Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Rechterstraat 80
Boxtel, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1875 - 1900
- Address
- Rechterstraat 80, 5281 BX Boxtel
- Place
- Boxtel
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.58716, 5.33041
- Monument number
- 516647
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1861 map "Belgium, Netherlands." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Enigszins achter de rooilijn van de grotendeels lintbebouwde Rechterstraat gelegen HERENHUIS. Drie gevels liggen vrij op het erf; de linker gevel sluit gedeeltelijk aan bij het buurpand. Gelegen in een siertuin met aan de straatzijde een hardstenen voorstoepje, rechts een inrijpad, aangelegd naast de destijds langs het pand stromende Binnendommel. Rechtsachter het voormalige koetshuis (ingrijpend verbouwd, buiten de bescherming). Het pand werd in het vierde kwart van de negentiende eeuw gebouwd voor de fabrikant Van der Eerden. Deze was eigenaar van een houtwerf. Rond de eeuwwisseling telde Boxtel vele houtwerven, waar rondhout voor telegraaf- en telefoonpalen, maar ook bielsen voor spoor- en tramwegen werden vervaardigd. Stilistisch behoort het huis tot het Eclecticisme. Naast het pand (westzijde) lag tot circa 1938 het Binnendommeltje met daarover de Meulekensebrug, destijds de scheiding vormend tussen de Rechterstraat en de Nieuwstraat. De ingebouwde rolluiken van de vensters op de begane grond zijn in de loop der tijd verdwenen. De vestiging in het pand van de Gezondheidsdienst voor dieren (1949 tot 1967) heeft in het interieur tot enkele kleine wijzigingen geleid, thans deels in stijl hersteld. In 1988 is (overeenkomend met de oorspronkelijke toestand) een nieuw hekwerk langs de straat geplaatst met daarin enkele oorspronkelijke elementen. Siertraliewerk voordeur in stijl vernieuwd. Diverse nieuwe vensters in de dakschilden. Het ingrijpend verbouwde koetshuis valt buiten de bescherming.
Omschrijving.
Het met knipvoegen in kruisverband gemetselde bakstenen pand beslaat een vierkante plattegrond en telt twee bouwlagen met een zolderverdieping onder een tentdak met schilden. In de met schub-, blokleien en mastiektegels gedekte schilden zijn aan de voor- en rechterzijde twee zinken oeil-de-boeuf zoldervensters geplaatst. Een smeedijzeren ornament bekroont de top van het dak. Op de hoeken vier schoorstenen onder afdekkappen met siersmeedwerk.
Voorzijde met symmetrische vijf traveeën brede lijstgevel met hoekpilasters en licht risalerende middenpartij waarin beglaasde paneeldeur in neo-renaissancistische vormgeving met geprofileerd kalf en bovenlicht. Deze deur wordt geflankeerd door twee tweeruits schuifvensters. Op de verdieping een balkon op voluutvormige consoles met balusterhek, waarachter dubbele balkondeur met bovenlicht. Aan weerszijden hiervan twee T-vensters. In de voorgevel zijn, evenals in de rechter gevel, alle gevelopeningen voorzien van een gepleisterde, geprofileerde stucomlijsting met bekronend, barok gedetailleerd kuifstuk. Verder een omlopende hoge hardstenen plint met (slechts in de voorgevel) casementen, bekroond met een hardstenen waterlijst. Dito lijst onder de vensters op de verdieping. Omgaande geprofileerde goot, aan de achtergevel en linker gevel opliggend, aan de voorgevel en rechter gevel overstekend en gekornist, rustend op voluutvormige consoles in een daklijst met overigens tussen de consoles decoratief bewerkte panelen. De rechter gevel bezit in beide bouwlagen drie vensters als voornoemd, voorts gedetailleerd als de voorgevel. Aan de achtergevel is op de begane grond links een houten serre op stenen voet onder plat aangebouwd. Overstekende, geprofileerde kroonlijst op klossen en bovenlicht met karakteristieke kleine roedenverdeling. Centraal een beglaasde achterdeur. Rechts een haaks geplaatste eenlaags aanbouw onder plat. Voorts onder meer een drietal getoogde T-vensters met hardstenen afzaat. De linker gevel grenst aan de voorzijde aan het buurpand, de achterzijde ligt vrij. In de gevel twee getoogde vensters en een klein gekoppeld trapvenster. Plattegrond met centraal (versoberde) vestibule, gevolgd door middengang naar achterdeur. Aan de rechterzijde woonvertrekken en keuken, aan de linkerzijde woonvertrekken en bordestrap naar de verdieping met slaapkamers (nu ook woonvertrekken). Van het interieur zijn onder meer vermeldenswaard: de oorspronkelijke kelder met troggewelf en profielijzers, marmeren gangvloer en lambrisering, trap, stucplafonds, beschilderde paneeldeuren met geprofileerde deurlijsten, traplicht met geëtst glas.
Waardering.
Het object is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als uitdrukking van de ontwikkeling en concentratie van de houtverwerkende industrie in Boxtel in de negentiende eeuw. Het heeft architectuurhistorische waarde vanwege de esthetische kwaliteiten van het ontwerp en de verzorgde, gedetailleerde ornamentiek. Het heeft ensemblewaarden als markant, achter de rooilijn gelegen onderdeel van de historische bebouwing aan de Rechterstraat en als harmonieus, naast de gedempte Binnendommel gelegen architectonisch geheel, bestaande uit herenhuis, siertuin en koetshuis. Het is van belang wegens de architectonische gaafheid van de hoofdvorm en bewaard gebleven elementen uit het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
Somewhat set back from the building line of the largely linear development on the Rechterstraat lies a TOWNHOUSE. Three facades are exposed on the plot; the left facade is partially attached to the neighbouring building. Located in an ornamental garden with a stone front step on the street side, on the right a carriage drive, laid alongside the Binnendommel which formerly flowed past the building. To the rear right the former coach house (substantially altered, outside protection). The building was constructed in the fourth quarter of the nineteenth century for the manufacturer Van der Eerden. He was owner of a timber yard. Around the turn of the century Boxtel had many timber yards, where round timber for telegraph and telephone poles, but also sleepers for railways and tramways were manufactured. Stylistically the house belongs to Eclecticism. Next to the building (west side) until circa 1938 lay the Binnendommeltje with the Meulekensebrug over it, at that time forming the boundary between the Rechterstraat and the Nieuwstraat. The built-in roller shutters on the windows of the ground floor have disappeared over time. The establishment in the building of the Health Service for Animals (1949 to 1967) led to some minor alterations in the interior, now partly restored in style. In 1988 new ironwork was placed along the street (corresponding with the original condition) with some original elements incorporated. Decorative grillwork front door renewed in style. Various new windows in the roof slopes. The substantially altered coach house falls outside protection.
Description.
The brick building with cut joints laid in English bond occupies a square footprint and comprises two storeys with an attic floor beneath a pavilion roof with slopes. In the slopes covered with slate shingles, block slate and mastic tiles, two zinc oeil-de-boeuf attic windows are placed on the front and right sides. A wrought-iron ornament crowns the roof ridge. At the corners four chimneys under caps with decorative wrought ironwork.
Front side with symmetrical five-bay cornice-topped facade with corner pilasters and slightly projecting central section containing glazed panel door in neo-Renaissance design with moulded edge and fanlight. This door is flanked by two two-light sash windows. On the upper storey a balcony on scroll-shaped consoles with balustrade, behind which double balcony door with fanlight. On either side of this two T-windows. In the front facade, as well as in the right facade, all facade openings are provided with a plastered, moulded stucco surround with crowning, baroque detailed cornice. Further a running high stone plinth with (only in the front facade) casements, crowned with a stone drip moulding. Likewise moulding below the windows on the upper storey. Running moulded gutter, lying at the rear facade and left facade, overhanging and moulded at the front facade and right facade, resting on scroll-shaped consoles in a roof line with otherwise between the consoles decoratively worked panels. The right facade has in both storeys three windows as mentioned, further detailed as the front facade. At the rear facade on the ground floor to the left a wooden conservatory on stone base with flat roof has been added. Overhanging, moulded cornice on corbels and fanlight with characteristic fine glazing bars. Centrally a glazed back door. To the right a right-angled single-storey extension with flat roof. Further including three arched T-windows with stone sill. The left facade adjoins the neighbouring building at the front, the rear lies exposed. In the facade two arched windows and a small coupled stair window. Floor plan with centrally (simplified) vestibule, followed by central corridor to back door. On the right side living rooms and kitchen, on the left side living rooms and main stair to the upper floor with bedrooms (now also living rooms). Of the interior noteworthy features include: the original cellar with trough vault and profile beams, marble floor and wainscoting, stair, stucco ceilings, decorated panel doors with moulded door architraves, stair window with etched glass.
Valuation.
The object is of general importance. It has cultural-historical value as an expression of the development and concentration of the timber-processing industry in Boxtel in the nineteenth century. It has architectural-historical value because of the aesthetic qualities of the design and the carefully detailed ornamental work. It has ensemble values as a striking, set back from the building line component of the historic building stock on the Rechterstraat and as a harmonious architectural whole situated next to the filled-in Binnendommel, consisting of townhouse, ornamental garden and coach house. It is of importance because of the architectural intactness of the main form and preserved elements from the interior.
Nearby in the register
- Gasth.Magd.v.d.StappenSociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- Hotel-café-restaurant, Markt 16Horecaunder 1 mi
- Pastorie(F), Duinendaal 2Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- KanunnikenhuisWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.