Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hoflaan 1
Borculo, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1887
- Address
- Hoflaan 1, 7271 BR Borculo (Berkelland 25)
- Place
- Borculo
- Municipality
- Berkelland
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.11343, 6.52525
- Monument number
- 516429
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA, gebouwd op MIDDELEEUWSE RESTEN van het voormalige, hier gesitueerde Hof van Borculo. De iets verhoogd gelegen villa dateert uit 1887 en is gebouwd in Eclectische stijl met elementen uit neobarok en neorenaissance.
De rechterzijgevel wordt geheel in beslag genomen door de aanbouw van een voormalige cichorei-fabriek die niet onder de bescherming valt. De straatnaam Hoflaan en de aansluitende Hofstraat, die recht tegenover de voorgevel van de villa uitkomt, verwijst naar de historische bebouwing. Het dak werd ten tijde van de stormramp, die een aanzienlijk deel van Borculo heeft verwoest, in 1925 ernstig beschadigd.
Het pand is gelegen ten zuiden van de stadskern, in een gebied dat aan drie zijden wordt omgeven door de Berkel die de bedding van de voormalige kasteelgracht volgt. Het gebied ten zuidoosten en zuidwesten van de villa heeft een bestemming als sportterrein.
Omschrijving
Van het Hof te Borculo, afgebroken in het derde kwart van de 19e eeuw, bestaan onder meer nog het grootste deel van de KELDERS, daterend uit de 16e eeuw, met tongewelven overdekt,en FRAGMENTEN van de buitenmuren en een deel van de onderbouw van de donjon. De VILLA hierboven is gebouwd op nagenoeg rechthoekige grondslag en bestaat uit één bouwlaag en een zolderverdieping. Behalve de reeds eerder genoemde middeleeuwse kelder die de helft van de breedte van het grondplan beslaat, bezit de villa een kelder van bescheiden omvang uit de bouwtijd van het huis. Het dak bezit een met kruispannen gedekt, met zink afgeplat, schilddak. Aan de voorzijde wordt het dakvlak door een topgevel vanuit het middenrisaliet onderbroken. Links en rechts daarvan een zinken dakkapel met ovale ramen onder een halfronde, door een bol-ornament onderbroken kroonlijst. Aan de achterzijde steekt een Vlaamse gevel met een zadeldak in het achterschild. Links hiervan is een (moderne) platgedekte dakkapel geplaatst. In het midden van het dak bevinden zich twee schoorstenen. Het twee bouwlagen tellende middenrisaliet in de symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL is voorzien van gepleisterde hoekblokken die boven met de daklijst van de puntgevel naar binnen verspringen en onder de top samenkomen. De gevels van de villa zijn verder in baksteen (kruisverband) opgetrokken en worden alle, behalve aan de voorzijde ter plaatse van het risaliet, beëindigd door een doorlopende kroonlijst. Een uit zes treden bestaande bakstenen trap leidt naar de teruggelegen deurpartij in het risaliet. De paneeldeur met twee ruiten, voorzien van decoratieve ijzeren raamhekken, is door een rank gesneden halfzuiltje symmetrisch ingedeeld. De deurruiten zijn gevat in een omlijsting met klassieke elementen als diamant-koppen, frontons, trigliefen en guttae. Boven de deur bevindt zich een enkelruits bovenlicht; rechts van de deur is een gepleisterde stichtingssteen aanwezig waarop initialen en jaartal: 'CFS / JGG / 11-6-1887'. Ter hoogte van het dakschild is in het midden van het risaliet een venster opgenomen met een tweeruits draairaam met enkelruits bovenlicht. Evenals de overige ramen van dit type in de voor- en achtergevel, zijn deze voorzien van een lamberkijn en rusten zij op een gecementeerde lekdorpel. Op de hoeken van de topgevel die het middenrisaliet beëindigt, bevinden zich keramische palmetten. De geveltop wordt door een windvaan bekroond. Links van het risaliet bevinden zich twee enkelruits schuiframen; rechts twee T-schuiframen. De vensters en ramen in de voorgevel zijn verder identiek aan die eerder besproken zijn in het risaliet, zij het dat de lekdorpels hier van twee consoles zijn voorzien. De aanzet- en sluitstenen van de 11/2 steense strek boven de vensters in de linker- en rechterzijde van de gevel en boven de deurpartij zijn alle gepleisterd. De hoge plint is gecementeerd, heeft schijnvoegen en wordt door een waterlijst afgesloten. Aan de voor- en achterzijde en linkerzijgevel zijn steunberen in de plint toegevoegd ter schoring van het pand. Het zicht op de plint van de LINKER ZIJGEVEL wordt door een rieten afscheiding onder de veranda aan het oog onttrokken. De houten veranda is lager en smaller dan de zijgevel waarmee deze is verbonden. De open veranda bezit drie traveeën die, met uitzondering van de linker, elk van een lage houten borstwering met gekruiste latten zijn voorzien. In de gevel bevinden zich links twee binnen- en buitenschuifdeuren en rechts dubbele binnen- en buiten draaideuren (thans dichtgezet). Alle vier deuren zijn van het type paneeldeur met enkelruits raam. Een lichtgetoogd enkelruits bovenlicht wordt door een 11/2-steens strek afgesloten. Onder de rand van het lessenaarsdak, waarvan de oorspronkelijke dakbedekking vervangen is door golfplaten, bevindt zich een houten gesneden druppellijst. De twee zijkanten van het hellende dak van de veranda zijn beschoten en voorzien van een versierde lijst. De plint van de ACHTERGEVEL is door het geaccidenteerde terrein, waarin de villa is gesitueerd, hoger dan in de overige zijgevels. Drie kelderlichten met negenruits ramen voorzien van diefijzers zijn geplaatst onder de drie vensters van de eerste bouwlaag. Deze bestaan uit dubbele draairamen, waarvan twee met enkelruits en één met een gedeeld getoogd bovenlicht. Het venster in de geveltop is geheel identiek aan het venster in de risaliet van de voorzijde. De RECHTER ZIJGEVEL wordt aan het zicht onttrokken door een niet beschermde aanbouw. Het INTERIEUR bevat opmerkelijke onderdelen zoals in de hal de tochtdeur met Mousseline-glas, geornamenteerd stucplafond, kwartslag bordestrap met fraai gesneden trappaal en gehoute lambrizering. Voorts: de oorspronkelijke paneeldeuren, die ook als dubbele schuifdeur voorkomen tussen voor- en achterkamer, waarin een marmeren schouw en twee geornamenteerde stucplafonds. Op zolder is de 'meidenkamer' nog aanwezig evenals de wasdroogrekken met latten.
Waardering
VILLA uit tweede helft 19de eeuw, gebouwd in Eclectische stijl, en MIDDELEEUWSE RESTEN van het voormalige Hof van Borculo.
- Van architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een gaaf bewaard gebleven kleine villa in Eclectische stijl met elementen van neobarok en neorenaissance, die uit de tweede helft van de 19de eeuw dateert. Het pand valt op door esthetische kwaliteiten in in- en exterieur, zoals gave verhoudingen en een goede en fraaie detaillering in vormgeving en materiaalgebruik. Het interieur bezit nog diverse waardevolle onderdelen zoals ondermeer een tochtdeur met Mousseline-glas, gehoute lambrizering en een geornamenteerd stucplafond.
- Van stedenbouwkundige waarde vanwege de markante ligging op het punt waar de Hofstraat in de Hoflaan overgaat. Beide straten zijn voor de stad Borculo van belang. De villa ligt in de zichtas van de Hofstraat. Daarnaast is het pand van bijzondere betekenis voor het aanzien van Borculo in het gebied ten zuidoosten van het historisch stadscentrum.
- Van cultuurhistorische waarde vanwege de Middeleeuwse (kasteel)resten. Het terrein wordt nog altijd aan drie zijden omsloten door de oude loop van de Berkel die de loop volgt van de gracht. De villa markeert het voor de historie van Borculo belangrijke gebied.
Cultuurhistorische omschrijving
De villa is gelegen op een terrein met een hoge archeologische waarde vanwege de hier gelegen restanten van het Hof te Borculo.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA, built on MEDIEVAL REMAINS of the former Court of Borculo formerly situated here. The somewhat elevated villa dates from 1887 and is built in Eclectic style with elements from Neobaroque and Neorenaissance.
The right side facade is entirely occupied by an extension of a former chicory factory which is not protected. The street name Hoflaan and the adjoining Hofstraat, which runs directly opposite the front facade of the villa, refers to the historical buildings. The roof was seriously damaged at the time of the storm disaster which destroyed a considerable part of Borculo, in 1925.
The property is located south of the town centre, in an area surrounded on three sides by the Berkel which follows the course of the former castle moat. The area to the south-east and south-west of the villa is designated as sports ground.
Description
Of the Court of Borculo, demolished in the third quarter of the 19th century, there still exist amongst others the greater part of the CELLARS, dating from the 16th century, covered with barrel vaults, and FRAGMENTS of the outer walls and part of the substructure of the keep. The VILLA above is built on a roughly rectangular ground plan and consists of one storey and a loft floor. Apart from the medieval cellar already mentioned which occupies half the width of the ground plan, the villa possesses a cellar of modest size from the construction period of the house. The roof has a hipped roof covered with pantiles, with zinc flattening. On the front side the roof plane is interrupted by a gable from the centre risalit. To the left and right of it a zinc roof dormer with oval windows under a semicircular cornice interrupted by a ball ornament. On the rear side a Flemish gable with a gabled roof projects into the rear slope. To the left of this a (modern) flat-roofed dormer has been placed. In the middle of the roof are two chimneys. The two-storey centre risalit in the symmetrically arranged FRONT FACADE is provided with plastered corner blocks which above with the roof edge of the pointed gable step inward and below the top converge. The facades of the villa are further built of brickwork (English bond) and are all, except at the front at the level of the risalit, terminated by a continuous cornice. A brick staircase consisting of six steps leads to the recessed door section in the risalit. The panelled door with two panes, provided with decorative iron window grilles, is symmetrically arranged by a delicately carved half-column. The door panes are set in a frame with classical elements such as diamond heads, pediments, triglyphs and guttae. Above the door is a single-pane fanlight; to the right of the door is a plastered foundation stone with initials and date: 'CFS / JGG / 11-6-1887'. At the level of the rear slope is a window in the middle of the risalit with a two-pane casement window with single-pane fanlight. Like the other windows of this type in the front and rear facades, these are provided with a lintel and rest on a cemented sill. On the corners of the gable that terminates the centre risalit are ceramic palmettes. The gable is crowned by a weathervane. To the left of the risalit are two single-pane sash windows; to the right two T-sash windows. The windows and frames on the front facade are further identical to those previously described in the risalit, except that the sills here are provided with two corbels. The setting and closing stones of the 1½ brick stretcher course above the windows on the left and right side of the facade and above the door section are all plastered. The high plinth is cemented, has false joints and is terminated by a drip moulding. On the front and rear sides and left side facade supporting piers have been added in the plinth to brace the property. The view of the plinth of the LEFT SIDE FACADE is obscured from view by a reed screen under the veranda. The wooden veranda is lower and narrower than the side facade with which it is connected. The open veranda has three bays which, with the exception of the left one, each have a low wooden balustrade with crossed laths. In the facade are on the left two inside and outside sliding doors and on the right double inside and outside casement doors (now blocked). All four doors are of the panelled door type with single-pane window. A lightly sprung single-pane fanlight is terminated by a 1½-brick stretcher course. Below the edge of the lean-to roof, the original roof covering of which has been replaced by corrugated sheeting, is a hand-carved drip moulding. The two sides of the sloping roof of the veranda are boarded and provided with a decorated list. The plinth of the REAR FACADE is higher than on the other side facades due to the uneven terrain in which the villa is situated. Three basement windows with nine-pane windows provided with security grilles are placed below the three windows of the first storey. These consist of double casement windows, of which two have single-pane and one has a divided sprung fanlight. The window in the gable is completely identical to the window in the risalit of the front side. The RIGHT SIDE FACADE is obscured from view by an unprotected extension. The INTERIOR contains noteworthy components such as in the hall a draught door with Mousseline glass, an ornamented stucco ceiling, quarter-turn straight flight staircase with finely carved newel post and wooden wainscoting. Furthermore: the original panelled doors, which also occur as double sliding doors between front and back room, in which a marble chimney piece and two ornamented stucco ceilings. In the attic is the 'maid's room' still present as well as the clothes drying racks with laths.
Valuation
VILLA from second half 19th century, built in Eclectic style, and MEDIEVAL REMAINS of the former Court of Borculo.
- Of architectural-historical value as an example of a well-preserved small villa in Eclectic style with elements of Neobaroque and Neorenaissance, which dates from the second half of the 19th century. The property stands out for aesthetic qualities in interior and exterior, such as good proportions and fine detailing in design and use of materials. The interior still possesses various valuable components such as a draught door with Mousseline glass, wooden wainscoting and an ornamented stucco ceiling.
- Of urban planning value because of the distinctive location at the point where Hofstraat transitions into Hoflaan. Both streets are important for the city of Borculo. The villa lies in the sight line of Hofstraat. Moreover, the property is of particular significance for the appearance of Borculo in the area south-east of the historic town centre.
- Of cultural-historical value because of the Medieval (castle) remains. The terrain is still enclosed on three sides by the old course of the Berkel which follows the course of the moat. The villa marks the area important for the history of Borculo.
Cultural-historical description
The villa is located on a site with high archaeological value because of the remains of the Court of Borculo situated here.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Hoflaan bij 3Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Erfscheiding, Hofstraat 5Erfscheidingunder 1 mi
- Sint JorisKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Mikwe, Weverstraat bij 4Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.