Rijksmonumentenregister · Netherlands
Werk-woonhuis, Voorstreek 90
Leeuwarden, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1913
- Address
- Voorstreek 90, Locatie: Binnenstad, 8911 JT Leeuwarden
- Place
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.20481, 5.80118
- Monument number
- 516492
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 3 Leeuwarden, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WINKELPAND MET BOVENWONING EN PAKHUIS gebouwd door een onbekende architect (waarschijnlijk Z. Feddema) vermoedelijk in 1913 in de Overgangsstijl. In 1909 vestigde de winkelier G. Jellema zich hier, de vermoedelijke opdrachtgever van de nieuwbouw. T. Jellema liet in 1911 een tijdelijke houten winkel bouwen door architect Z. Feddema. G. Jellema werd in 1920 opgevolgd door H. Wieger, handelaar in grind. Sinds 1922 is de steenhouwer D. Arends in het pand gevestigd, die het pand heeft laten verbouwen. De bovenwoning is thans in gebruik als kamerverhuurbedrijf, het pakhuis staat leeg.
Omschrijving
EXTERIEUR: Winkelpand met bovenwoning en pakhuis, gelegen op een diep perceel aan de Voorstreek, bestaande uit een voorhuis, een laag gedeelte en een daaraan vastgebouwd pakhuis, waarachter een ommuurde tuin. Aan de rechterzijde bevindt zich een steeg, die o.a. toegang biedt aan de bovenwoning en de tuin achter het pakhuis. Het voorhuis is een pand op rechthoekige grondslag van drie bouwlagen en drie traveeën breed, uitgevoerd in oranjerode strengperssteen met natuurstenen onderdelen. Het dak is thans belegd met gesmoorde golfpannen, waar oorspronkelijk oranje geglazuurde geschubde keramische leien lagen. De eerste bouwlaag bestaat uit een in hout uitgevoerde, grotendeels authentieke pui op een natuurstenen basement. De pui heeft in het midden een dubbele winkeldeur, geflankeerd door etalageramen met bovenlichten, naar boven afgesloten door een geprofileerde latei. De sobere hoekpilasters worden bekroond door afzaten. De tweede bouwlaag heeft in het midden een gebogen erker, gedragen door een natuurstenen console in de vorm van een halve schaal. Onder- en bovendorpel zijn van natuursteen. Het ongedeelde raam en het drielicht boven venster zijn van gebogen glas. De flankerende vensters hebben dezelfde uitmonstering, maar zijn vlak. De onderdorpels, wisseldorpels en bovendorpels zijn d.m.v. natuurstenen banden met elkaar verbonden. De erker wordt naar boven afgesloten door een geprofileerde lijst, waarboven een balkon met een ijzeren hek in Art Nouveau. De derde bouwlaag heeft in het midden dubbele, getoogde balkondeuren. De afgewolfde topgevel in Chaletstijl wordt gedragen door bewerkte consoles. Het bovenste gedeelte van het muurvlak onder het wolfsend is bekleed met hout. Het voorste dakschild is belegd met golfpannen, evenals de schilden van de geveltop. De rest van het dak is plat. De overige gevels zijn van gele steen met bruine ontlastingsbogen. Het pakhuis heeft drie traveeën en drie bouwlagen. De achtergevel heeft op de begane grond een deur, geflankeerd door twee vensters, de tweede bouwlaag heeft drie vensters en de derde bouwlaag heeft in het midden een dubbele deur en twee vensters, alle onder segmentvormige ontlastingsbogen.
INTERIEUR: Het uiterst sobere interieur onderging weinig wijzigingen. In de winkel bevindt zich een insteekverdieping, die als kantoorruimte ingebruik is. Het plafond van de winkel werd iets verlaagd. De deur van de winkel naar de trap is voorzien van een geëtst raam met een eenvoudige decoratieve rand in geometrische vormen. Het bovenlicht is eveneens geëtst met een decoratieve rand in Art Nouveau en is gesigneerd door L. Joh. v.d. Meulen. Het trappenhuis wordt verlicht door twee vensters, bezet met eenvoudig glas-in-lood. Trapleuningen en trappalen bevinden zich nog in de originele staat. De voorkamer op de eerste verdieping heeft een gebogen vensterbank, die de welving van de erker volgt en is bekleed met travertijn. Er is een marmeren schoorsteenmantel in Art Décovormen. Voor het overige bleven bewaard eenvoudige paneeldeuren in geprofileerde omlijstingen. De balkonkamer op de tweede verdieping bevat een zitnis, die met enig decoratief lijstwerk afgezet is. De lage geleding tussen voor-en achterhuis werd verbouwd, het zeer eenvoudige interieur van het pakhuis bleef nagenoeg ongewijzigd behouden.
Waardering
WINKELPAND MET BOVENWONING EN PAKHUIS van algemeen architectuurhistorisch en cultuurhistorisch belang:
- vanwege de zeer verzorgde gevel in een voor Leeuwarden zeldzame Overgangstijl, met o.a. de originele pui en de topgevel in de Chaletstijl;
- vanwege de verregaand ongerepte staat van in- en exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SHOP BUILDING WITH UPPER DWELLING AND WAREHOUSE built by an unknown architect (probably Z. Feddema) presumably in 1913 in Transitional style. In 1909 shopkeeper G. Jellema established himself here, the presumed client for the new build. T. Jellema had a temporary wooden shop built in 1911 by architect Z. Feddema. G. Jellema was succeeded in 1920 by H. Wieger, gravel merchant. Since 1922 stonemason D. Arends has been established in the building, who had it renovated. The upper dwelling is now in use as a letting rooms business; the warehouse stands empty.
Description
EXTERIOR: Shop building with upper dwelling and warehouse, situated on a deep plot on the Voorstreek, consisting of a front house, a low section and an adjoining warehouse, behind which is a walled garden. On the right side is an alley, which also provides access to the upper dwelling and the garden behind the warehouse. The front house is a building on a rectangular ground plan three storeys high and three bays wide, executed in orange-red pressed brick with natural stone components. The roof is now laid with dampened roof tiles, whereas originally orange glazed scaled ceramic tiles were laid. The first storey consists of a wooden, largely authentic shopfront on a natural stone basement. The shopfront has a double shop door in the middle, flanked by shop windows with fanlights, closed at the top by a moulded lintel. The simple corner pilasters are crowned by offsets. The second storey has a curved bay window in the middle, supported by a natural stone console in the form of a half shell. The lower and upper sills are of natural stone. The undivided window and the three-light fanlight above are of curved glass. The flanking windows have the same finish, but are flat. The lower sills, intermediate sills and upper sills are connected to each other by means of natural stone bands. The bay window is closed at the top by a moulded cornice, above which is a balcony with an iron railing in Art Nouveau. The third storey has double arched balcony doors in the middle. The curved gable top in Chalet style is supported by worked consoles. The upper part of the wall surface under the half-hipped end is clad with wood. The front roof slope is laid with roof tiles, as are the slopes of the gable top. The rest of the roof is flat. The remaining facades are of yellow stone with brown relieving arches. The warehouse has three bays and three storeys. The rear facade has a door on the ground floor, flanked by two windows; the second storey has three windows and the third storey has a double door in the middle and two windows, all under segmental relieving arches.
INTERIOR: The extremely austere interior underwent few alterations. In the shop there is an inserted floor level, which is in use as office space. The shop ceiling was lowered slightly. The door from the shop to the stairs is fitted with an etched window with a simple decorative border in geometric forms. The fanlight is likewise etched with a decorative border in Art Nouveau and is signed by L. Joh. v.d. Meulen. The stairwell is lit by two windows with simple leaded glass. Stair railings and balusters are still in their original state. The front room on the first floor has a curved window seat that follows the curve of the bay window and is clad with travertine. There is a marble mantelpiece in Art Deco forms. Apart from this, simple panelled doors in moulded surrounds have been preserved. The balcony room on the second floor contains a window seat set off with some decorative moulding. The low transition between front and rear house was renovated; the very austere interior of the warehouse remained largely unaltered.
Valuation
SHOP BUILDING WITH UPPER DWELLING AND WAREHOUSE of general architectural historical and cultural historical importance:
- because of the very carefully executed facade in a Transitional style rare for Leeuwarden, with among other things the original shopfront and the gable top in Chalet style;
- because of the far-reaching unspoiled state of interior and exterior.
Nearby in the register
- La VeneziaOpslagunder 1 mi
- Woonhuis, Wijdesteeg 3Woonhuisunder 1 mi
- Pastorie(F), Bonifatiusplein 21Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Nieuweburen 119Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.