Rijksmonumentenregister · Netherlands
L. & N. Smit's Stichting
Nieuw-Lekkerland, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Sociale zorg, liefdadigheid
- Function
- Bejaardentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1885
- Address
- Lekdijk 354, 2957 VA Nieuw-Lekkerland (Molenlanden 28)
- Place
- Nieuw-Lekkerland
- Municipality
- Molenlanden
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.88741, 4.66908
- Monument number
- 516160
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het BEJAARDENTEHUIS aan de Lekdijk werd in 1885 als dijkhuis gebouwd in opdracht van de heer Leendert Smit Fopzoon, Ambachtsheer van Nieuw-Lekkerland en zijn vrouw Neeltje Smit. Het pand is in Eclectische stijl vormgegeven en had ruimte voor ongeveer 15 te verzorgen bewoners en een huismeester. In het souterrain bevond zich de keuken, op de parterre de gemeenschappelijke eet- en verenigingskamer en op de verdieping was een regentenkamer ingericht.
In 1958 werd het bejaardenhuis gesloten en overgedragen aan de gemeente Nieuw-Lekkerland die het in gebruik nam als gemeentehuis. In 1996 onderging het pand een grondige renovatie en kreeg het een nieuwe bestemming als kantoorpand. Het interieur werd daarvoor geheel gewijzigd. Het pand ligt buiten de bebouwde kom met de voorgevel evenwijdig aan de dijk en heeft een klein voorplein met leilindes.
Omschrijving
Het rood bakstenen pand op een rechthoekige plattegrond bestaat uit twee bouwlagen met een onderverdieping onder een met gesmoorde Hollandse pannen gedekt schilddak. De in kruisverband gemetselde gevels worden afgesloten door een omlopende kroonlijst.
Symmetrische voorgevel (noord) op een gepleisterde plint met schijnvoegen waarin de keldervensters gevat zijn. De vijf traveeën brede gevel heeft midden- en hoekrisalieten, gemarkeerd door gepleisterde hoekpilasters met schijnvoegen. De muuropeningen bevinden zich onder getoogde strekkenbogen met gepleisterde aanzet- en sluitstenen. In de middenrisaliet is de entree geplaatst onder een bovenlicht met deels rustica gepleisterde strekkenboog. Hardstenen stoep met bordes en drie treden. Boven de entree een balkon met smeedijzeren balustrade steunend op twee ronde gietijzeren zuiltjes met fantasiekapitelen op postamenten. Het balkon kan betreden worden via een dubbele balkondeur onder een bovenlicht. Daarboven een gepleisterd veld met daarin "1885". Het risaliet eindigt in een dakkapel met een dubbel tweeruits venster en een frontonvormige bekroning met naald. Aan weerszijden van de risaliet op de begane grond en de verdieping twee vensters. De hoekrisalieten worden bekroond door een attiek eindigend in een palmetmotief en hebben op beide bouwlagen een venster.
Rechter zijgevel (west) is voorzien van kleine getoogde keldervensters, op de parterre en de eerste verdieping een getoogd venster geflankeerd door blindnissen. Centraal boven de gevel een dakkapel met vierruits venster.
De indeling van de linker zijgevel (oost) is grotendeels gelijk.
Achtergevel (zuid) met gepleisterde plint, onderverdieping met deur onder bovenlicht, kruisvensters en dubbele vensters onder strekkenbogen. Op de parterre en de verdieping zesruits vensters onder strekkenbogen. Centraal boven de gevel een dakkapel met vierruits venster.
Waardering
Voormalig bejaardentehuis gesticht door scheepsbouwer Smit in 1885 van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een rusthuis uit een tijd dat bejaarden- en armenzorg aan kerkelijke en particuliere instellingen werd overgelaten. Het voormalig bejaardenhuis illustreert hoe een industriëlenfamilie, ook na een werkzaam leven, voor hun werknemers zorg kon dragen.
Het voormalige bejaardentehuis is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde vanwege de Eclectische vormgeving.
Het exterieur van het pand is gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering.
Het pand is van stedenbouwkundig belang vanwege de beeldbepalende ligging aan de Lekdijk.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The NURSING HOME on the Lekdijk was built in 1885 as a dike house commissioned by Mr Leendert Smit Fopzoon, Lord of the Manor of Nieuw-Lekkerland and his wife Neeltje Smit. The building is designed in Eclectic style and had space for approximately 15 residents receiving care and a caretaker. The kitchen was located in the basement, on the ground floor there was a communal dining and assembly room, and on the upper storey a regents' room was arranged.
In 1958 the nursing home was closed and transferred to the municipality of Nieuw-Lekkerland, which used it as a town hall. In 1996 the building underwent a thorough renovation and was given a new purpose as an office building. The interior was completely altered for this. The building is located outside the built-up area with the front facade parallel to the dike and has a small forecourt with linden trees.
Description
The red brick building on a rectangular plan consists of two storeys with a basement storey under a hipped roof covered with Dutch tiles. The facades built in header bond are finished with a continuous cornice.
Symmetrical front facade (north) on a plastered plinth with false joints in which the basement windows are set. The five-bay-wide facade has central and corner risalits, marked by plastered corner pilasters with false joints. The wall openings are situated beneath arched spanning arches with plastered springers and keystones. The entrance is placed in the central risalit beneath a fanlight with partly rusticated plastered spanning arch. Sandstone step with landing and three treads. Above the entrance a balcony with wrought-iron balustrade supported on two round cast-iron columns with fantasy capitals on pedestals. The balcony can be accessed via a double glazed door beneath a fanlight. Above this a plastered field with "1885" in it. The risalit ends in a dormer with a double two-light window and a pediment-shaped crown with finial. On either side of the risalit on the ground floor and upper storey two windows. The corner risalits are crowned by an attic ending in a palmette motif and have a window on both storeys.
Right side facade (west) is provided with small arched basement windows, on the ground floor and first storey an arched window flanked by blind recesses. Centrally above the facade a dormer with four-light window.
The arrangement of the left side facade (east) is largely the same.
Back facade (south) with plastered plinth, basement storey with door beneath fanlight, cross windows and double windows beneath spanning arches. On the ground floor and upper storey six-light windows beneath spanning arches. Centrally above the facade a dormer with four-light window.
Valuation
Former nursing home founded by shipbuilder Smit in 1885 of general importance because of the cultural-historical value as an example of a rest home from a time when care for the elderly and poor was left to ecclesiastical and private institutions. The former nursing home illustrates how an industrialist family could care for their employees also after a working life.
The former nursing home is of general importance because of the architectural-historical value because of the Eclectic design.
The exterior of the building is intact in main form, material use and detailing.
The building is of urban planning importance because of its prominent location on the Lekdijk.
Nearby in the register
- Molen, Lekdijk 415 AIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
- Boerderij, Voorstraat 212Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Voorstraat 17Woonhuisunder 1 mi
- Schuur (G), Voorstraat bij 17Opslagunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.