Rijksmonumentenregister · Netherlands
Slagerswinkel, Breedstraat 44
Leeuwarden, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Winkel
- Function
- Slagerswinkel
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1500 - 1700
- Address
- Breedstraat 44, Locatie: Binnenstad, 8911 GJ Leeuwarden
- Place
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.20407, 5.79897
- Monument number
- 516462
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1630 map "Frisia Occidentalis." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WINKELPAND MET ACHTER- EN BOVENWONING, ontstaan als verbouwing van een veel ouder pand in 1903 in de Overgangsarchitectuur. De verbouwing kan toegeschreven worden aan Hero Feddema of Zijtze Siewert Feddema. De opdrachtgever was waarschijnlijk de slager J.D. van der Pol, die er in 1904 introk. De pui vertoont overeenkomsten met die van Wirdumerdijk 31, die eveneens uit 1904 is en eveneens in opdracht van een slager gebouwd werd. De oudere kern bestaat uit een voorgedeelte, mogelijk uit de zestiende eeuw en een achtergedeelte, mogelijk uit de zeventiende eeuw, maar door vele verbouwingen en bepleisteringen is de oorspronkelijke ouderdom moeilijk vast te stellen. Bij een restauratie in 1993 werd een bouwnaad tussen beide delen aangetroffen. De verdiepingsvloeren van het achterste gedeelte liggen iets lager. Dit is tevens gedeeltelijk onderkelderd. De achterplaats is gedeeltelijk bebouwd met een eenlaags bedrijfsruimte, die d.m.v. twee smalle geledingen met het achterhuis verbonden is.
Omschrijving
EXTERIEUR: Winkelpand met achter- en bovenwoning van twee bouwlagen plus kap van drie traveeën breed met gevarieerd materiaalgebruik. De pui uit 1903 heeft links een winkelgedeelte en rechts een diep ingangsportiek met twee deuren naar de woningen. De pui is gevat tussen twee hoekpenanten en overspannen door een ijzeren latei. De penanten zijn aan de basis bekleed met hardsteen en daarboven met geglazuurde baksteen in diverse tinten en een rode voeg en worden bekroond door topornamenten van hardsteen. De latei is voorzien van decoraties in Art Nouveau. De winkelpui heeft een geprofileerde hardstenen basis, met in het midden een deur, geflankeerd door twee etalageramen met bovenlichten met gekleurde ruiten met gebogen tussendorpel over de gehele breedte van de winkelpui. Het diepliggende ingangsportaal heeft een tegelvloer, een tegelwand en twee deuren met glaspanelen in Art Nouveau roedenverdeling. De tweede bouwlaag heeft drie vensters, die aan de onder- en bovenzijde omgeven en verbonden zijn met gestucte banden. Overigens is het bovengedeelte van de gevel uitgevoerd in bruine baksteen. De schuifvensters hebben een ongedeelde onderruit en drie ruiten in het bovenlicht. De bovenhoeken van de vensters zijn afgeschuind. In de middelste travee ontspringen ter hoogte van de wisseldorpel twee penanten op consoles, die de gootlijst en de kajuit dragen. Op de hoeken ontspringen deze penanten ter hoogte van het bovenkalf en dragen alleen de gootlijst. Boven het middenvenster bevindt zich een imitatie sgraffitopaneel uitgevoerd in beton met het jaartal 1903, benevens enig ornament. De kajuit bevat een drielichtvenster met gewijzigde of gereconstrueerde roedeverdeling. Het voorste schild van het omgaande schilddak is bedekt met geglazuurde, gesmoorde pannen uit de tijd van de verbouwing van 1903, de overige schilden hebben oudere rode pannen. De zijgevel aan de kant van de steeg is geheel gepleisterd evenals de achtergevel. Op de verdieping heeft de achtergevel drie mogelijk zeventiende eeuwse rechthoekige vensters met enig profiel. De geprofileerde gootlijst rust op klossen. Om een kleine binnenplaats staat een eenlaags achterbouw, die d.m.v. twee geledingen met het achterhuis verbonden is.
INTERIEUR: Het interieur van de winkel is behoudens een gedeelte van de glaspui tussen voor- en achterhuis ingrijpend verbouwd. De betegeling van de wanden bleef achter een beplating gedeeltelijk bewaard. In het achterhuis werd een schouw omtimmerd. Van de glaspui bleven de geëtste ruiten bewaard: twee met als voorstelling een fruitschaal op hoge voet en een pauw, omgeven door zweepslagornamenten in het vaste gedeelte. De ruiten van de schuifdeuren bevinden zich thans in het trappenhuis op de verdieping. De voorstelling is hier een vaas met bloemen, omgeven door bladeren in een grillig kader. In de lange gang, die de voordeur met de oorspronkelijk achter de winkel liggende benedenwoning verbindt, bleven enkele paneeldeuren met geprofileerde omlijstingen bewaard. Een portaal, dat de gang verbindt met de achterbouw is getoogt en voorzien van eenvoudige houten pilasters. Op de verdieping bleven o.a. bewaard twee trappalen en bijbehorende hekken en leuningen, een uit de tweede helft van de negentiende eeuw en een uit de tijd van de verbouwing; in voor- en achterkamer bleven de balkenplafonds bewaard en enkele eenvoudig gesneden sleutelstukken en een suitepui met afgeschuinde zij- en bovenkanten, die een perspectiefwerking suggereren. Het geheel is voorzien van eenvoudige panelen. Op de zolder bleven enkele paneeldeuren in geprofileerde omlijstingen bewaard.
Waardering:
Winkelpand met achter- en bovenwoning van algemeen architectuurhistorisch en cultuurhistorisch belang:
- vanwege de rijke in Overgangsarchitectuur uitgevoerde voorgevel, die in nagenoeg ongewijzigde staat bewaard gebleven is;
- vanwege het gevarieerde materiaalgebruik o.a. geglazuurde profielstenen, tegels, een versierde ijzeren latei, een imitatie sgraffitopaneel en beeldhouwerk in natuursteen;
- vanwege de ondanks verbouwingen nog herkenbare structuur van het interieur van de verdieping, mogelijk uit de zestiende en zeventiende eeuw;
- vanwege de bewaarde interieuronderdelen, o.a. de suitepuien en de sleutelstukken van de balkenplafonds op de verdieping.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SHOPFRONT WITH REAR AND UPPER DWELLING, created as a remodelling of a much older building in 1903 in the Transitional architecture style. The remodelling can be attributed to Hero Feddema or Zijtze Siewert Feddema. The client was probably butcher J.D. van der Pol, who moved in during 1904. The shopfront shows similarities with that of Wirdumerdijk 31, which is also from 1904 and was likewise built for a butcher. The older core consists of a front section, possibly from the sixteenth century and a rear section, possibly from the seventeenth century, but due to many alterations and renderings the original age is difficult to establish. During a restoration in 1993 a construction joint between both parts was discovered. The floor levels of the rear section are slightly lower. This is also partly cellared. The rear courtyard is partly built over with a single-storey business premises, which is connected to the rear house by means of two narrow links.
Description
EXTERIOR: Shopfront with rear and upper dwelling of two storeys plus roof truss of three bays wide with varied use of materials. The shopfront from 1903 has on the left a shop section and on the right a deep entrance portico with two doors to the dwellings. The shopfront is framed between two corner pilasters and spanned by an iron lintel. The pilasters are clad at the base with ashlar and above with glazed brick in various colours and red mortar joints and are crowned with stone ornaments. The lintel is decorated in Art Nouveau style. The shop has a moulded ashlar base, with a door in the middle, flanked by two display windows with fanlights with coloured panes with curved glazing bar over the entire width of the shop. The recessed entrance portico has a tiled floor, tiled wall and two doors with Art Nouveau glazing bar glass panels. The second storey has three windows, which are surrounded and linked at the top and bottom with stuccoed bands. The upper part of the facade is otherwise rendered in brown brick. The sash windows have an undivided lower pane and three panes in the fanlight. The upper corners of the windows are chamfered. At the height of the sill two pilasters spring from consoles in the middle bay, which carry the cornice and the roof projection. At the corners these pilasters spring at the height of the capital and carry only the cornice. Above the middle window is an imitation sgraffito panel executed in concrete with the date 1903, as well as some ornamentation. The roof projection contains a three-light window with altered or reconstructed glazing bars. The front slope of the surrounding hipped roof is covered with glazed, smoked tiles from the time of the 1903 remodelling, the other slopes have older red tiles. The side facade facing the alley is entirely rendered as is the rear facade. On the upper floor the rear facade has three possibly seventeenth-century rectangular windows with some moulding. The moulded cornice rests on corbels. Around a small inner courtyard stands a single-storey rear structure, which is connected to the rear house by means of two links.
INTERIOR: The interior of the shop has been substantially altered except for part of the glazed partition between front and rear house. The tiling of the walls was partly preserved behind cladding. In the rear house a fireplace was boarded over. Of the glazed partition the etched panes were preserved: two depicting a fruit bowl on a tall stem and a peacock, surrounded by whiplash ornaments in the fixed section. The panes of the sliding doors are now in the staircase on the upper floor. The depiction here is a vase with flowers, surrounded by leaves in an irregular frame. In the long passage, which connects the front door with the ground floor dwelling originally located behind the shop, some panelled doors with moulded surrounds were preserved. A portal connecting the passage with the rear structure is arched and fitted with simple wooden pilasters. On the upper floor, among other things, two stair rails and associated railings and balusters were preserved, one from the second half of the nineteenth century and one from the time of the remodelling; in the front and rear rooms the coffered ceilings were preserved and some simply carved corbels and a suite with chamfered sides and top, which suggest a perspective effect. The whole is fitted with simple panelling. On the attic several panelled doors in moulded surrounds were preserved.
Valuation:
Shopfront with rear and upper dwelling of general architectural-historical and cultural-historical importance:
- by virtue of the rich front facade executed in Transitional architecture style, which has been preserved in virtually unchanged condition;
- by virtue of the varied use of materials including glazed moulded stone, tiles, a decorated iron lintel, an imitation sgraffito panel and stonework;
- by virtue of the still-recognisable structure of the upper floor interior, possibly from the sixteenth and seventeenth centuries, despite alterations;
- by virtue of the preserved interior components, including the suites and the corbels of the coffered ceilings on the upper floor.
Nearby in the register
- Woonhuis, Bij de Put 36Woonhuisunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Sacramentsstraat 19Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Slotmakersstraat 11Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Bij de Put 1Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.