in de ontlastingsbogen boven de vensters, waarvan de sluitstenen zijn gedecoreerd. Ter markering van de afzonderlijke woningen staan lisenen op een risalerende, in de plint opgenomen, sokkel; ook in de daklijst is een risalerend deel als afsluiting van de liseen. Tussen de plint en de begane grond zijn hardstenen platen aangebracht voorzien van een diamantkop.
In de eerste bouwlaag bevinden zich drie keer twee rechtgesloten vensters en rechts daarvan een inpandig portiek en op de tweede bouwlaag bevinden zich drie keer drie rechtgesloten twee-ruits schuiframen. Onder alle vensters lopen de hardstenen lekdorpels als een horizontale band (waterlijst) door over de gehele breedte van de gevel. De rechtgesloten schuiframen op de begane grond zijn voorzien van boogvelden met siermetselwerk met stucwerk (middelste woning) en rijk sierstucwerk met bladmotief (twee buitenste woningen) en ontlastingsbogen met gestucte, bewerkte en witgeschilderde aanzet- en sluitstenen. In de sluitstenen bevinden zich portretten, die Paul Krüger en andere leiders uit de Boerenoorlog voorstellen. Het portiek is bereikbaar via een hardstenen stoep met drie treden. Het portiek is betimmerd met panelen, die voorzien zijn van profiellijsten. De entree bestaat uit een niet originele deur met bovenlicht.
De ontlastingsbogen van de getoogde vensters met schuiframen op de verdieping zijn eveneens voorzien van gestucte aanzet- en sluitstenen. De sluitstenen zijn rijk gedecoreerd. In de top van de twee buitenste woningen bevindt zich een rechtgesloten schuifvenster waarvan de boogtrommel en de ontlastingsboog rijk gedecoreerd zijn met sierstucwerk: in het boogveld houden engelen een cartouche vast met respectievelijk de tekst "Anno" en "1900". Als sluitsteendecoratie is respectievelijk een mannen- en een vrouwenhoofd afgebeeld. Ter hoogte van de bovendorpel is een gestucte horizontale band aangebracht, die aan weerszijden van het venster in siermotieven eindigen. De gemetselde top van de middelste woning heeft een getoogd schuifvenster onder een ontlastingsboog met gestucte aanzet- en sluitstenen en een gestucte band ter hoogte van de bovendorpel, zoals bij de andere topgevels.
De achtergevels bestaan uit schoon metselwerk waarin speklagen verwerkt zijn. De zandstenen speklagen zijn afwisselend onbeschilderd, wit of grijs geschilderd. De kap van iedere woning wordt doorbroken door een dakkapel. Onder de licht uitkragende daklijst bevindt zich een fries met bewerkte vlakken. De achtergevels risaleren met - afwisselend per woning - een uitbouw over twee lagen met een plat dak, waarin onder meer de keuken gesitueerd is en een uitbouw over één laag, eveneens met plat dak, die als serre gebouwd is. Op de serres bevinden zich terrassen. De openslaande balkondeuren worden geflankeerd door zijlichten. Het geheel is voorzien van bovenlichten met daarboven één ontlastingsboog met natuurstenen aanzet- en sluitstenen. De rechter woning heeft een afwijkende achtergevel, die uitgerust is met drie afzonderlijke vensters met boven elk venster een ontlastingsboog met aanzet- en sluitstenen. De sluitstenen zijn voorzien van een diamantkop. In de boogvelden zijn leeuwenkopjes verwerkt.
INWENDIG bestaan de woningen uit een begane grond, een verdieping en een zolder. In het nagenoeg gave interieur van de linker woning bevinden zich onder meer in de gang en in de hal een marmeren vloer, marmeren lambrisering, plinten, dorpels en neuten. Voorts zijn er stucplafonds met duivelkoppen, paneeldeuren en een houten trap met een trappaal in eclectische stijl.
In het nagenoeg gave interieur van de middelste woning bevinden zich zowel op de begane grond als op de verdieping onder meer paneeldeuren (grotendeels met plaatmateriaal afgetimmerd), kamers en suite met paneel-schuifdeuren, eenvoudige schouwen van zwart marmer en stucplafonds met duivelkoppen. In de entreehal en gang bevinden zich een marmeren vloer, marmeren lambrisering en stucplafonds. Voorts is er een houten trap met eclectische trappaal.
In het bijzondere, nagenoeg gave interieur van, de directeurswoning van de blekerij, is de originele indeling grotendeels behouden. De keuken is onderkelderd. De kelder is voorzien van troggewelven met ijzeren liggers, plavuizen en een fruithok. Voorts zijn er keldervensters met draairaam en diefijzers. In het interieur bevinden zich onder meer kamers-en-suite met schuifdeuren (oorspronkelijk met panelen, nu met ruiten), marmeren schouwen en rijke stucplafonds. In de gang bevinden zich onder meer stucplafonds, een marmeren vloer, plint en neuten en een gemarmerde houten lambrisering. Het tochtportaal is voorzien van een marmeren lambrisering. De tochtdeur is uitgevoerd met geëtst glas in de deur en het bovenlicht. De houten bordestrap is gehout, net als de lambrisering langs de trap, in de gang (op de verdieping) en de paneeldeuren. De latei tussen trap en verdiepingsgang is geprofileerd en rijk gedecoreerd, onder meer met een herme.
Waardering
De drie woningen met bijbehorend interieur zijn van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als uitdrukking van een inmiddels verdwenen industrie. Bovendien nam Gouda als blekerij-centrum op bovenlokaal niveau een belangrijke plaats in deze bedrijfstak in.
- als voorbeeld van een bouwstijl (Eclectisch) en -tijd en vanwege de detaillering en het materiaalgebruik.
- van stedenbouwkundig belang als beeldbepalend onderdeel van een gesloten gevelwand en vanwege de ruimtelijk-functionele en visuele relatie met de blekerij.
- van belang vanwege de redelijke mate van herkenbaarheid en gaafheid.
Het complex vertegenwoordigt enige zeldzaamheidswaarde als uitdrukking van een inmiddels verdwenen bedrijfstak.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In 1900 a building block of three uniform RESIDENTIAL HOUSES in Eclectic style with stylistic influences from the Neo-Dutch Renaissance was erected on the Blekerssingel. The houses, together with the former bleachery 'Het wapen van Amsterdam', also from 1900, form part of a complex. The portraits above the windows were made by the Gouda modeller C.P. Clemens.
The right-hand residential house was intended for the director of the bleachery.
Description
The three dwellings are built from machine-made brick in fair-faced brickwork (Flemish bond) on a high sandstone plinth. Each is provided with a separate roof, consisting of a hipped roof placed transverse to the street. The front roof slope (with wooden cornice) is enlarged, so that the roof behind is largely hidden from view. The middle roof is covered with interlocking pantiles; the others have non-original asphalt shingles.
The dwellings, built on an approximately rectangular plan, are three by three bays wide and consist of two storeys with a roof truss structure. On the front a cornice-topped facade formed by a white stuccoed frieze with diamond-point ornaments and a slightly projecting cornice, which is supported by richly decorated herms (middle dwelling) and richly decorated consoles with leaf motif (two outer dwellings). The cornice is interrupted at each dwelling by a mortared gable, which in the two outer dwellings consists of a spout gable with sandstone coping plates. The mortared spout rests on a stuccoed small arch and is crowned by a composite spire; an iron ornamental ironwork within an oval frame is placed in the spout. The mortared top of the middle dwelling consists of a stepped gable with profiled, stuccoed claw pieces on either side of the 'neck'; the top is crowned by a stuccoed cornice with pediment and composite spire; an iron ornamental ironwork in an oval frame is placed in the top. The facade is further ornamented with stuccoed, worked and whitewashed brickwork courses and stuccoed setting and closing stones in the relieving arches above the windows, of which the closing stones are decorated. Lisenes mark the individual dwellings, standing on a projecting base incorporated in the plinth; also in the cornice a projecting section forms the termination of the lisenes. Between the plinth and the ground floor sandstone plates have been placed provided with a diamond-point ornament.
On the first storey there are three times two flush-fitted windows and to the right of these an internal porch, and on the second storey there are three times three flush-fitted two-pane sash windows. Under all windows the sandstone weathering mouldings run as a horizontal band (drip moulding) across the entire width of the facade. The flush-fitted sash windows on the ground floor are provided with arch spandrels with decorative brickwork with stucco work (middle dwelling) and rich ornamental stucco work with leaf motif (two outer dwellings) and relieving arches with stuccoed, worked and whitewashed setting and closing stones. The closing stones contain portraits depicting Paul Kruger and other leaders from the Boer War. The porch is accessible via a sandstone step with three treads. The porch is fitted with panelled boards provided with profile mouldings. The entrance consists of a non-original door with fanlight.
The relieving arches of the arched windows with sash windows on the upper floor are likewise provided with stuccoed setting and closing stones. The closing stones are richly decorated. In the top of the two outer dwellings is a flush-fitted sash window of which the arch ring and the relieving arch are richly decorated with ornamental stucco work: in the spandrel angels hold a cartouche with respectively the text "Anno" and "1900". As closing stone decoration a male and a female head respectively are depicted. At the height of the upper weathering moulding a stuccoed horizontal band has been placed, which ends in ornamental motifs on either side of the window. The mortared top of the middle dwelling has an arched sash window under a relieving arch with stuccoed setting and closing stones and a stuccoed band at the height of the upper weathering moulding, as in the other gable tops.
The rear facades consist of fair-faced brickwork with brickwork courses incorporated. The sandstone courses are alternately unpainted, white or grey painted. The roof of each dwelling is broken by a roof dormer. Under the slightly projecting cornice is a frieze with worked surfaces. The rear facades project with - alternating per dwelling - an extension over two storeys with a flat roof, which houses the kitchen among other things and an extension over one storey, likewise with flat roof, which is built as a conservatory. On the conservatories are terraces. The opening balcony doors are flanked by sidelights. The whole is provided with fanlights with above one relieving arch with natural stone setting and closing stones. The right-hand dwelling has a different rear facade, which is equipped with three separate windows with above each window a relieving arch with setting and closing stones. The closing stones are provided with a diamond-point ornament. Lion heads are worked into the spandrels.
INTERIOR the dwellings consist of a ground floor, an upper floor and an attic. In the nearly intact interior of the left-hand dwelling there are, among other things, in the hallway and in the hall a marble floor, marble wainscoting, plinths, weathering mouldings and nebs. Furthermore there are stuccoed ceilings with devil heads, panelled doors and a wooden staircase with a stairpost in eclectic style.
In the nearly intact interior of the middle dwelling there are both on the ground floor and on the upper floor, among other things, panelled doors (mostly boarded over with sheet material), rooms en suite with panel sliding doors, simple fireplaces of black marble and stuccoed ceilings with devil heads. In the entrance hall and hallway there is a marble floor, marble wainscoting and stuccoed ceilings. Furthermore there is a wooden staircase with an eclectic stairpost.
In the particular, nearly intact interior of the bleachery director's dwelling, the original layout has been largely preserved. The kitchen is undercellared. The cellar is provided with barrel vaults with iron beams, tile paving and a fruit store. Furthermore there are cellar windows with sash frame and anti-theft bars. In the interior there are among other things rooms en suite with sliding doors (originally with panels, now with panes), marble fireplaces and rich stuccoed ceilings. In the hallway there are among other things stuccoed ceilings, a marble floor, plinth and nebs and marbled wooden wainscoting. The draught vestibule is provided with marble wainscoting. The draught door is executed with etched glass in the door and the fanlight. The wooden staircase is carved, as is the wainscoting along the staircase, in the hallway (on the upper floor) and the panelled doors. The lintel between staircase and upper hallway is profiled and richly decorated, among other things with a herm.
Valuation
The three dwellings with associated interior are of general interest because of their architectural and cultural-historical value:
- as an expression of an industry that has now disappeared. Moreover, Gouda as a bleachery centre occupied an important position at a supra-local level in this business sector.
- as an example of an architectural style (Eclectic) and period and because of the detailing and material use.
- of urban planning importance as a visually determining component of a closed facade wall and because of the spatial-functional and visual relationship with the bleachery.
- of importance because of the reasonable degree of recognisability and integrity.
The complex represents some rarity value as an expression of a business sector that has now disappeared.
Nearby in the register
- Blekerij(M04), Blekerssingel 58Industrieunder 1 mi
- Militair verblijfsgebouw, Kazernestraat 8Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Kapel, Nieuwe Markt 100Kapelunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Zeugstraat 82Werk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.