Rijksmonumentenregister · Netherlands
Hoogebrug
Hoorn, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Brug
- Function
- Verkeersbrug
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1930
- Address
- Korenmarkt bij 1, 1621 BG Hoorn
- Place
- Hoorn
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.63808, 5.06311
- Monument number
- 517454
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1915 map "19 Alkmaar" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
IJzeren OPHAALBRUG genaamd "Hoogebrug" naar ontwerp van gemeentearchitect Jb. Faber in 1930 gebouwd. De brug is gesitueerd boven de uitmonding van de langs de Korenmarkt gelegen gracht in de Binnenhaven en vormt de verbinding tussen de Veermanskade en de Oude Doelenkade. De brug verving een houten voorganger. De Rijkscommissie voor de Monumentenzorg pleitte voor terugkeer van een houten ophaalbrug, maar vanwege de hogere (onderhouds)kosten en de kortere levensduur koos de gemeente voor een ijzeren brug, waarvan de constructie zoveel mogelijk bij de omgeving zou worden aangepast. De onderbouw werd uitgevoerd door de Hoornse aannemer P.J. Blauw, de bovenbouw N.V. F. Kloos en Zonen's Werkplaatsen in Kinderdijk. Voor het doorberekenen van de constructies en het toezicht op de bouw werd Ingenieursbureau J. van Hasselt en de Koning te Nijmegen ingeschakeld.
Omschrijving
De onderbouw van de ophaalbrug bestaat uit twee gemetselde landhoofden waartussen een doorvaartopening van zes meter. Het metselwerk is uitgevoerd in rode machinale baksteen in kruisverband. Ter versteviging zijn op de hoeken blokken graniet toegepast. Tegen de binnenzijde van de landhoofden is één paar ijzeren schotbalksponningen aangebracht. De vermoedelijk hergebruikte ijzeren hekken langs de randen van de landhoofden bestaan uit gietijzeren palen waartussen halverwege en bovenin een smeedijzeren leuning. De op een hardstenen blok geplaatste palen hebben een vierkante doorsnede die boven de geprofileerde voet in grootte toeneemt tot aan de onderste leuning. Hier zijn de palen aan de voor- en achterzijde voorzien van een bladmotief. Vlak onder de bovenste leuning is elke paal ingesnoerd.
De bovenbouw van de ophaalbrug is uitgevoerd in ijzer. De balans van de brug bestaat uit twee zich naar de uiteinden verjongende liggers waartussen achteraan een ijzeren ballastkist, in het midden een grote en kleinere dwarsverbinding, en aan het vooreinde een derde dwarsverbinding (H-balk). De liggers hebben een rechthoekige doorsnede en zijn samengesteld uit ijzeren platen waartussen hoekijzers voorzien van klinknagels. Elke ligger is opzij draaibaar bevestigd aan een op een granieten blok geplaatste hameistijl die eveneens is samengesteld uit door hoekijzers aan elkaar geklonken ijzeren platen. De hameistijlen hebben een rechthoekige basis van circa 40 bij 80 cm en verjongen zich naar boven toe. Het afgeronde boveneinde van de hameistijlen buigt af in de richting van de ballastkist. Hier vlak onder is tussen de stijlen een hameibalk aangebracht met een vergelijkbare constructie en kwartronde onderhoeken. Op dezelfde hoogte is tegen de buitenzijde van elke hameistijl een schuin naar de grond lopende trekstang bevestigd, bestaande uit twee u-vormige balken die om de meter aan elkaar vastgeklonken zijn door een vierkant plaatje (aan de boven- en onderzijde). In de noordwestelijke hameistijl is een windwerk aangebracht. Onderaan het vooreinde van beide liggers hangt een dubbele ijzeren staaf die onderaan (eveneens draaibaar) bevestigd is tegen de zijkant van de buitenste ligger van het val. Het val is 4,5 meter breed en heeft een lengte van circa 7 meter. Op de ijzeren liggers van de val is een houten brugdek aangebracht met een 3,20 meter brede rijbaan van 15 cm brede hardhouten planken en ter weerszijden een thans geasfalteerd trottoir van 65 cm breedte. Ter weerszijden van het vooreinde van het val zijn op het zuidwestelijke landhoofd twee ijzeren schuifgrendels aangebracht waarmee het val kan worden vastgezet.
De brugleuning bestaat zowel links als rechts uit twee horizontale balken boven elkaar. Deze zijn aan de ene kant draaibaar bevestigd aan de hameistijlen, en aan de andere kant aan de dubbele trekstaven tussen het val en de balans.
Waardering
De ophaalburg (Hoogebrug) is van algemeen belang wegens cultuurhistorische, architectuurhistorische en typologische waarden als gaaf bewaard gebleven ijzeren ophaalbrug uit het interbellum. De brug heeft tevens situationale waarde vanwege de prominente ligging in het historische havengebied van Hoorn.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Iron BASCULE BRIDGE called "Hoogebrug" designed by municipal architect Jb. Faber and built in 1930. The bridge is situated above the outlet of the canal running along the Korenmarkt into the Binnenhaven and forms the connection between the Veermanskade and the Oude Doelenkade. The bridge replaced a wooden predecessor. The State Commission for Monument Care advocated for the return of a wooden bascule bridge, but due to higher (maintenance) costs and shorter lifespan the municipality chose an iron bridge, the construction of which would be adapted as much as possible to the surroundings. The substructure was executed by the Hoorn contractor P.J. Blauw, the superstructure by N.V. F. Kloos and Zonen's Werkplaatsen in Kinderdijk. For the calculation of the structures and supervision of the construction, the engineering office J. van Hasselt and de Koning in Nijmegen was engaged.
Description
The substructure of the bascule bridge consists of two masonry abutments between which is a navigable opening of six metres. The brickwork is executed in red machine-made brick in common bond. For reinforcement, granite blocks are applied at the corners. Against the inside of the abutments is fitted one pair of iron sheet-pile cofferdams. The presumably reused iron fences along the edges of the abutments consist of cast-iron posts between which are a wrought-iron rail halfway up and at the top. The posts, placed on a hardstone block, have a square cross-section which increases in size above the profiled base up to the lower rail. Here the posts are fitted on the front and back with a leaf motif. Just below the upper rail each post is constricted.
The superstructure of the bascule bridge is executed in iron. The balance of the bridge consists of two tapered girders with at the rear an iron ballast tank, in the middle a large and smaller cross-connection, and at the front end a third cross-connection (H-beam). The girders have a rectangular cross-section and are composed of iron plates with angle irons provided with rivets. Each girder is mounted rotatably on a hammer post placed on a granite block which is likewise assembled from iron plates riveted together by angle irons. The hammer posts have a rectangular base of approximately 40 by 80 cm and taper upwards. The rounded upper end of the hammer posts curves in the direction of the ballast tank. Just below this is a hammer beam fitted between the posts with a similar construction and quarter-round undercuts. At the same height, against the outside of each hammer post, a brace is attached running diagonally to the ground, consisting of two U-shaped beams which are riveted together every metre by a square plate (on the top and bottom). In the northwestern hammer post is a windlass fitted. At the bottom of the front end of both girders hangs a double iron rod which is attached (also rotatably) below against the side of the outer girder of the leaf. The leaf is 4.5 metres wide and has a length of approximately 7 metres. On the iron girders of the leaf is a wooden bridge deck with a 3.20 metre wide roadway of 15 cm wide hardwood planks and on either side a now asphalted footway of 65 cm width. On either side of the front end of the leaf are two iron sliding bolts fitted on the southwestern abutment with which the leaf can be secured.
The bridge rail consists on both left and right of two horizontal beams on top of each other. These are rotatably mounted on the one end to the hammer posts, and on the other end to the double braces between the leaf and the balance.
Valuation
The bascule bridge (Hoogebrug) is of general importance due to cultural-historical, architectural-historical and typological values as a well-preserved iron bascule bridge from the interwar period. The bridge also has situational value because of its prominent location in the historic harbour area of Hoorn.
Nearby in the register
- Opslag, Nieuwendam 1Opslagunder 1 mi
- Kaaspakhuis, Nieuwendam 2Opslagunder 1 mi
- Woonhuis, Korenmarkt 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Korenmarkt 2Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.