Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(F), Dorpsstraat 10
Esch, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1890
- Address
- Dorpsstraat 10, 5296 LV Esch (Boxtel 30)
- Place
- Esch
- Municipality
- Boxtel
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.61181, 5.29222
- Monument number
- 517026
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Naast de reeds beschermde Sint-Willibrorduskerk staat de PASTORIE uit 1890. Het gebouw heeft elementen van het Neo-Classicisme en de Neo-Gotiek.
Beschrijving.
In baksteen opgetrokken, van knipvoegen voorziene eenlaagse pastorie op rechthoekige plattegrond onder wolfdak met haaks daarop tegen de rechterzijgevel een eveneens eenlaagse aanbouw met onder andere het voormalige koetshuis en een keuken onder zadeldak. De aanbouw is halverwege de zijgevel van de pastorie opgetrokken. Het overige deel wordt ingenomen door de later gebouwde overigens niet beschermde sacristie onder plat dak.
De pastorie heeft in de voorgevel vijf vensterassen, welke zijn doorgezet in kleine vensters in vierpassen in de architraaf, met centraal een gedeelde paneeldeur met bovenlicht met daarin een straalsgewijze, waaiervormige roedeverdeling in gietijzer. Centraal in de 'waaier' een vierpas welke ook is toegepast in de vensters in de architraaf. Het bovenlicht heeft, evenals de overige vensters tenzij anders vermeld, aan de bovenzijde afgeronde hoeken. De deur is toegankelijk via een hardstenen tweetredige opstap.
Aan weerszijden van de deur twee zesruits schuifvensters met tweeruits bovenlichten. De vensters in de voorgevel zijn, in tegenstelling tot elders, geheel voorzien van een eenvoudige glas-in-loodvulling en hebben een hardstenen dorpel. De vensters hebben allen een met de afgeronde hoeken meegebogen strek. Tegen de voorgevel een hardstenen plint. Aan de bovenzijde van zowel de voor- als de achtergevel bevindt zich een gestucte architraaf met in de voorgevel vierpasvensters en aan de achterzijde rondvensters welke de zolderverdieping verlichten. Op het dak, gedekt met leien in maasdekking, een vernieuwde (ca. 1995) dakruiter en twee schoorstenen. Aan de dakvoet aan de voorzijde een geprofileerde mastgoot. Voor het pand een smalle stoep bestaande uit plavuizen. In de linker zijgevel, evenals de achtergevel met gecementeerde plint, twee vensters als in de voorgevel. Op de verdieping twee T-vensters met gedeeld bovenlicht. In de achtergevel vijf vensterassen met in de eerste een opgeklampte deur met ruitvormig luikje. In de tweede, vierde en vijfde as een venster als aan de voorzijde, echter met vernieuwde ongedeelde ramen. In de derde travee twee boven elkaar geplaatste rondvensters met gietijzeren kruisvormige tracering omgeven door een rollaag. In de rechter zijgevel op de verdieping drie vensterassen met in de eerste een opgeklampte deur welke toegang verleent tot het platte dak van de sacristie welke is opgetrokken tussen de pastorie en de kerk. Rechts van de deur twee vensters als in de linker zijgevel. De benedenverdieping wordt ingenomen door de sacristie. In de gevel van de aanbouw gericht naar de pastorie geheel links een uitgebouwd toilet met zowel aan de voor- als rechterzijde een opgeklampte deur met aan de voorzijde rechts daarvan een klein openslaand venster, beide onder strek. Tussen uitbouw en achtergevel van de pastorie een opgeklampte, gedeelde licht getoogde poort onder strek, eertijds de toegang tot het koetshuis. De passage tussen uitbouw en pastorie wordt overkapt door een luifel rustende op geprofileerde gietijzeren kolommen. In de linkerzijgevel van de aanbouw een klein vierkant venster onder strek en in de nok een rondvenster waarin de oorspronkelijke tracering ontbreekt. Het dak, gedekt met oud-Hollandse pannen, heeft hier een overstek. In de achtergevel van de aanbouw centraal een opgeklampte deur met bovenlicht met aan weerszijden een vierruits schuifvenster met tweeruits bovenlicht. In het interieur van de pastorie een L-vormige gang tussen voordeur en de aanbouw, belegd met gedecoreerde cementtegels in diverse patronen en een eenvoudig gestuct plafond. Meteen na binnenkomst aan weerszijden een kamer, toegankelijk via een paneeldeur. In de kamer links van de gang een stucplafond met lijsten en rozet. In de kamer bevindt zich een schouw met pilasters waarop een gestuct hoofdgestel rust. De kamer rechts van de gang is gemoderniseerd en voorzien van een verlaagd plafond. In beide kamers de 'zit-vensterbanken' met aan de binnenzijde van de vensters opvouwbare paneelluiken.
In de achterkamer een gestuct plafond met rozet en een schouw voorzien van een gestucte ezelsrugboog met veelpassen en bekroond door een eenvoudige kruisbloem. Op de vloer nog de oorspronkelijke brede vloerplanken. De keuken is gewijzigd. Op de hoeken van de doorgangen naar de vertrekken en de trap een houten stootlijst. De verdieping is bereikbaar middels een trap met tussenverdieping. Op de bovenverdieping twee kamers met een plafond met eenvoudige gestucte lijst. Op een kamer aan de voorzijde een opgeklampte kast met geschilderde hout- en panelenimitatie.
In de aanbouw een gang met cementtegels en een keukenvertrek waarin een oude aanrecht een een trap naar de zolderverdieping. De zolder heeft een gebint met boogspanten. De ruimte waar voorheen de rijtuigen werden gestald is gemoderniseerd.
Waardering.
De pastorie is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorische waarden als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in de Meijerij en als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de plattelandspastorie. Het is van belang wegens de architectuurhistorische waarden welke met name tot uitdrukking komen in de bijzondere menging van stijlmotieven en ornamentiek en het toepassen van architraafvensters. Het object is van belang vanwege de ensemblewaarden doordat het deel uitmaakt van een groter geheel bestaande uit een Heilig Hartbeeld en een kerk waarvan de toren reeds beschermd is. Tenslotte is het object van belang vanwege de gaafheid van zowel in- als exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
Beside the already protected Sint-Willibrorduskerk stands the RECTORY built in 1890. The building has elements of Neo-Classicism and Neo-Gothic.
Description.
Built in brick, provided with galleted joints, single-storey rectory on rectangular ground plan under a half-hipped roof with, perpendicular to it against the right side gable, an equally single-storey extension containing among other things the former coach house and a kitchen under a gabled roof. The extension is built halfway along the side gable of the rectory. The remaining part is occupied by the later built but otherwise unprotected sacristy under a flat roof.
The rectory has five window bays in the front gable, which are continued as small windows in quatrefoils in the architrave, with centrally a divided panel door with fanlight containing a fan-shaped, radial glazing bars in cast iron. Central in the 'fan' a quatrefoil which is also applied in the windows in the architrave. The fanlight has, like the other windows unless otherwise stated, rounded corners at the top. The door is accessible via a hardstone two-step entrance.
On either side of the door two six-pane sash windows with two-pane fanlights. The windows in the front gable are, in contrast to elsewhere, entirely provided with a simple leaded glass filling and have a hardstone sill. The windows all have a moulding that follows the rounded corners. Against the front gable a hardstone plinth. On the top of both the front and rear gable is a stucco architrave with quatrefoil windows in the front gable and round windows on the rear side which light the attic storey. On the roof, covered with slates in Maastricht bond, a renewed (c. 1995) roof light and two chimneys. At the roof line at the front a moulded gutter. In front of the building a narrow pavement consisting of paving stones. In the left side gable, like the rear gable with cemented plinth, two windows as in the front gable. On the storey two T-windows with divided fanlight. In the rear gable five window bays with in the first a clasp-fastened door with diamond-shaped shutter. In the second, fourth and fifth bay a window as at the front, but with renewed undivided frames. In the third bay two round windows placed one above the other with cast-iron cruciform tracery surrounded by a roll moulding. In the right side gable on the storey three window bays with in the first a clasp-fastened door which provides access to the flat roof of the sacristy which is built between the rectory and the church. To the right of the door two windows as in the left side gable. The ground storey is occupied by the sacristy. In the gable of the extension facing the rectory entirely on the left a built-out toilet with both on the front and right side a clasp-fastened door with on the front side to the right thereof a small casement window, both under moulding. Between the extension and the rear gable of the rectory a clasp-fastened, divided arched gate under moulding, formerly the access to the coach house. The passage between extension and rectory is covered by a canopy resting on moulded cast-iron columns. In the left side gable of the extension a small square window under moulding and in the ridge a round window in which the original tracery is missing. The roof, covered with old Dutch tiles, has an overhang here. In the rear gable of the extension centrally a clasp-fastened door with fanlight with on either side a four-pane sash window with two-pane fanlight. In the interior of the rectory an L-shaped corridor between front door and the extension, fitted with decorated cement tiles in various patterns and a simple stucco ceiling. Immediately after entering on either side a room, accessible via a panel door. In the room to the left of the corridor a stucco ceiling with mouldings and rosette. In the room a fireplace with pilasters on which a stucco mantelpiece rests. The room to the right of the corridor has been modernised and provided with a lowered ceiling. In both rooms the 'window seats' with on the inside of the windows foldable panel shutters.
In the back room a stucco ceiling with rosette and a fireplace provided with a stucco three-centered arch with multifoils and crowned by a simple cross flower. On the floor still the original wide floor boards. The kitchen has been altered. On the corners of the passages to the rooms and the stairs a wooden dado rail. The storey is accessible by means of a staircase with intermediate landing. On the upper storey two rooms with a ceiling with simple stucco moulding. On a room at the front a clasp-fastened cupboard with painted wood and panel imitation.
In the extension a corridor with cement tiles and a kitchen room in which an old sink and a staircase to the attic storey. The attic has a truss with bow braces. The space where formerly the carriages were kept is modernised.
Valuation.
The rectory is of general interest. The building has cultural-historical values as a special expression of the development of Catholicism in the Meijerij and as an example of the typological development of the rural rectory. It is of importance because of the architectural-historical values which are expressed in particular in the special mixture of stylistic motifs and ornamentation and the application of architrave windows. The object is of importance because of the ensemble values in that it forms part of a larger whole consisting of a Sacred Heart statue and a church of which the tower is already protected. Finally, the object is of importance because of the integrity of both interior and exterior.
Nearby in the register
- Heilig HartbeeldGedenktekenunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Dorpsstraat 8Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Sociale zorg, liefdadigheid, Haarenseweg 20Sociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- BreeackerBoerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.