Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Unikenkade 74
Stadskanaal, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1886
- Address
- Unikenkade 74, 9503 PH Stadskanaal
- Place
- Stadskanaal
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.02432, 6.89359
- Monument number
- 516266
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige VERVENERSWONING die later is verbouwd en uitgebreid tot CAFÉ. Het pand, gebouwd in 1886 in Ambachtelijk-traditionele bouwtrant met eclectische elementen, was tot 1894 alleen als woning in gebruik. Daarna is er waarschijnlijk een gelagkamer in gecreëerd. In 1919 liet de toenmalige eigenaar A. Oortwijn het pand aan de zijkant uitbreiden met een cafégedeelte, waar hij in 1928 een houten veranda voor liet zetten. In 1988 is de achtergevel van de woning vernieuwd en is de plattegrond deels gewijzigd. Omstreeks 1993 is de achterzijde van het café verlengd met een werkplaats. Het aanzien van het pand is evenwel ongewijzigd gebleven.
Het pand dat nu geheel als woning in gebruik is, is markant gelegen aan het Stadskanaal schuin tegenover het Eerste Verlaat. Aan de achterzijde heeft het een diepe tuin met een aantal fruitbomen en aan de voorzijde grenst het direct aan de openbare weg.
Omschrijving
Voormalige VERVENERSWONING (1886) met aangebouwd CAFÉ (1919). De woning is opgetrokken in een roodbruine baksteen op een gepleisterd trasraam. Het schilddak , dat gedekt is met een cementpan en een rode Hollandse pan (achter), heeft twee gemetselde schoorstenen en een kroonlijst.
De hoofdentree bevindt zich in de voorgevel (noordoost) en bestaat uit een deur met deurlicht met Art Nouveau roedenverdeling onder een tweeruits bovenlicht met strek en een gemetselde stoep (niet origineel). Boven de entree een doorgetrokken geveldeel met steekkap met topgevel afgezet met een rollaag, schouders met gepleisterde ornamenten en gepleisterde consoles, en gemetselde "tuit" met gepleisterd ornament. In het doorgetrokken geveldeel een paar openslaande deuren met deurlichten met decoratieve roedenverdeling, onder een gepleisterde latei. Aan weerszijden van de entree twee zesruits vensters.
In de noordwestgevel een zesruits venster, een hooggeplaatst tweeruits venster en een tweeruits keldervenster met diefijzer. In de zuidoostgevel twee zesruits vensters en twee tweeruits keldervensters. Alle vensters hebben een rollaag.
De achtergevel (zuidwest) is opnieuw opgetrokken en ingedeeld, en derhalve voor bescherming van ondergeschikt belang.
Het aan de zuidoostzijde aangebouwde CAFÉ is opgetrokken in rode baksteen op een rechthoekige plattegrond. Het later verlengde schilddak heeft nieuwe pannen, wolfeinden met windveren en een vernieuwde goot op klossen. In de voorgevel (noordoost) dubbele paneeldeuren met deurlichten, deels met roedenverdeling, onder een bovenlicht met decoratieve roedenverdeling; een gemetselde stoep; aan weerszijden een T-venster met decoratieve roedenverdeling. In de top een melkmeisje, bestaande uit een paar openslaande deuren met deurlichten en twee zijlichten, alle onder een rollaag. Voor de voorgevel en aangebouwde houten veranda (1928) met betonnen vloer, onder een iets schuinlopend plat dak gedekt met gegolfde zinkplaten. De veranda, die aan beide zijden bovenlichten heeft met roeden en geel glas, is aan de linkerzijde dichtgezet, deels met een beschot en deels met een raam met roedenverdeling.
In de zijgevel (zuidoost) van het café een paneeldeur met deurlicht en bovenlicht, en twee hooggeplaatste vensters, alle met decoratieve roedenverdeling en rollaag. De rest van de gevels is later toegevoegd (verlenging omstreeks 1993).
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in het café de houten vloer, de gepleisterde wanden met houten lambrizering, het houten plafond, de houten tapkast met houten drankkast erachter. In het woonhuis de opkamer met kastenwand; de voorkamer met houten schouw en vensterbanken.
Waardering
Voormalige vervenerswoning met aangebouwd café van algemeen belang vanwege cultuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een vervenerswoning uit 1886 die later is uitgebreid met een café (1919) en veranda (1928)
- vanwege de sobere, doch verzorgde vormgeving
- vanwege de opvallende houten veranda en de nog in vrij gave staat verkerende gelagkamer van het café
- vanwege de historisch-ruimtelijke relatie met het kanaal
- vanwege de markante ligging aan het Stadskanaal, vlakbij het Eerste Verlaat.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former PEAT-WORKER'S DWELLING which was later converted and extended into a CAFÉ. The building, constructed in 1886 in a traditional-craftsman style with eclectic elements, was used solely as a dwelling until 1894. After that a tap room was probably created in it. In 1919 the then owner A. Oortwijn had the building extended on the side with a café section, for which he had a wooden veranda erected in 1928. In 1988 the rear gable of the dwelling was renewed and the floor plan was partly altered. Around 1993 the rear of the café was extended with a workshop. The appearance of the building has nonetheless remained unchanged.
The building, which is now entirely used as a dwelling, is markedly situated on the Stadskanaal diagonally opposite the Eerste Verlaat. At the rear it has a deep garden with a number of fruit trees and at the front it borders directly on the public road.
Description
Former PEAT-WORKER'S DWELLING (1886) with adjoining CAFÉ (1919). The dwelling is built in reddish-brown brick on a rendered sandstone base. The hipped roof, which is covered with a cement tile and a red Dutch tile (at the back), has two brick chimneys and a cornice.
The main entrance is located in the front gable (northeast) and consists of a door with door-light with Art Nouveau glazing bars under a two-light fanlight with reveal and a brick stoop (not original). Above the entrance a projecting gable section with steeple-cap with top gable edged with a roll moulding, shoulders with rendered ornaments and rendered consoles, and brick "spout" with rendered ornament. In the projecting gable section a pair of hinged doors with door-lights with decorative glazing bars, under a rendered lintel. On either side of the entrance two six-light windows.
In the northwest gable a six-light window, a high-placed two-light window and a two-light cellar window with iron grille. In the southeast gable two six-light windows and two two-light cellar windows. All windows have a roll moulding.
The rear gable (southwest) has been newly built and rearranged, and is therefore of secondary importance for protection.
The CAFÉ adjoining on the southeast side is built in red brick on a rectangular floor plan. The later extended hipped roof has new tiles, half-hip ends with wind braces and a renewed gutter on corbels. In the front gable (northeast) double panel doors with door-lights, partly with glazing bars, under a fanlight with decorative glazing bars; a brick stoop; on either side a T-window with decorative glazing bars. In the top a milk maid, consisting of a pair of hinged doors with door-lights and two side-lights, all under a roll moulding. In front of the front gable an adjoining wooden veranda (1928) with concrete floor, under a slightly sloping flat roof covered with corrugated zinc plates. The veranda, which has fanlights with glazing bars and yellow glass on both sides, is closed on the left side, partly with panelling and partly with a window with glazing bars.
In the side gable (southeast) of the café a panel door with door-light and fanlight, and two high-placed windows, all with decorative glazing bars and roll moulding. The rest of the gables was added later (extension around 1993).
In the INTERIOR are notably important: in the café the wooden floor, the rendered walls with wooden wainscoting, the wooden ceiling, the wooden bar counter with wooden drinks cabinet behind it. In the dwelling the upstairs room with fitted cupboards; the front room with wooden chimney breast and window sills.
Valuation
Former peat-worker's dwelling with adjoining café of general importance for its cultural-historical value
- as an example of a peat-worker's dwelling from 1886 which was later extended with a café (1919) and veranda (1928)
- for its plain yet carefully executed design
- for the striking wooden veranda and the tap room of the café which is still in fairly intact condition
- for the historical-spatial relationship with the canal
- for its striking location on the Stadskanaal, close to the Eerste Verlaat.
Nearby in the register
- Eerste Verlaat/SpringersverlaatWaterkering en -doorlaatunder 1 mi
- Boerderij(M1), Scheepswerfstraat 38Boerderijunder 1 mi
- Begraafplaats, Unikenstraat bij 46Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Laan, Unikenstraat bij 46Wegunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.