Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Kapellestraat 15
Oudewater, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1881
- Address
- Kapellestraat 15, 3421 CT Oudewater
- Place
- Oudewater
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.02173, 4.87350
- Part of complex
- 517463
- Monument number
- 517464
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamNationaal Archief, the NetherlandsDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1846 map "Kaart van de Provincie Zuid Holland (1846" (Nationaal Archief, the Netherlands).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Het KERKGEBOUW Sint Franciscus met consistorie en sacristie is een basilikale, driebeukige, neogotische kruiskerk. De kerk heeft een vijf traveëen diep schip met lagere zijbeuken onder met leien gedekte daken. Het koor is twee traveëen diep en heeft een vijfzijdige sluiting. Aan weerszijden bevinden zich zijkapellen met een driezijdige sluiting. In de oksel tussen transept en koor is aan de zuidoostzijde een lagere aanbouw onder lessenaardak gezet. Aan de noordoostzijde is een traptorentje gezet. De gevels bevatten spitsboogvensters en zijn geleed door zich verjongende steunberen. Op de vieringskruising staat een dakruiter. Aan de buitenzijde is harde Udelfanger zandsteen toegepast, in het interieur savonnière steen. Tegen de linkerzijgevel is een aanbouw gezet van twee bouwlagen onder plat dak. Deze aanbouw bevat een aantal vensters en vormt een verbinding met de ernaast gelegen pastorie. Hierin is de consistorie ondergebracht. Aan de straat(west)zijde staat, half ingebouwd door de zijbeuken, de ongeveer zestig meter hoge toren die is afgedekt met een achtzijdige ingesnoerde spits. In de eerste geleding bevindt zich een portaal met colonetten en archivolten, bekroond door een wimberg. In het portaal bevindt zich een ingang bestaande uit een dubbele houten deur met daarboven een spitsboogvormig driepasvenster. Aan weerszijden zijn aan de steunberen consoles met beelden aangebracht. Erboven is in de gevel een roosvenster geplaatst.
De tweede geleding bevat aan de westzijde drie vensters in een verdiept veld. Ervoor is een balustrade gezet. De bovenste geleding van de toren heeft aan elke zijde drie spitsboogvormige galmgaten met traceringen en colonetten op de hoeken.
Aan vier zijden is in de spits een wijzerplaat onder zadeldak aangebracht, terwijl de spits is voorzien van kleine dakkapellen. De zijschepen bevatten aan de westzijde een eenvoudige entree bestaande uit een dubbele deur met een driepasvenster daarboven. Colonetten en een archivolt omgeven de ingangen.
Het neogotische rijk beschilderde interieur heeft kruisribgewelven en scheibogen, die rusten op schalken met bladkapitelen. De onderste zone wordt gevormd door rondpijlers met pleisterwerk. Onder de lichtbeuk komt een triforium voor met vlakken, deels uitgevoerd met schilderingen van heiligen. De wanden hebben geglazuurde tegels en gekleurde steen en zijn grotendeels beschilderd, evenals de gewelfvlakken, die florale motieven bevatten. Het gewelf van de viering is gedecoreerd met een schildering van de hemel met sterrenbeelden en heiligen rondom de zon als zinnebeeld van Gerechtigheid.
Aan de westzijde bevindt zich een balustrade waarop een tweeklaviers orgel gemaakt door M. Maarschalkerweerd in 1887 met kast. Tussen koor en viering bevindt zich een triomfboog met daarop een Calvariegroep. De communiebanken met engelen op de hoeken en de overige banken dateren uit 1888. In het koor ligt een tegelvloer met een altaar vervaardigd in 1882. De verlichting bestaat uit koperen kronen, vervaardigd omstreeks 1920. Tegen de noordoostelijke vieringpijler is een beeldengroep van de heilige familie geplaatst. Tegen de noordwestelijke vieringpijler is de in hout gesneden preekstoel. De kerkramen zijn rondom uitgevoerd met gebrandschilderde glas-in-loodvensters. Het grote venster in het linker transept stelt De Goede Herder voor, de vensters in het rechter transept scènes uit het leven van de Heilige Franciscus. De vensters in de zijbeuken hebben voorstelling van de apostelen. Een groot aantal vensters werd vervaardigd door E. Löhrer. De kruiswegstaties zijn afkomstig uit het atelier van Margry. In het linker transept staan de oorspronkelijke biechtstoelen.
Waardering
De kerk is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van een neogotische rooms-katholieke kerk van E.J. Margry met rijk interieur en diverse onderdelen als onder meer banken en kruiswegstaties van zijn hand. Van situationele waarde vanwege de ligging aan de Kapellestraat en als markeringspunt van de toren in het centrum van de stad en ver daarbuiten.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The CHURCH BUILDING Sint Franciscus with vestry and sacristy is a basilical, three-aisled, neogothic cruciform church. The church has a nave five bays deep with lower side aisles under slate-covered roofs. The choir is two bays deep and has a five-sided closure. On either side there are side chapels with a three-sided closure. In the corner between transept and choir on the south-east side a lower extension under a lean-to roof has been built. On the north-east side a small stair turret has been placed. The facades contain pointed arch windows and are divided by progressively tapering buttresses. On the crossing stands a roof lantern. On the outside hard Udelfanger sandstone has been used, in the interior savonnière stone. Against the left side facade an extension of two storeys under a flat roof has been built. This extension contains a number of windows and forms a connection with the adjacent rectory. This houses the vestry. On the street (west) side stands, half enclosed by the side aisles, the approximately sixty metre high tower which is topped with an octagonal tapered spire. In the first section there is a portal with small columns and archivolts, crowned by a gable. In the portal there is an entrance consisting of a double wooden door with above it a pointed arch-shaped trilobed window. On either side consoles with sculptures have been placed on the buttresses. Above this a rose window has been placed in the facade.
The second section contains on the west side three windows in a recessed field. In front of it a balustrade has been placed. The upper section of the tower has on each side three pointed arch-shaped bell-openings with tracery and small columns on the corners.
On four sides a clock face under a gabled roof has been placed in the spire, while the spire is provided with small roof dormers. The side aisles contain on the west side a simple entrance consisting of a double door with a trilobed window above. Small columns and an archivolt surround the entrances.
The neogothic richly painted interior has cross-ribbed vaults and transverse arches, which rest on corbels with leaf capitals. The lower zone is formed by round pillars with plasterwork. Below the clerestory a triforium is present with panels, partly executed with paintings of saints. The walls have glazed tiles and coloured stone and are largely painted, as are the vault surfaces, which contain floral motifs. The vault of the crossing is decorated with a painting of heaven with constellations and saints around the sun as a symbol of Justice.
On the west side there is a balustrade on which a two-manual organ made by M. Maarschalkerweerd in 1887 with case is placed. Between choir and crossing there is a triumphal arch with a Calvary group on it. The communion rails with angels on the corners and the other pews date from 1888. In the choir lies a tile floor with an altar made in 1882. The lighting consists of copper chandeliers, made around 1920. Against the north-east crossing pillar a sculptural group of the holy family has been placed. Against the north-west crossing pillar is the wooden carved pulpit. The church windows are executed throughout with stained glass leaded windows. The large window in the left transept depicts The Good Shepherd, the windows in the right transept scenes from the life of Saint Francis. The windows in the side aisles depict the apostles. A large number of windows was made by E. Löhrer. The Stations of the Cross are from the workshop of Margry. In the left transept stand the original confessionals.
Valuation
The church is of general interest because of its architectural-historical value as an intact example of a neogothic Roman Catholic church by E.J. Margry with rich interior and various components such as pews and Stations of the Cross from his hand. Of situational value because of its location on the Kapellestraat and as a landmark of the tower in the centre of the city and far beyond.
Nearby in the register
- Pastorie(F), Kapellestraat 13 AKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Kapellestraat 22Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Kapellestraat 20Woonhuisunder 1 mi
- Kapel, Kapellestraat 24Kapelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.