Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pakhuis, Eewal 86
Leeuwarden, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Opslag
- Function
- Pakhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1897
- Address
- Eewal 86, 8911 GV Leeuwarden (and others)
- Place
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.20282, 5.79889
- Monument number
- 516487
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
THEEPAKHUIS gebouwd voor R.H. Dijkstra, handelaar in thee, door H. Kramer in 1897 in Neo-Renaissancestijl. Kramer was de vaste architect van Dijkstra. Voor hem bouwde hij o.a. het weelderige woonhuis aan de Oostergrachtswal. Ook het pakhuis kent een relatief rijke aankleding met geglazuurde vensterafzaten, natuurstenen onderdelen, beeldhouwwerk en smeedwerk. Thee was een chiquer product dan inlandse bulkgoederen, wat in de gevel tot uitdrukking moest komen. In een baksteen in de voorgevel, rechts naast de ingang staat de inscriptie 29/9 R.H.D. 1897. Na het vertrek van de firma Dijkstra kreeg het gebouw o.a. een kantoorfunctie.
Omschrijving
EXTERIEUR: theepakhuis op vierzijdige plattegrond met scheluwe voorgevel aan de achterzijde iets verbredend, een breedte van drie traveeën, de middelste iets breder dan de anderen en een hoogte van vier bouwlagen plus zolder, opgetrokken uit rode strengperssteen met natuurstenen details. Er is een natuurstenen plint met in het midden een moderne dubbele deur. De oorspronkelijke deur is waarschijnlijk verplaatst naar de eerste verdieping, getuige de aanwezigheid van een klopper. Te weerszijden van de ingang bevinden zich twee natuurstenen penanten, versierd met gebeeldhouwde gnomen. Misschien hebben deze een balkon gedragen. De beide vensters hebben een gesneden bovenkalf en natuurstenen vensterbanken. Een natuurstenen waterlijst, die ter hoogte van de middelste travee onderbroken is scheidt de begane grond van de eerste verdieping. Boven de begane grond zijn de raamvakken verticaal samengevat in diepe nissen, die naar boven rondbogig gesloten zijn. De vensters op de eerste, tweede en derde verdieping hebben segmentbogige ontlastingen met in de trommels divers gekleurd vlechtwerk en afzaten van groen geglazuurde tegels. De ramen zijn niet meer origineel. In de lisenen, die de raamvakken scheiden bevinden zich op iedere verdieping twee zeer smalle lichtopeningen, die aan de bovenzijde een natuurstenen afsluiting hebben, waarboven een gesmeed muuranker. In deze lichtopeningen bevindt zich nog een smeedijzeren tralie. De gevel wordt afgesloten door een trapgevel met een overhoekse pinakel, die gedragen wordt door een niet geïdentificeerde mannenkop bekroond door een bol, geflankeerd door twee dolfijnen. Dit beeldhouwwerk, benevens de afdekplaten van de trapgevel is uitgevoerd in natuursteen. Het zadeldak is gevat tussen twee trapgevels. Het westelijke dakschild is belegd met rode Lucas IJsbrandspannen en het oostelijke met leien. De achtergevel is geheel gesloten behoudens een diepe, rondbogig gesloten nis over de gehele hoogte, voorzien van kleine vensters.
INTERIEUR: In verband met de oorspronkelijke functie van theepakhuis zijn de verdiepingsvloeren niet in hout uitgevoerd maar in staal. Een goederenlift, mogelijk uit de bouwtijd, maar in ieder geval later geëlectrificeerd verbindt de verdiepingen. De oorspronkelijke trappen werden vervangen door moderne. Zolder en kap bevinden zich nog in originele toestand; op de andere bouwlagen zijn d.m.v. houten wanden vertrekken ingetimmerd.
Waardering
Theepakhuis van algemeen architectuurhistorisch en bedrijfshistorisch belang:
- vanwege de voor een pakhuis ongewoon rijke aankleding van de gevel, die de kostbaarheid van het opgeslagen product moest representeren;
- vanwege de stalen vloeren in plaats van de voor een pakhuis gebruikelijke houten, vereist voor het vochtvrij opslaan van thee;
- vanwege de goederenlift;
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van in- en exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
TEA WAREHOUSE built for R.H. Dijkstra, tea merchant, by H. Kramer in 1897 in Neo-Renaissance style. Kramer was Dijkstra's regular architect. For him he built among other things the luxurious residential house on the Oostergrachtswal. The warehouse too features a relatively rich decoration with glazed window surrounds, natural stone details, sculpture and ironwork. Tea was a more exclusive product than domestic bulk goods, which had to be expressed in the facade. In a brick in the front facade, to the right of the entrance is the inscription 29/9 R.H.D. 1897. After the Dijkstra firm departed the building received among other uses an office function.
Description
EXTERIOR: tea warehouse on a four-sided floor plan with an awkward front facade widening slightly at the rear, a width of three bays, the middle one slightly wider than the others and a height of four storeys plus attic, built from red pressed brick with natural stone details. There is a natural stone plinth with in the centre a modern double door. The original door has probably been relocated to the first floor, as evidenced by the presence of a door knocker. On either side of the entrance are two natural stone pilasters, decorated with carved gnomes. These may have supported a balcony. Both windows have a carved upper frame and natural stone window sills. A natural stone drip moulding, interrupted at the height of the middle bay separates the ground floor from the first floor. Above the ground floor the window sections are vertically combined in deep niches, which are rounded arch-closed at the top. The windows on the first, second and third floors have segmental arch relieving arches with variously coloured interlaced work in the voussoirs and surrounds of green glazed tiles. The frames are no longer original. In the pilasters, which separate the window sections are on each storey two very narrow light openings, which have a natural stone closure at the top, above which an ironwork wall anchor. In these light openings is still an iron lattice. The facade is finished with a stepped gable with a diagonal pinacle, which is supported by an unidentified male head crowned by a ball, flanked by two dolphins. This sculpture, as well as the coping plates of the stepped gable is executed in natural stone. The gabled roof is set between two stepped gables. The western roof slope is covered with red Lucas IJsbrand tiles and the eastern with slates. The rear facade is completely closed except for a deep, round arch-closed niche over the full height, provided with small windows.
INTERIOR: In connection with the original function of tea warehouse the floor slabs are not executed in wood but in steel. A goods lift, possibly from the time of construction, but in any case later electrified connects the floors. The original stairs were replaced by modern ones. Attic and roof truss structure remain in original condition; on the other storeys rooms have been fitted in with wooden partitions.
Valuation
Tea warehouse of general architectural historical and industrial historical importance:
- because of the unusually rich decoration of the facade for a warehouse, which was to represent the value of the stored product;
- because of the steel floor slabs instead of the customary wooden ones for a warehouse, required for moisture-free storage of tea;
- because of the goods lift;
- because of the reasonable degree of integrity of interior and exterior.
Nearby in the register
- Werk-woonhuis, Eewal 90Werk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Eewal 92Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Eewal 82Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Eewal 80Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.