Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(F), Duinendaal 2
Boxtel, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1845 - 1900
- Address
- Duinendaal 2, 5281 AP Boxtel
- Place
- Boxtel
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.58931, 5.32726
- Monument number
- 515577
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDigital Commonwealth, Boston Public LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1829 map "Choro-topographische kaart der Noordelijke provincien van het Koningrijk der Nederlanden" (Digital Commonwealth, Boston Public Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Pastorie met koetshuis,erfommuring en poort
Inleiding
PASTORIE, daterend uit 1845 en opgetrokken in de stijl van het Neo-Classicisme. Het forse huis met houten serre ligt op een ruim ommuurd erf met gazons, geplaveide binnenplaats met L-vormig koetshuis en monumentale poort. In de tuin een volwassen paardekastanje en walnoot. KOETSHUIS, daterend uit ca. 1900 en opgetrokken in Ambachtelijk-traditionele trant met trekken van de Neo-Gotiek. Het pand op L-vormige plattegrond ligt met een lange blinde muur aan de straat en vormt een geheel met de erfommuring en monumentale poort. Het ligt terzijde van de pastorie aan een bestrate plaats. Het pand vervangt een in 1899 afgebrande voorganger. Het herbergt behalve een stalling voor koets en paard, een spreekkamer, washuis, kelder en enkele privaten.
Omschrijving
De tweelaagse pastorie op L-vormige plattegrond is opgetrokken uit handgevormde baksteen in kruisverband. Het samengestelde schilddak is gedekt met leien in Maasdekking. Op het dak van het blokvormige hoofdgebouw een koepeltorentje met luidklok (Van Bergen Heiligerlee, 1947). Twee gemetselde schoorstenen op de uiteinden van de nok. Midden boven de ingangspartij van de voorgevel en centraal op de achtergevel staat een eenvoudige aangekapte dakkapel onder zadeldak. De gevels worden bekroond door een deels houten, deels gepleisterde geprofileerde kroonlijst op geomamenteerde consoles, bestaande uit voluten met een bladmotief. Deels heeft het pand een bakgoot op klossen. Het hele pand heeft vensters met 6-ruits schuiframen, strekken en hardstenen lekdorpels. De 5-assige voorgevel heeft aan weerszijden van de paneeldeur met bovenlicht twee vensters met 6-ruits schuiframen en duimen. Deur en ramen, alle even hoog, zijn voorzien van strekken en hardstenen lekdorpels. Tegen de rechter zijgevel staat een houten serre in vakwerkconstructie met zadeldak van schubleien en met geschulpte houten sierranden (XIXc). In de puntgevel een rond ijzeren raam met Andreaskruisroede, beneden vier panelen met 6-ruits ramen en 5-delige bovenlichten waarin o.a. gekleurd glas. Tegen de achtergevel sluit een lange vleugel aan, die dezelfde kenmerken vertoont als het hoofdgebouw. In de hoek een monumentale ingangspartij, omlijst door houten pilasters op hardstenen neuten en een geprofileerde kroonlijst op voluutconsoles. Hardstenen drempel. Boven een geprofileerde bovenkalf een bovenlicht met gebrandschilderd glas-in-lood. Rijk bewerkte dubbele paneeldeur met ornamentale naald en kussens met parelranden. De indeling van de ramen van de begane grond is vereenvoudigd ten behoeve van vierdelige glas-inloodramen (1943). Uiterst rechts bevindt zieh een eenvoudigere ingangspartij met paneeldeur en gesneden bovenlicht. Hardstenen neuten en onderdorpel. De overige gevels zijn op de begane grond geslotener van karakter. Vermelding dient nog een groot rond gietijzeren venster met ornamentale kruisroede (bladmotieven) in de lange gevel links van de voorgevel. Stortbak met pomp. Luiken, binnenluiken en persiennes zijn opgeslagen.
Inwendig is de oude indeling grotendeels bewaard gebleven. Tal van details zijn vermeldenswaardig, daaronder een bordestrap, overgaand in een dubbele trap. De leuning is versierd met gebeeldhouwde putti en bladmotieven in ajour-snijwerk, verwant aan snijwerk van preekstoel, communiebank en orgelbalustrade van de St.-Petruskerk. In de voormalige huiskapel, nu archiefbewaarplaats, een tabernakel en bergkasten. In de ruime suite links naast de hoofdingang aan Duinendaal een viertal schuifdeuren met geëtste glaspanelen met bloemmotieven uit de bouwtijd. Een schouw met gestucte boezem waarop de symbolen van Geloof, Hoop en Liefde. Stucplafonds met bloemmotieven. Keuken deels met oude inrichting, polychrome tegelvloer, schouw en betegelde lambrisering. Grote kelder met rode plavuizen, troggewelfjes op houten liggers.
Het koetshuis heeft een lange zijmuur gemeenschappelijk met de erfommuring. Het koetshuis is opgetrokken uit machinale steen in kruisverband. Het heeft een samengesteld zadeldak tussen puntgevels en is belegd met gesmoorde Hollandse pannen. De puntgevels zijn afgedekt met ezelsruggen en hebben een hardstenen piron in top. De aanzetten hebben uitkragende oren. Centraal in de geveltop een gietijzeren rozetvenster met kruisroeden. De lange zijmuur aan de straatzijde is geheel blind en heeft een indeling door middel van lisenen en een bakstenen fries met blok- en muizentand onder de geprofileerde houten gootlijst. Gepleisterde plint en staafankers. De korte puntgevel naast de ingangspoort heeft in het midden een deur met tweedelig bovenlicht, hardstenen neuten en onderdorpel. Ter linkerzijde een venster met 6-ruits schuifraam. Raam en deur zijn beide afgedekt met een segmentvormige boogtrommel waarin baksteenmozaiek. Daarboven strekken. Rechts een halfcirkelvormig gesloten poortje zonder kozijn met een rechthoekige deur ten behoeve van een urinoir. De boog heeft strekken. De lange gevel reehts heeft twee deuren met hardstenen neuten en onderdorpels en tweedelige bovenlichten (privaten). In het midden een groot 12-ruits raam met hardstenen lekdorpel. Rechts een dubbele deur met driedelig bovenlicht. Alle ramen en deuren hebben segmentvormige boogtrommels met baksteenmozaiek. Onder het grote raam een rooster met een keldervenster. Gepleisterde plint, staafankers. De gevel van de haaks daaropstaande vleugel heeft in het midden een dubbele inrijpoort met segmentboogvormige doorgang met strekken. Aan weerszijden een venster met 11-delig raam met ijzeren roeden. Boven de inrijpoort een laadluik met zadeldak, vulling met houten driepas, rabatdelen en zigzagband, de gootlijst doorbrekend. De korte puntgevel rechts is als de voomoemde, behoudens een deur.
Inwendig is de oude indeling grotendeels bewaard gebleven. Koetshuis en paardenstal met troggewelfzoldering. Washuis met twee pompen en schouw. Kelder met troggewelfjes.
Waardering
De pastorie is van algemeen belang. Het pand heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling, als voorbeeld van een grote pastorie op het platteland en heeft daarmee ook typologische betekenis. Het pand illustreert op treffende wijze de emancipatie van de katholieken die rond 1850 vruchten begon af te werpen. De pastorie heeft aechitectuurhistorische waarde vanwege de in- en uitwendig gaaf behouden hoofdstructuur en het traditionele materiaalgebruik alsmede vanwege onderdelen van het interieur, met name het houtsnijwerk, de stucornamentiek en de glasramen.
Het koetshuis uit ca. 1900 met erfommuring en poort is van algemeen belang. Het pand heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling, als voorbeeld van een koetshuis behorend bij een grote pastorie op het platteland. Het pand heeft architectuurhistorische waarde vanwege de in- en uitwendig gaaf behouden hoofdstructuur en het traditionele materiaalgebruik alsmede vanwege onderdelen van het interieur.
Pastorie, koetshuis, poort en erfommuring hebben ensemblewaarde en zijn straatbeeldbepalend.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Rectory with coach house, boundary wall and gate
Introduction
RECTORY, dating from 1845 and erected in the style of Neo-Classicism. The substantial house with wooden conservatory stands on a spacious walled estate with lawns, paved courtyard with L-shaped coach house and monumental gate. In the garden a mature horse chestnut and walnut tree. COACH HOUSE, dating from ca. 1900 and erected in Craftsman-traditional manner with features of Neo-Gothic. The building on an L-shaped plan sits with a long blind wall facing the street and forms a whole with the boundary wall and monumental gate. It is located beside the rectory on a paved square. The building replaces a predecessor that burned down in 1899. Besides a stable for coach and horse, it contains a consulting room, washhouse, cellar and several privies.
Description
The two-storey rectory on L-shaped plan is erected from hand-moulded brick in stretcher bond. The composite hipped roof is covered with slate in Maas bond. On the roof of the block-shaped main building a small dome tower with bell (Van Bergen Heiligerlee, 1947). Two brick chimneys at the ends of the ridge. Above the entrance section of the front facade and centrally on the rear facade stands a simple attached roof dormer under gabled roof. The facades are crowned by a partly wooden, partly plastered profiled cornice on ornamental consoles, consisting of volutes with a leaf motif. Partly the building has brick gutters on corbels. The entire building has windows with 6-pane sash windows, frame casings and hardstone drip mouldings. The 5-bay front facade has on either side of the panelled door with fanlight two windows with 6-pane sash windows and thumbpieces. Door and windows, all of equal height, are provided with frame casings and hardstone drip mouldings. Against the right side facade stands a wooden conservatory in half-timbered construction with gabled roof of shingle slates and with carved wooden decorative edges (19th century). In the pointed gable a round iron window with St Andrew's cross glazing bar, below four panels with 6-pane windows and 5-section fanlights in which amongst others coloured glass. Against the rear facade adjoins a long wing, which exhibits the same features as the main building. In the corner a monumental entrance section, framed by wooden pilasters on hardstone bases and a profiled cornice on volute consoles. Hardstone threshold. Above a profiled impost a fanlight with stained and leaded glass. Richly worked double panelled door with ornamental nail and cushion panels with pearl borders. The arrangement of the windows on the ground floor has been simplified in favour of four-section stained-glass windows (1943). At the far right is a simpler entrance section with panelled door and carved fanlight. Hardstone bases and undersill. The other facades are of a more closed character on the ground floor. Worth mentioning is a large round cast-iron window with ornamental cross glazing bar (leaf motifs) in the long facade to the left of the front facade. Water tank with pump. Shutters, interior shutters and blinds are stored.
Interiorly the old arrangement has been largely preserved. Many details are noteworthy, among them a staircase opening into a double staircase. The railing is decorated with carved putti and leaf motifs in open-carved work, related to the carved work of the pulpit, communion rail and organ balustrade of the St Peter's Church. In the former private chapel, now archive storage, a tabernacle and cupboards. In the spacious suite to the left of the main entrance on Duinendaal four sliding doors with etched glass panels with floral motifs from the time of construction. A fireplace with stuccoed breast whereon the symbols of Faith, Hope and Charity. Stuccoed ceilings with floral motifs. Kitchen partly with original fittings, polychrome tile floor, fireplace and tiled wainscoting. Large cellar with red tiles, barrel-vaulted ceilings on wooden beams.
The coach house shares a long side wall with the boundary wall. The coach house is erected from machine-made brick in stretcher bond. It has a composite gabled roof between pointed gables and is covered with Flemish bond tiles. The pointed gables are topped with roof-ridge tiles and have a hardstone finial at the apex. The corners have projecting ears. Centrally in the gable top a cast-iron rose window with cross glazing bars. The long side wall on the street side is entirely blank and is divided by means of pilasters and a brick frieze with block and mouse-tooth pattern below the profiled wooden gutter moulding. Plastered plinth and staff anchors. The short pointed gable next to the entrance gate has in the centre a door with two-section fanlight, hardstone bases and undersill. To the left a window with 6-pane sash window. Window and door are both topped with a segmental arch course with brick mosaicing. Above frame casings. On the right a semi-circular closed small gate without frame with a rectangular door for a urinal. The arch has frame casings. The long facade on the right has two doors with hardstone bases and undersills and two-section fanlights (privies). In the centre a large 12-pane window with hardstone drip moulding. On the right a double door with three-section fanlight. All windows and doors have segmental arch courses with brick mosaicing. Below the large window a grating with a cellar window. Plastered plinth, staff anchors. The gable of the perpendicular wing has in the centre a double carriage gate with segmental arch opening with frame casings. On either side a window with 11-section frame with iron glazing bars. Above the carriage gate a loading hatch with gabled roof, filling with wooden trefoil, rabat sections and zigzag band, breaking through the gutter moulding. The short pointed gable on the right is as the aforementioned, except for a door.
Interiorly the old arrangement has been largely preserved. Coach house and horse stable with barrel-vaulted ceiling. Washhouse with two pumps and fireplace. Cellar with barrel-vaulted ceilings.
Evaluation
The rectory is of general importance. The building has cultural-historical value as a particular expression of a socio-economic development, as an example of a large rectory in the countryside and thus also has typological significance. The building illustrates strikingly the emancipation of Catholics which began to bear fruit around 1850. The rectory has architectural-historical value because of the internally and externally well-preserved main structure and the traditional use of materials as well as because of interior elements, notably the woodcarving, the stucco ornamentation and the glass windows.
The coach house from ca. 1900 with boundary wall and gate is of general importance. The building has cultural-historical value as a particular expression of a socio-economic development, as an example of a coach house belonging to a large rectory in the countryside. The building has architectural-historical value because of the internally and externally well-preserved main structure and the traditional use of materials as well as because of interior elements.
Rectory, coach house, gate and boundary wall have ensemble value and are of streetscape importance.
Nearby in the register
- KanunnikenhuisWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Duinendaal 9Woonhuisunder 1 mi
- Kosterswoning, Oude Kerkstraat 16Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Gasth.Magd.v.d.StappenSociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.