Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Zon
Hoorn, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Opslag
- Function
- Kaaspakhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1874
- Address
- Bierkade 1, Locatie: Centrum, 1621 BE Hoorn (and others)
- Place
- Hoorn
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.63815, 5.06111
- Monument number
- 517442
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig KAASPAKHUIS 'De Zon', gebouwd in 1873-1874 in opdracht van de firma Tj. Kroon en Zonen, naar ontwerp van de Hoornse architect A.C. Bleijs (1842-1912). Het hoekpand is gesitueerd aan de zuidoostzijde van de Bierkade, waarbij de rechter zijgevel van het pand vrijligt. Blijkens een raadsbesluit van 20 mei 1873 en de aanbestedingsadvertentie in de Hoornsche Courant van 4 juni 1873 verving het pand een oud en kleiner kaaspakhuis met dezelfde naam. In 1913 werd aan de achterzijde ter hoogte van de begane grond een aanbouw opgetrokken. Het pakhuis is in 1993-1994 gerestaureerd en verbouwd tot kantoorpand.
Omschrijving
Het kaaspakhuis is op nagenoeg rechthoekig grondplan opgetrokken en telt drie bouwlagen onder een met rode Hollandse pannen gedekt mansardedak waarvan de noklijn haaks staat op de Bierkade. De meeste dakpannen op het rechterdakschild zijn linksdekkend. De buitengevels zijn uitgevoerd in rode baksteen en voorzien van een gemetselde plint en schootankers ter hoogte van de verdiepingsvloeren en de kapgordingen. Alle bouwlagen, ook de zolderverdieping en de vliering, worden van elkaar gescheiden door een zaagtandlijst direct boven de strekken van de vensters en deuren.
De symmetrisch opgezette (NW) voorgevel is uitgevoerd als een gebroken tuitgevel met aanzetten in de vorm van een bakstenen ezelsrug en een daarop aansluitende uitkragende rollaag die de gevel afdekt en bovenaan in segmentboogvorm de lage tuit omsluit. De uiteinden van de voorgevel zijn in aansluiting op de getrapte steunberen van de zijgevels voorzien van een natuurstenen versnijding ter hoogte van de eerste (alleen rechts) en tweede verdiepingsvloer. De voorgevel heeft in het midden van de begane grond een dubbele deur. Aan weerszijden van de deur drie vensters met naar binnen openslaande ramen voorzien van tralies en luiken. De middelste vensters zijn smal en drieruits, de buitenste breed en zesruits. Rechts bevindt zich een eerste steen met inscriptie "T: KROON/1874". De eerste verdieping is vergelijkbaar met de begane grond maar hier is de deur voorzien van twee zesruits ramen en ontbreken luiken en tralies. Bovendien hebben de verdiepingvensters bovenin het openslaande raam een uitzetraam. De tweede verdieping telt zeven openslaande zesruits vensters, met onder het middelste venster een gevelsteen waarop de naam van het pand. Boven de twee buitenste vensters van de tweede etage bevinden zich twee gevelstenen met de opschriften "ANNO" (links) en "1874" (rechts). De zolderverdieping telt vijf openslaande vensters met eveneens een zesruits raamindeling. Ter hoogte van de vliering bevinden zich drie openslaande vensters waarvan de bovendorpels tesamen de vorm hebben van een segmentboog. Het getoogde middelste venster is zesruits, de afgeschuinde vensters ter weerszijden zijn vijfruits. In de top bevindt zich een gevelsteen met de afbeelding van een zon.
De rechterzijgevel (ZW) wordt in vijf traveeën geleed door zes steunberen. Deze zijn ter hoogte van de eerste en tweede verdiepingsvloer voorzien van natuursteen op de versnijdingen. De gevel wordt afgesloten door een houten gootlijst waaronder een zaagtand. De middentravee heeft op elke bouwlaag een zesruits openslaand venster, op de begane grond voorzien van een luik en diefijzers (de overige vensters in de middelste drie traveeën zijn niet oorspronkelijk). Recht boven de middentravee bevinden zich in de kap boven elkaar twee dakkapellen met zinkgedekte zadeldaken en een zesruits respectievelijk vierruits openslaand venster. De linkerzijgevel (NO) wordt door het buurpand grotendeels aan het oog onttrokken.
De achtergevel (Z0) is vergelijkbaar met de voorgevel, maar voorzien van een gebroken topgevel afgedekt met natuursteen en van andere, vermoedelijk uit de gesloopte voorganger afkomstige, jaartalstenen in de vorm van een natuurstenen cartouche met "ANNO" en "1651". De aanbouw tegen de achtergevel is opgetrokken in rode baksteen, één bouwlaag hoog en voorzien van twee met rode verbeterde Hollandse pannen gedekte daken met de noklijn evenwijdig aan de straat: een lessenaardak met de nok boven de aan het Venidse grenzende achtergevel van de aanbouw en een zadeldak. De achtergevel telt drie hoog in de gevel geplaatste twaalfruits vensters voorzien van diefijzers. Onder het middelste venster bevindt zich een dubbele paneeldeur. De zuidhoek van de aanbouw is kwartrond gemetseld. De zuidwestgevel van de aanbouw is voorzien van twee eveneens hoog in de gevel geplaatste zesruits vensters.
De voormalige functie van het pakhuis is herkenbaar gebleven in het interieur door de aanwezigheid van enkele kaasstellingen.
Waardering
Het pand is van algemeen belang wegens architectuurhistorische en cultuurhistorische waarde als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een kaaspakhuis uit het derde kwart van de 19de eeuw. Daarnaast heeft het pand ensemblewaarde in relatie tot verscheidene 19de- en 20ste-eeuwse kaaspakhuizen aan de Bierkade en in de directe omgeving daarvan.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former CHEESE WAREHOUSE 'De Zon', built in 1873-1874 commissioned by the firm Tj. Kroon and Sons, to the design of Hoorn architect A.C. Bleijs (1842-1912). The corner property is situated on the south-east side of the Bierkade, whereby the right side façade of the property is exposed. According to a council resolution of 20 May 1873 and the notice of tender in the Hoornsche Courant of 4 June 1873, the property replaced an old and smaller cheese warehouse of the same name. In 1913 an extension was erected on the rear side at the level of the ground floor. The warehouse was restored and converted to an office building in 1993-1994.
Description
The cheese warehouse is erected on a nearly rectangular footprint and comprises three storeys under a mansard roof covered with red Dutch tiles with the ridge at right angles to the Bierkade. Most of the tiles on the right roof slope are left-covering. The external façades are executed in red brick and provided with a mortared plinth and tie anchors at the level of the floor joists and roof collars. All storeys, including the attic storey and the loft, are separated from one another by a sawblade moulding directly above the lines of the windows and doors.
The symmetrically arranged (NW) front façade is executed as a broken spout gable with abutments in the form of a brick dormer back and an adjoining corbelled roll moulding which caps the façade and encloses the low spout in segmental arch form at the top. The ends of the front façade are provided, in conjunction with the stepped buttresses of the side façades, with a natural stone chamfer at the level of the first (right only) and second floor joists. The front façade has a double door in the middle of the ground floor. On either side of the door are three windows with inward-opening casements fitted with grilles and shutters. The middle windows are narrow and three-light, the outer ones wide and six-light. On the right is a foundation stone with the inscription "T: KROON/1874". The first floor is comparable to the ground floor but here the door is fitted with two six-light casements and lacks grilles and shutters. Moreover, the floor windows have a transom window at the top of the opening casement. The second floor has seven opening six-light windows, with below the middle window a wall stone bearing the name of the property. Above the two outer windows of the second storey are two wall stones with the inscriptions "ANNO" (left) and "1874" (right). The attic storey has five opening windows with likewise a six-light glazing pattern. At the level of the loft are three opening windows whose top lintels together form the shape of a segmental arch. The arched middle window is six-light, the chamfered windows to either side are five-light. At the top is a wall stone with the image of a sun.
The right side façade (SW) is articulated in five bays by six buttresses. These are fitted with natural stone on the chamfers at the level of the first and second floor joists. The façade is terminated by a wooden cornice beneath which is a sawblade moulding. The central bay has on each storey a six-light opening window, on the ground floor fitted with a shutter and anti-theft bars (the remaining windows in the middle three bays are not original). Directly above the central bay are two roof dormer windows one above the other in the roof with zinc-covered gabled roofs and a six-light and four-light opening window respectively. The left side façade (NE) is largely obscured from view by the neighbouring building.
The rear façade (SO) is comparable to the front façade, but fitted with a broken pediment topped with natural stone and with different, presumably from the demolished predecessor derived, date stones in the form of a natural stone cartouche with "ANNO" and "1651". The extension against the rear façade is erected in red brick, one storey high and fitted with two roofs covered with red improved Dutch tiles with the ridge parallel to the street: a sloped roof with the ridge above the rear façade of the extension bordering the Venidse and a gabled roof. The rear façade has three tall windows placed in the façade with twelve lights fitted with anti-theft bars. Below the middle window is a double panel door. The south corner of the extension is quarter-round mortared. The south-west façade of the extension is fitted with two likewise tall windows placed in the façade with six lights.
The former function of the warehouse has remained recognizable in the interior through the presence of some cheese racks.
Valuation
The property is of general importance on account of its architectural-historical and cultural-historical value as a well-preserved example of a cheese warehouse from the third quarter of the 19th century. Furthermore, the property has ensemble value in relation to various 19th- and 20th-century cheese warehouses on the Bierkade and in its immediate vicinity.
Nearby in the register
- Opslag, Bierkade 2Opslagunder 1 mi
- Opslag, Nieuwendam 15Opslagunder 1 mi
- Alkmaar;GoudaOpslagunder 1 mi
- Woonhuis, Nieuwendam 18Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.