Rijksmonumentenregister · Netherlands
Winkelwoning, Kerkstraat 15
Hoorn, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Function
- Winkelwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1901
- Address
- Kerkstraat 15, 1621 CW Hoorn (and others)
- Place
- Hoorn
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.64001, 5.05941
- Part of complex
- 517435
- Monument number
- 517436
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1892 map "Ontwerp tot afsluiting der Zuiderzee over Wieringen met gedeeltelijke indijking binnen die afsluiting" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Winkelwoonhuis gebouwd op nagenoeg rechthoekig grondplan en twee bouwlagen hoog onder een afgeplat schilddak waarvan het voorschild gedekt is met rode tuiles du Nordpannen; de rode Hollandse pannen op de zij- en achterschilden zijn vervangen door rode kruispannen. De achter- en zijgevels zijn opgetrokken in rode machinale Waalsteen in kruisverband met snijvoeg.
De gerende voorgevel (O) is boven een hardstenen sokkel uitgevoerd in oranjerode verblendsteen, waarbij als decoratie groengeglazuurde en gele bakstenen zijn toegepast. Het houtwerk van de voorgevel was oorspronkelijk gelakt. In de voorgevel is de inwendige indeling van het pand herkenbaar, met links over alle bouwlagen magazijn- en werkruimte en rechts de winkelruimte. Het smalle linker deel van de voorgevel is voorzien van een trapgevel, terwijl het rechter deel wordt afgesloten door een gootlijst rustend op terracotta kraagsteentjes die om de drie worden afgewisseld door een zandstenen console met leeuwenkop. Het magazijngedeelte heeft op de begane grond een dubbele deur waarnaast (rechts) een venster. De deur en het venster zijn gevat onder een getoogd driedelig bovenlicht met een deels getoogde roedenverdeling. De winkelpui is symmetrisch opgebouwd met een centrale deur voorzien van een grote ruit en drie kleine onderpaneeltjes. Ter weerszijden een getoogde etalageruit. Op het getande deurkalf rust een getoogd bovenlicht waarboven een bronzen naambord met de naam van de huidige eigenaar. Achter dit bord de oorspronkelijke natuursteen gevelsteen met de naam 'Woesthoff'. De muurdammen ter weerszijden van de vensters en deuren op de begane grond zijn voor een derde deel opgebouwd uit natuursteen. In dit onderste gedeelte is een omhoog gerichte pijlvormige figuur uitgehakt met daarin een siermotief in de vorm van een Franse lelie (de muurdammen ter weerszijden van de winkeldeur) of in de vorm van een naar beneden gerichte pijl. Hieronder is de rechter liseen voorzien van de inscriptie "Pr: Lp: A:M:S./ XVII - X:MCMI." Het in oranjerode verblendsteen afgewisseld met groengeglazuurde baksteen gemetselde middengedeelte van de vijf muurdammen wordt afgesloten door een gerofileerde zandstenen kraagsteen. Op de in overstand gemetselde bovengedeelten van de muurdammen rusten zandstenen aanzetstenen waartussen dito segmentbogen boven de vensters. De segmentbogen zijn voorzien van een in het boogveld terugliggende muizentand. Bovenaan de rechter muurdam en de twee linker muurdammen bevindt zich een rijkgesmeed muuranker met bloem- en zweepslagmotief, en daarboven een geprofileerde hardstenen console. Ter hoogte van de consoles worden de begane grond en de verdieping van elkaar gescheiden door een gevelbreed tegelfries (plateelbakkerij De Distel, Amsterdam) waarop ter plaatse van het magazijn de woorden 'KOFFIE + THEE' en boven het winkelgedeelte 'TABAK + SNUIF + SIGAREN'. De genoemde drie consoles dragen elk een liseen waarin groengeglazuurde bakstenen en ter hoogte van de tussendorpels van de verdiepingsvensters een geprofileerde zandstenen kraagsteen. Hierboven zijn de lisenen in overstand gemetseld en voorzien van een zandstenen blok ter hoogte van de lateien. De hoekliseen rechts zet zich visueel voort als ezelsrug langs het voorste dakschild om te eindigen bij een op twee consoles met leeuwenkop uitkragende schoorsteen links bovenaan de rechterzijgevel. De schoorsteen wordt afgedekt door een natuurstenen zadeldakje. De twee rechter lisenen begrenzen het magazijngedeelte en komen ter hoogte van de zolderverdieping samen in een rondboog die in één vlak gemetseld is met de genoemde trapgevel linksboven. De risalerende trapgevel wordt afgedekt door zadeldakvormige dekstenen van hardsteen en bekroond door een eveneens hardstenen blok waarin de initiaal 'C' is uitgehakt. Het magazijngedeelte heeft in de tweede bouwlaag een driedelig venster waarin een breed middenraam met zesruits bovenlicht en smallere zijramen met een vierruits bovenlicht. De onderramen hebben boven- en onderin kleine ruiten. Op de zandstenen latei erboven rust een kleine paneeldeur met getoogd drieruits bovenlicht die toegang geeft tot de zolderverdieping. De deur heeft bovenin twee ruitjes en wordt geflankeerd door twee panelen waarboven een raampje met ventilatieglas. Het geheel van deur, panelen en vensters heeft een getrapte vorm die aansluit bij de trapgevel erboven. Het bovenlicht en de ventilatieraampjes worden geflankeerd door vier terracotta tegels, o.a. met het wapen van Hoorn. Boven de winkelpui telt de eerste verdieping drie schuifvensters met drieruits bovenlichten voorzien van Art Nouveau glas-in-lood voorstellende de opgaande zon. De vensters hebben een hardstenen lekdorpel en een zandstenen latei waarboven een rondboog van afwisselend groengeglazuurde baksteen en oranjerode verblendsteen en met een buitenrand van gele verblendsteen en een sluitsteen voorzien van rustica. De boogtrommels zijn voorzien van een Art Nouveau tegeltableau (De Distel, Amsterdam) waarop van links naar rechts de sigarenmerken 'HAVANA', 'MANILLA' en 'SUMATRA'. In de muurdammen van de eerste verdieping is ter hoogte van de tussendorpels van de vensters zandsteen toegepast. Boven het middelste schuifvenster staat op het voorschild een dakkapel voorzien van een vierruits raam en een afgewolfd zadeldak bekroond met een florale piron.
De zijgevels zijn door de aangrenzende panden grotendeels aan het oog onttrokken.
De achtergevel (W) wordt verlevendigd door gele baksteen in banden en in de ontlastingsbogen boven de vensters en deuren. De rechter (Z) helft van de achtergevel is uitgebouwd en in de eerste bouwlaag voorzien van een paneeldeur met bovenlicht en links hiervan een gekoppeld schuifvenster met zesruits bovenlichten. Eenzelfde venster bevindt zich op de eerste verdieping die afgesloten wordt door een bakgoot op geprofileerde klossen waaronder een rollaag van afwisselend rode en gele baksteen. Op het dakschild boven het rechter geveldeel staat een dakkapel voorzien van een vierruits schuifvenster en een zadeldak met overstek. Het tot boven aan toe gemetselde linker gedeelte van de achtergevel heeft op de begane grond een door zijramen geflankeerde dubbele terrasdeur met glas-in-lood bovenlichten die de ondergaande zon tonen. Het balkon erboven is voorzien van een hek waarin diagonaal gekruiste latten en zowel toegankelijk via een dubbele balkondeur met bovenlicht in de achtergevel als een deur met mousselineglas in de zijgevel van het uitgebouwde rechter gedeelte. Linksboven bevindt zich een gekoppeld schuifvenster. Zowel voor het linker als het rechter deel van de achtergevel bevindt zich een oorspronkelijk terras van gele en grijze plavuizen.
Het interieur verkeert grotendeels in oorspronkelijke staat en bevat onder meer in de winkel een granitovloer en rijk floraal gepolychromeerd stucplafond, ter weerszijden van het middenpad toonbank en houten winkelstelling en een vaste hoekvitrinekast voorzien van geslepen glas. Vergelijkbare stucplafonds in de achterliggende kamers-en-suite, een gang met witmarmeren vloer, bovenlicht en gestucte wanden voorzien van een vakindeling in de originele kleurstelling, een dienstgang met een vloer van gele tegels, en in de keuken een granitovloer, tegellambrisering en een aanrecht met paneeldeuren en een hardstenen aanrechtblad. De deur naar de gang is voorzien van geëtst glas met de voorstelling van een bloemenvaas. De kamers-en-suite worden gescheiden door hoge schuifdeuren voorzien van geëtst glas met een voorstelling van een pauw. In de achterkamer bevindt zich een schouw met een zwartmarmeren onderboezem met diamantkop en een gestucte bovenboezem voorzien van florale hoekzuiltjes die een blinde hoefijzerboog dragen. De andere kamer heeft een hoekschouw met een dito hoefijzerboog waarbinnen een meerkleurig tegeltableau van een molen (De Distel, Amsterdam naar een schilderij van Gabriël). De door een bovenlicht verlichte gang op de eerste verdieping heeft een vergelijkbare wand als de gang beneden. De voor- en achterkamer op de eerste verdieping hebben een rijk floraal gepolychromeerd stucplafond. In de voorkamer een schouw met een bovenboezem als in de achterkamer beneden en een zwartmarmeren onderboezem voorzien van gecanneleerde hoekpilasters, triglieven en groenmarmeren accenten. Boven het stucplafond van de voorkamer en het voorste gedeelte van het magazijn zijn ijzeren balken aangebracht met daartussen troggewelfjes van ijsselsteen waarop de gele tegelvloer van de voorzolder rust. De bordestrap naar de zolder is afgesloten met een schuifdeur met mousselineglas. De zolder heeft achter de voorzolder een vloer van brede delen, een slaapkamer, een dienstbodenkamer, en een beschoten gordingenkap.
Waardering
De winkelwoning is van algemeen belang als historisch-functioneel hoofdonderdeel van het winkelcomplex aan de Kerkstraat en als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een winkelwoning in Art Nouveaustijl uit het begin van de twintigste eeuw. Tevens heeft het pand zeldzaamheidswaarde vanwege het gaaf bewaard gebleven interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
Shop-dwelling built on an approximately rectangular ground plan and two storeys high under a hipped roof of which the front slope is covered with red Tuiles du Nord tiles; the red Dutch tiles on the side and rear slopes have been replaced by red interlocking tiles. The rear and side facades are constructed in red machine-made Flemish brick in header bond with struck joints.
The rendered front facade (E) is executed above a sandstone plinth in orange-red facing brick, with decorative application of green-glazed and yellow bricks. The woodwork of the front facade was originally painted. In the front facade the internal layout of the building is recognisable, with magazine and workshop space on the left over all storeys and shop space on the right. The narrow left part of the front facade is provided with a stepped gable, whilst the right part is closed off by a drip moulding resting on terracotta corbels alternated every three with a sandstone console bearing a lion's head. The magazine section has on the ground floor a double door with a window alongside it (on the right). The door and window are set beneath an arched three-part fanlight with partly arched glazing bars. The shop front is symmetrically constructed with a central door provided with a large pane and three small lower panels. On either side an arched display window. On the toothed door frame rests an arched fanlight above which a bronze nameplate bearing the name of the current owner. Behind this plate the original stone facade stone with the name 'Woesthoff'. The wall piers on either side of the windows and doors on the ground floor are for one third constructed of natural stone. In this lower section an upward-pointing arrow-shaped figure is carved out with within it a decorative motif in the form of a fleur-de-lis (the wall piers on either side of the shop door) or in the form of a downward-pointing arrow. Below this the right pilaster is provided with the inscription "Pr: Lp: A:M:S./ XVII - X:MCMI." The middle section of the five wall piers, constructed in orange-red facing brick alternating with green-glazed brick, is closed off by a moulded sandstone corbel. On the upper sections of the wall piers laid in projection rest sandstone setting stones between which likewise segment arches above the windows. The segment arches are provided with a mouse-tooth in the arch field set back. At the top of the right wall pier and the two left wall piers are ornamental wrought iron wall anchors with flower and whiplash motif, and above them a moulded hardstone console. At the level of the consoles the ground floor and first floor are separated from each other by a full-width facade tile frieze (Plateelbakkerij De Distel, Amsterdam) on which at the location of the magazine the words 'COFFEE + TEA' and above the shop section 'TOBACCO + SNUFF + CIGARS'. The aforementioned three consoles each carry a pilaster in which green-glazed bricks and at the level of the intermediate lintels of the first-floor windows a moulded sandstone corbel. Above these the pilasters are laid in projection and provided with a sandstone block at the level of the lintels. The right corner pilaster continues visually as a ridge along the front roof slope to end at a chimney projecting on two lion-head consoles at the top left of the right side facade. The chimney is topped with a natural stone saddle roof. The two right pilasters delimit the magazine section and meet at the level of the garret storey in a round arch which is laid in one plane with the aforementioned stepped gable upper left. The projecting stepped gable is topped by saddle-roof-shaped hardstone coping stones and crowned by likewise a hardstone block in which the initial 'C' is carved out. The magazine section has in the second storey a three-part window in which a wide central sash with a six-pane fanlight and narrower side sashes with a four-pane fanlight. The lower sashes have small panes above and below. On the sandstone lintel above rests a small panel door with arched three-pane fanlight giving access to the garret storey. The door has two small panes above and is flanked by two panels with above a window with ventilation glass. The whole of door, panels and windows has a stepped form which aligns with the stepped gable above. The fanlight and ventilation windows are flanked by four terracotta tiles, including one bearing the coat of arms of Hoorn. Above the shop front the first floor has three sash windows with three-pane fanlights provided with Art Nouveau stained glass depicting the rising sun. The windows have a hardstone drip stone and a sandstone lintel above which is a round arch of alternating green-glazed brick and orange-red facing brick with an outer edge of yellow facing brick and a keystone provided with rustication. The arch drums are provided with an Art Nouveau tile tableau (De Distel, Amsterdam) on which from left to right the cigar brands 'HAVANA', 'MANILLA' and 'SUMATRA'. In the wall piers of the first floor sandstone is applied at the level of the intermediate lintels of the windows. Above the middle sash window on the front slope stands a roof dormer provided with a four-pane window and a curved saddle roof crowned with a floral finial.
The side facades are largely obscured from view by adjoining buildings.
The rear facade (W) is enlivened by yellow brick in bands and in the relieving arches above the windows and doors. The right (S) half of the rear facade is extended and on the ground floor provided with a panel door with fanlight and to the left of this a coupled sash window with six-pane fanlights. An identical window is found on the first floor which is closed off by a gutter on moulded brackets below which a layer course of alternating red and yellow brick. On the roof slope above the right facade section stands a roof dormer provided with a four-pane sash window and a saddle roof with overhang. The left section of the rear facade bricked up to the top has on the ground floor a double terrace door flanked by side windows with stained glass fanlights showing the setting sun. The balcony above is provided with a railing in which diagonally crossed laths and is accessible both via a double balcony door with fanlight in the rear facade and a door with muslin glass in the side facade of the extended right section. Upper left is a coupled sash window. Both for the left and right sections of the rear facade is an original terrace of yellow and grey flagstones.
The interior is largely in original condition and contains among other things in the shop a granite floor and richly floral polychromed stucco ceiling, on either side of the central aisle counter and wooden shop fittings and a fixed corner display cabinet provided with cut glass. Similar stucco ceilings in the adjoining en-suite rooms, a hallway with white marble floor, fanlight and stuccoed walls provided with a panelled division in the original colour scheme, a service hallway with a floor of yellow tiles, and in the kitchen a granite floor, tile dado and a countertop with panel doors and a hardstone countertop. The door to the hallway is provided with etched glass depicting a flower vase. The en-suite rooms are separated by tall sash doors provided with etched glass depicting a peacock. In the rear room is a fireplace with a black marble understove with diamond-head and a stuccoed overmantel provided with floral corner pilasters carrying a blind horseshoe arch. The other room has a corner fireplace with a likewise horseshoe arch within which a polychrome tile tableau of a mill (De Distel, Amsterdam after a painting by Gabriël). The hallway on the first floor lit by a fanlight has a similar wall to the hallway below. The front and rear room on the first floor have a richly floral polychromed stucco ceiling. In the front room a fireplace with an overmantel as in the rear room below and a black marble understove provided with fluted corner pilasters, triglyphs and green marble accents. Above the stucco ceiling of the front room and the front section of the magazine iron beams are set with between them segmental barrel vaults of Ijssel stone on which the yellow tile floor of the front attic rests. The staircase to the attic is closed with a sash door with muslin glass. The attic has behind the front attic a floor of wide planks, a bedroom, a servant's room, and a boarded roof truss structure.
Valuation
The shop-dwelling is of general interest as a historically-functional principal component of the shop complex on the Kerkstraat and as a well-preserved example of a shop-dwelling in Art Nouveau style from the early twentieth century. In addition the building has rarity value on account of its well-preserved interior.
Nearby in the register
- Pakhuis, Kerkstraat bij 15Opslagunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Kerkstraat 11Werk-woonhuisunder 1 mi
- Sociale zorg, liefdadigheid, Kerkplein 40Sociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Kerkstraat 9 CWerk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.