Rijksmonumentenregister · Netherlands
Spannenburg
Schoorl, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1908
- Address
- Duinweg 4, 1871 AB Schoorl (Bergen (NH) 27)
- Place
- Schoorl
- Municipality
- Bergen (NH)
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.70046, 4.69327
- Monument number
- 516014
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA "Spannenburg" werd in 1908 gebouwd in Art Nouveau-trant naar ontwerp van de Alkmaarse architect C.J. Ooms. Opdrachtgever was mejuffrouw Geertje Catharina Jelgersma, dochter van de Schoorlse dominee Jelgersma. Opvallend in het nagenoeg gaaf bewaard gebleven interieur zijn de schouwen waarvan één met een tegeltableau van de "Distel". De villa ligt teruggerooid van de weg tegenover de hervormde kerk van Schoorl. Binnen de tuinaanleg is de villa op een lichte verhoging gebouwd met daarvoor een gazon waarin een rozenperk, beplanting langs de zijden en het toegangspad rechts.
Omschrijving
Op nagenoeg rechthoekig grondplan gebouwde villa van twee bouwlagen onder een samengesteld en overstekend dak gedekt met bruingeglazuurde kruispannen. De gevels zijn tot onder de vensters van de begane grond opgetrokken in rode machinale Waalsteen in kruisverband met snijvoeg en daarboven witgepleisterd. Boven de meeste vensters is als ontlastingsboog een strek van rode Waalsteen uitgespaard. Langs de dakschilden bevindt zich een zinken mastgoot.
De voorgevel (O) heeft een sterk vooruitspringende, asymmetrisch geplaatste middenrisaliet onder een afgewolfd zadeldak waarvan het wolfseind bekroond wordt door een terracotta piron. Het dakoverstek van dit dak rust op vier schoren die bovenaan bewerkt zijn in de vorm van een gestileerde hondenkop. De middenrisaliet is op de begane grond voorzien van een dubbele terrasdeur met vijfruits bovenlicht en zijlichten. Middenboven bevindt zich een schuifvenster met ter weerszijden een smal schuifvenster. De middenrisaliet bevat bovenin een terugliggend tegeltableau van crèmekleurige tegels waarop in grijsgroene letters de naam "SPANNENBURG" staat. Daarboven een met rode Waalsteen geaccentueerde ronde opening voor het uitsteken van de vlaggemast. Links van de middenrisaliet een veranda waarop een balkon rust met gepleisterde hoekpijlers en daartussen twee smeedijzeren hekken in Art Nouveau-trant. Het balkon is toegankelijk via twee afzonderlijke balkondeuren met bovenlicht. In de voorzijde van de veranda bevindt zich een schuifvenster met een korfboogvormig bovenlicht voorzien van glas-in-lood, voorstellend een vijver met waterlelies en ter weerszijden lisbodden. De linkerzijde van de veranda was oorspronkelijk open onder de brede segmentboog van rode Waalsteen. In het smalle terugliggende rechter gedeelte van de voorgevel bevindt zich de entreepartij met paneeldeur voorzien van een cirkelmotief, bovenin acht ruitjes en een bovenlicht. Recht boven de deur een schuifvenster op de verdieping en in het dakschild een kleine zinkgedekte driehoekige dakkapel met halfrond valraam. Een identieke dakkapel staat op het linkerdakschild van de middenrisaliet. Het terras vóór de middenrisaliet heeft gepleisterde hoekpijlers en is, evenals de stoep bij de voordeur, betegeld met witte en gesmoorde plavuizen in schaakbordpatroon. Tegen het midden van de linkerzijgevel (Z) bevindt zich een driezijdige erker met in elke zijde een schuifvenster. Het balkon erboven is toegankelijk via een dubbele balkondeur met bovenlicht en smalle schuifvensters als zijlichten. Boven de balkondeur bevindt zich een dakopbouw identiek aan die van de middenrisaliet vóór, met uitzondering van twee kleine gekoppelde openslaande ramen onder het wolfseind. Op het rechterzijschild van dit afgewolfde zadeldak staat een driehoekige dakkapel als boven genoemd. De linkerhelft van de linkerzijgevel is op de begane grond voorzien van een schuifvenster met ter weerszijden een smal schuifvenster. Ter hoogte van de verdiepingsvloer bevinden zich drie rozetankers en op de verdieping een schuifvenster met links en rechts hiervan een smal en lager vast raam. Links heeft de begane grond een vast raam. De rechterzijgevel (N) is voorzien van rozetankers ter hoogte van de verdiepingsvloer en heeft in het midden een uit tweeruits draairamen bestaand keldervenster met diefijzer. De begane grond is rechts voorzien van een keukenvenster en een klein raam en links van een smal, hoog geplaatst venster. In het midden van zowel de parterre als de eerste verdieping bevinden zich twee kleine trapsgewijs geplaatste vensters. De verdieping heeft links een laag tweeruits venster met rechts daarvan een tweedelig venster. De linkerhelft van de rechterzijgevel is tot en met de zolderverdieping recht opgemetseld en voorzien van een tweedelig zoldervenster. De achtergevel (W) is op de begane grond uitgebouwd onder een lessenaarsdak gedekt met bruingeglazuurde kruispannen. In de rechter helft van deze uitbouw die rechtsboven bekroond wordt door een gepleisterde pinakel bevinden zich twee vaste vensters. Op de eerste verdieping heeft de achtergevel links en rechts een schuifvenster. Het achterschild wordt bekroond door een terracotta piron.
Het interieur verkeert nog grotendeels in de oorspronkelijke staat van de bouwtijd en bevat onder meer een door wit marmer omgeven granitovloer in de vestibule, in de achterliggende hal een ruime steektrap met bovenaan een kwart waarlangs een handlijst met onder- en bovenaan een floraal motief en een balustrade met een zware en rijk gedecoreerde trappaal, in de tuinkamer middenvoor een schouw met een haardvloer van zwarte en groene geglazuurde tegeltjes, een terugwijkende bovenboezem en een onderboezem van bruingeglazuurde baksteen waarin een bij de "Distel" vervaardigd meerkleurig tegeltableau voorstellend een Hollands landschap met molen, twee door een dubbele schuifdeur gescheiden kamers en suite met in de voorste een vaste hoekkast waarvoor een paneeldeur met acht ruitjes van geslepen glas en een hoekschouw met een onderboezem van groengeglazuurde baksteen waarin de spreuk "EIGEN HAARD IS GOUD WAARD" en een halfronde haardopening die evenals de haardvloer betegeld is met paarse en groene geglazuurde tegeltjes in schaakbordpatroon, zowel op de parterre als de eerste verdieping paneeldeuren met een rijke omlijsting in Art-Nouveau -trant, en in de kelder een vloer van bruingeglazuurde plavuizen. De via een ruime trap als in de hal beneden bereikbare zolder heeft een vloer van smalle delen en een met brede delen beschoten gordingenkap. Vooraan en in het midden van de zolder is een dienstbodenkamertje afgeschoten. De ronde opening voor de vlaggenmast kan aan de binnenzijde met een houten schuif afgesloten worden.
Waardering
Villa "Spannenburg" is van algemeen belang wegens de cultuur- en architectuurhistorische waarde als grotendeels zowel uit- als inwendig gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een in Art Nouveau-trant gebouwde villa uit het eerste decennium van de twintigste eeuw. Tevens heeft de villa situationele waarde vanwege de beeldbepalende ligging in de dorpskern van Schoorl, tegenover de hervormde kerk.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA "Spannenburg" was built in 1908 in Art Nouveau style according to a design by Alkmaar architect C.J. Ooms. The client was Miss Geertje Catharina Jelgersma, daughter of the Schoorl Reformed minister Jelgersma. Remarkable in the nearly intact preserved interior are the fireplaces, one of which features a tile tableau by the "Distel". The villa is set back from the road opposite the Reformed church of Schoorl. Within the garden layout the villa is built on a slight elevation with a lawn in front of it containing a rose bed, planting along the sides and the access path on the right.
Description
Villa built on a nearly rectangular plan with two storeys under a complex and overhanging roof covered with brown-glazed pantiles. The facades are built up to below the ground-floor windows in red mechanical Flemish bond brickwork with raked joints and above that whitewashed. Above most windows a course of red brick is left as a relieving arch. Along the roof slopes there is a zinc gutter.
The front facade (E) has a strongly projecting, asymmetrically placed central risalit under an arched gabled roof whose half-hipped end is crowned by a terracotta finial. The roof overhang of this roof rests on four struts which are worked at the top in the form of a stylised dog's head. The central risalit is provided on the ground floor with a double terrace door with five-light fanlight and side lights. In the middle above is a sash window with on either side a narrow sash window. The central risalit contains at the top a recessed tile tableau of cream-coloured tiles on which in grey-green letters the name "SPANNENBURG" is written. Above it a round opening emphasised in red brick for the protrusion of the flagpole. To the left of the central risalit a veranda on which a balcony rests with plastered corner pillars and between them two wrought-iron railings in Art Nouveau style. The balcony is accessible via two separate balcony doors with fanlight. In the front of the veranda is a sash window with a segmental-arched fanlight provided with leaded glass, depicting a pond with water lilies and on either side iris beds. The left side of the veranda was originally open under the broad segmental arch of red brick. In the narrow recessed right section of the front facade is the entrance with a panel door provided with a circular motif, eight small panes at the top and a fanlight. Directly above the door a sash window on the upper floor and in the roof slope a small zinc-covered triangular roof dormer with semi-circular casement window. An identical roof dormer stands on the left roof slope of the central risalit. The terrace in front of the central risalit has plastered corner pillars and is, like the step at the front door, tiled with white and smoke-fired tiles in chequerboard pattern. Against the middle of the left side facade (S) is a three-sided bay window with on each side a sash window. The balcony above is accessible via a double balcony door with fanlight and narrow sash windows as side lights. Above the balcony door is a roof structure identical to that of the central risalit in front, with the exception of two small coupled casement windows under the half-hipped end. On the right roof slope of this arched gabled roof stands a triangular roof dormer as mentioned above. The left half of the left side facade is provided on the ground floor with a sash window with on either side a narrow sash window. At the level of the floor of the upper storey are three rose anchors and on the upper floor a sash window with to the left and right of it a narrow and lower fixed window. On the left the ground floor has a fixed window. The right side facade (N) is provided with rose anchors at the level of the upper-storey floor and has in the middle a basement window consisting of two-light casement windows with thief bar. The ground floor is provided on the right with a kitchen window and a small window and on the left with a narrow, high-placed window. In the middle of both the ground floor and the first upper storey are two small stepped windows. The upper floor has on the left a low two-light window with to the right of it a two-part window. The left half of the right side facade is built straight up to and including the attic storey and provided with a two-part attic window. The rear facade (W) is extended on the ground floor under a catslide roof covered with brown-glazed pantiles. In the right half of this extension which is crowned at the top right by a plastered pinnacle are two fixed windows. On the first upper storey the rear facade has on the left and right a sash window. The rear roof slope is crowned by a terracotta finial.
The interior is still largely in the original state of the time of construction and contains among other things a granite floor surrounded by white marble in the vestibule, in the rear hall a spacious open staircase with at the top a quarter turn with a handrail with a floral motif at the top and bottom and a balustrade with a heavy and richly decorated newel post, in the garden room in the middle a fireplace with a hearth floor of black and green glazed tiles, a recessed upper brickwork and a lower brickwork of brown-glazed brick in which a multi-coloured tile tableau made by the "Distel" depicting a Dutch landscape with mill, two rooms en suite separated by a double sliding door with in the front room a fixed corner cupboard in front of which a panel door with eight panes of cut glass and a corner fireplace with a lower brickwork of green-glazed brick in which the saying "EIGEN HAARD IS GOUD WAARD" and a semi-circular hearth opening which like the hearth floor is tiled with purple and green glazed tiles in chequerboard pattern, panel doors on both the ground floor and the first upper storey with a rich surround in Art Nouveau style, and in the basement a floor of brown-glazed tiles. The attic reached by a spacious staircase as in the hall below has a floor of narrow boards and a roof truss structure covered with broad boarding. In front and in the middle of the attic is a small servants' room partitioned off. The round opening for the flagpole can be closed on the inside with a wooden slide.
Valuation
Villa "Spannenburg" is of general importance for its cultural and architectural-historical value as a nearly completely both externally and internally intact example of a villa built in Art Nouveau style from the first decade of the twentieth century. Furthermore, the villa has situational value because of its visually defining location in the village centre of Schoorl, opposite the Reformed church.
Nearby in the register
- Bestuursgebouw en onderdl, Duinweg 3Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Kerk, Duinweg 5Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Duinweg bij 5Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Duinweg 18Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.