Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(K), Kampweg 2
Stedum, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Pastorie(K)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1933
- Address
- Kampweg 2, 9921 PS Stedum (Eemsdelta 20)
- Place
- Stedum
- Municipality
- Eemsdelta
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.32276, 6.69425
- Monument number
- 517386
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Bevordering van den aanleg van een locaalspoorweg van Winsum naar Zoutkamp en machtiging tot het aangaan van een overeenkomst betreffende de exploitatie van den locaalspoorweg Sauwerd-Roodeschool en den aanleg en de exploitatie van de locaalspoorwegen Winsum-Zoutkamp en Roodeschool-Delfzijl/Appingedam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
PASTORIE met aangebouwde GARAGE ontworpen in 1933 door architect P. Rozema uit Appingedam in een aan de Delftse School verwante stijl. De pastorie vormt een aanvulling op de reeds van rijkswege beschermde NH-kerk en toren (Rijksmonumentnummer 34504). De pastorie is gebouwd op de plek van een oude weem. In het interieur zijn schilderingen op glas aanwezig, waarop ondermeer afgebeeld Johan Clant en landelijke taferelen, waarschijnlijk afkomstig van de weem. Johan Clant woonde op de borg Nittersum en was unicus-collator van de kerk (liet grafkelder in koor en grafmonument voor vader bouwen). Zijn vader Adriaan vertegenwoordige de Ommelanden tijdens het sluiten van de Vrede van Munster. In de loop der tijd zijn de luiken en de schoorsteenkappen verdwenen.
De pastorie is gelegen naast de NH-kerk en toren op een groot omgracht terrein, omgeven door leilinden, op de wierde in het centrum van Stedum. De tuin is in onderhoud bij de Stichting Landschapsbeheer Groningen. Het pand wordt ontsloten door een oprijlaan omgeven door leilinden, waarvoor een niet-origineel hek, gelegen rechts aan de voorzijde van het terrein. De in de loop der tijd gewijzigde betonnen brug met centraal een beweegbaar ijzeren hek gelegen aan de rechterzijde van het terrein verleent toegang tot de kerk.
Omschrijving
De twee verdiepingen hoge, deels onderkelderde PASTORIE op nagenoeg rechthoekige plattegrond is opgetrokken in donkerrode baksteen en wordt gedekt door een zadeldak waarop zwarte Romaanse pannen; overkragende houten goot; twee gemetselde schoorstenen; twee beschoten dakkapellen onder een plat overkragend dak met vierruits venster aan de westzijde en één aan de oostzijde; sierankers; vlechtwerk in de topgevels; ventilatiegaten onder strek; steunberen op de hoeken aan de oost- en westzijde. De gevels worden geleed door staande vensters onder een strek.
De entree bevindt zich in het risaliet van de voorgevel (westzijde), die boven de gootlijst is doorgetrokken en wordt gedekt door een zadeldak. De entree bestaat uit twee houten deuren waarin glas-in-lood onder een houten luifel opgehangen aan ijzeren gedraaide kabels; boven de luifel een halfrond bovenlicht met decoratieve houten roedenverdeling en glas-in-lood onder rollaag; stoep met aan weerszijden een rood bakstenen muurtje en bloembak. Boven de entree een zesruits en een vierruits venster. Aan de linkerzijde van het risaliet twee driedelige zesruits vensters. Aan de rechterzijde van het risaliet twee driedelige zesruits vensters en een driezijdige erker die loopt over twee verdiepingen waarin twee driedelige zesruits vensters.
Aan de rechterzijde van de topgevel aan de noordzijde een rechthoekige erker onder zadeldak afgezet met lood; aan de voorzijde een vierdelig zesruits venster en een gemetselde bloembak; aan de zijkanten een staand drieruits venster. Links van de erker twee vierruits vensters waarin glas-in-lood, waarboven twee staande vensters waarin glas-in-lood en beschilderde ruitjes. In de top twee zesruits vensters.
In het risaliet van de achtergevel (oostzijde) twee houten deuren waarin glas waarboven een halfrond bovenlicht met decoratieve houten roedenverdeling en glas-in-lood onder rollaag; stoep met aan weerszijden een gemetseld muurtje; in beide schuine zijden een staand venster waarin glas-in-lood en beschilderde ruitjes; tevens aan de rechterzijde een staand driedelig venster waarin glas-in-lood met halfrond bovenlicht waarin decoratieve houten roedenverdeling en glas-in-lood. Rechts van het risaliet een staand venster waarin glas-in-lood en beschilderde ruitjes. Aan de linkerzijde van het risaliet is het koetshuis aangebouwd. Links van het koetshuis een staand venster met houten luik.
In de zuidgevel rechts een tweedelige houten deur waarin glas-in-lood onder een houten luifel opgehangen aan ijzeren kabels waarboven een halfrond bovenlicht waarin decoratieve houten roedenverdeling en glas-in-lood onder rollaag; stoep met aan weerszijden een gemetseld muurtje. Rechts van de entree een tweedelig venster. Boven de entree drie zesruits vensters. Rechts in de zuidgevel een rechthoekige serre onder schilddak afgezet met lood; aan de voorzijde twee openslaande houten deuren waarin roedenverdeling met zesruits zijlichten waarvoor een stoep met aan weerszijden een gemetselde bloembak; aan de linkerzijde een driedelig zesruits venster; aan de rechterzijde een zesruits venster.
De GARAGE op rechthoekige plattegrond is opgetrokken in donkerrode baksteen en wordt gedekt door een zadeldak waarop zwarte Romaanse pannen; overkragende houten goot; hoge gemetselde schoorsteen op het noordelijk dakvlak; beschoten dakkapel onder een plat overkragend dak met vierruits venster aan de noordzijde; sierankers; vlechtwerk in de topgevel. De gevels worden geleed door vierruits vensters onder een strek.
Aan de voorzijde (zuidgevel) twee getoogde opgeklampte houten deuren met ijzeren gehengen onder een latei. In de achtergevel (noordzijde) een tweedelige houten deur met vierruits venster en vierruits zijlicht; stoep met aan de linkerzijde een gemetseld muurtje. Links van de deur twee vierruits vensters. In de topgevel aan de oostzijde twee vierruits vensters en een tweedelig vierruits venster.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: de vrij originele indeling, in de hal de tegelvloer en lambrizering, de houten tochtdeuren waarin glas-in-lood met halfrond bovenlicht waarin decoratieve roedenverdeling en glas-in-lood, de steen waarin het bouwjaar en de namen van de kerkvoogden en notabelen, de houten bordestrap met opengewerkte houten balustrade en opklimmende lambrizering, de schilderingen op glas waarop landelijke taferelen en onder andere het wapen van Clant, in het toilet de lambrizering en tegelvloer, in de kamers de boardplafonds en vensterbanken, in de studeerkamer de houten boekenkast en schouw van bruine tegels, in de woonkamer de houten suitedeuren, de lambrizering en de marmeren schouw, in de slaapkamers de schouwen van geel en zwart/bruine tegels.
Waardering
Pastorie met aangebouwde garage van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een pastorie in een aan de Delftse School verwante stijl uit 1933 in de provincie Groningen
- vanwege de typerende vormgeving en detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur
- vanwege de beeldbepalende ligging op de wierde in het centrum van Stedum
- vanwege de ruimtelijk-visuele en functionele relatie met de naastgelegen kerk
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
PARSONAGE with attached GARAGE designed in 1933 by architect P. Rozema from Appingedam in a style related to the Delft School. The parsonage forms a supplement to the already nationally protected Reformed Church and tower (National Monument number 34504). The parsonage was built on the site of an old weaving house. In the interior there are paintings on glass, depicting among others Johan Clant and rural scenes, probably originating from the weaving house. Johan Clant lived on the stronghold Nittersum and was unicus-collator of the church (had a burial vault built in the choir and a monument erected for his father). His father Adriaan represented the Ommelanden during the conclusion of the Peace of Münster. Over time the shutters and chimney caps have disappeared.
The parsonage is located next to the Reformed Church and tower on a large moated site, surrounded by pollard lindens, on the terpen in the centre of Stedum. The garden is maintained by the Stichting Landschapsbeheer Groningen. The property is accessed by a driveway surrounded by pollard lindens, for which a non-original gate is located on the right at the front of the site. The concrete bridge, altered over time, with a moveable iron gate in the centre located on the right side of the site provides access to the church.
Description
The two-storey, partly cellaried PARSONAGE on an approximately rectangular plan is built in dark red brick and is covered by a gabled roof with black Romanesque tiles; overhanging wooden gutter; two brick chimneys; two cased roof dormer windows under a flat overhanging roof with four-light window on the west side and one on the east side; ornamental wall anchors; lattice work in the gable ends; ventilation openings under the string course; buttresses on the corners on the east and west sides. The facades are articulated by vertical windows under a string course.
The entrance is located in the risalit of the front facade (west side), which is carried above the gutter line and is covered by a gabled roof. The entrance consists of two wooden doors with leaded glass under a wooden canopy suspended on twisted iron cables; above the canopy a semicircular fanlight with decorative wooden glazing bars and leaded glass under a roll moulding; stoop with a red brick wall and flower box on either side. Above the entrance a six-light and a four-light window. On the left side of the risalit two three-part six-light windows. On the right side of the risalit two three-part six-light windows and a three-sided bay window extending over two storeys with two three-part six-light windows.
On the right side of the gable end on the north side a rectangular bay window under a gabled roof edged with lead; on the front a four-part six-light window and a brick flower box; on the sides a vertical three-light window. To the left of the bay window two four-light windows with leaded glass, above which two vertical windows with leaded glass and painted panes. At the top two six-light windows.
In the risalit of the back facade (east side) two wooden doors with glazing above which a semicircular fanlight with decorative wooden glazing bars and leaded glass under a roll moulding; stoop with a brick wall on either side; in both slanted sides a vertical window with leaded glass and painted panes; also on the right side a vertical three-part window with leaded glass with semicircular fanlight with decorative wooden glazing bars and leaded glass. To the right of the risalit a vertical window with leaded glass and painted panes. On the left side of the risalit the coach house is attached. To the left of the coach house a vertical window with wooden shutter.
In the south facade on the right a two-part wooden door with leaded glass under a wooden canopy suspended on iron cables above which a semicircular fanlight with decorative wooden glazing bars and leaded glass under a roll moulding; stoop with a brick wall on either side. To the right of the entrance a two-part window. Above the entrance three six-light windows. On the right in the south facade a rectangular conservatory under a hipped roof edged with lead; on the front two opening wooden doors with glazing bars with six-light side-lights for which a stoop with a brick flower box on either side; on the left side a three-part six-light window; on the right side a six-light window.
The GARAGE on a rectangular plan is built in dark red brick and is covered by a gabled roof with black Romanesque tiles; overhanging wooden gutter; tall brick chimney on the north roof slope; cased roof dormer window under a flat overhanging roof with four-light window on the north side; ornamental wall anchors; lattice work in the gable end. The facades are articulated by four-light windows under a string course.
On the front (south facade) two arched clamped wooden doors with iron hinges under a lintel. In the back facade (north side) a two-part wooden door with four-light window and four-light side-light; stoop with a brick wall on the left side. To the left of the door two four-light windows. In the gable end on the east side two four-light windows and a two-part four-light window.
In the INTERIOR the following are noteworthy among others: the relatively original layout, in the hall the tile floor and wainscoting, the wooden draughtproof doors with leaded glass with semicircular fanlight with decorative glazing bars and leaded glass, the stone with the building year and the names of the church wardens and notables, the wooden staircase with open-worked wooden balustrade and climbing wainscoting, the paintings on glass depicting rural scenes and among others the coat of arms of Clant, in the toilet the wainscoting and tile floor, in the rooms the board ceilings and window sills, in the study the wooden bookcase and fireplace with brown tiles, in the living room the wooden suite doors, the wainscoting and the marble fireplace, in the bedrooms the fireplaces with yellow and black/brown tiles.
Valuation
Parsonage with attached garage of general importance due to architectural and cultural-historical value:
- as an example of a parsonage in a style related to the Delft School from 1933 in the province of Groningen
- due to the characteristic design and detailing
- due to the relatively high degree of integrity of both the exterior and parts of the interior
- due to the landscape-defining location on the terpen in the centre of Stedum
- due to the spatial-visual and functional relationship with the adjacent church
Nearby in the register
- Kerk, Hoofdstraat 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Kampweg 1Werk-woonhuisunder 1 mi
- Archeologie, Nittersum Stedum (Eemsdelta 20)Archeologieunder 1 mi
- Boerderij, Lopsterweg 2Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.