Rijksmonumentenregister · Netherlands
Beambtenwoning, Tolstraat 39
Tolkamer, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bedrijfs-,fabriekswoning
- Function
- Beambtenwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1906
- Address
- Tolstraat 39, 6916 BA Tolkamer (Zevenaar 25) (and others)
- Place
- Tolkamer
- Municipality
- Zevenaar
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.85225, 6.10155
- Monument number
- 515554
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WONINGBLOK bestaande uit zes, in ca.1906 in opdracht van de Rijksgebouwendienst waarschijnlijk naar ontwerp van de rijksbouwmeester voor het Eerste district C.H. PETERS (1847-1932), voor douanebeambten gebouwde woningen. De woningen zijn gebouwd in de voor het werk van Peters in deze jaren kenmerkende Overgangsarchitectuur waarbij met name sprake is van een combinatie van de Neo-Renaissancestijl en rationalistische elementen in voor de toenmalige overheidsarchitectuur duidelijk herkenbare vorm. De Tolstraat wordt gevormd door een dijk met aan weerszijden meestal deels in het talud gelegen woningen. De douanewoningen zijn eveneens in het talud gelegen met het vloerniveau iets hoger dan het wegdek. Het blok ligt met de voorgevel dicht aan de straat. De zijgevels zijn duidelijk zichtbaar vanaf de weg, met name de in de bocht van de straat gelegen linker zijgevel.
Omschrijving
Het bouwblok is op een rechthoekige plattegrond gebouwd en bestaat uit anderhalve bouwlaag en wordt gedekt door een zadeldak (gedekt met gesmoorde Tuile du Nord). De gevels zijn opgetrokken in baksteen gemetseld in kruisverband. Iedere woning bestaat uit een souterrain, begane grond en een zolderverdieping. De huizen zijn tweebeukig waarbij er sprake is van een smalle beuk waarin zich de gang en het trappenhuis bevinden en een brede beuk die op de begane grond aan de voorzijde een woonkamer bevat en aan de achterzijde een keuken die door middel van een paneeldeur met elkaar verbonden zijn. Ieder huis bezit aan de achterzijde een eenlaags uitbouw onder een plat dak, ter hoogte van het souterrain waarin een o.a. een schuurtje is ondergebracht. Deze zijn telkens per twee panden gekoppeld.
De VOORGEVEL van het blok is voorzien van een door geglazuurde profielsteen afgesloten licht uitgemetselde plint met natuurstenen blokjes op de hoeken. Ramen en deuren worden afgesloten door blinde segmentbogen met boogvelden in metselmozaïek met afwisselend een blok- of ruitpatroon. Alle vensters met uitzondering van nr.49 bezitten nog de oorspronkelijke ramen d.w.z. T-schuiframen met zesruits van kathedraalglas voorziene bovenlichten. De lekdorpels van de nrs.43 en 45 zijn uitgevoerd in hardsteen. De lekdorpels van de overige woningen zijn samengesteld uit geglazuurde profielsteen. De door geprofileerde omlijstingen omgeven ingangen bezitten geen van allen meer de oorspronkelijke deuren. De voorgevel wordt afgesloten door een houten bakgoot op gesneden klossen. Ieder pand heeft midden boven de ramen een eenvoudige dakkapel met dubbele draairamen waarvan de nrs.45, 47 en 49 nog de oorspronkelijke vierruits indeling bezitten. De dakkapellen zijn recht afgesloten en van geprofileerde boeiborden voorzien. Zowel tussen nr.41 en nr.43 als tussen nr.45 en nr.47 bevindt zich een regenpijp die voorzien is van een vermoedelijk zinken vergaarbak op smeedijzeren consoles. Tegen de LINKER ZIJGEVEL is ter hoogte van de begane grond een nieuwe muur aangebouwd. Het dakoverstek is voorzien van windveren die ter hoogte van de dakgoot cirkelvormig eindigen en daar voorzien zijn van een bloemmotief. In de geveltop zijn de windveren eveneens van een cirkelvormige beëindiging voorzien. In de topgevel bevinden zich twee smalle rechthoekige door blinde segmentboogjes afgesloten vensters met tweeruits ramen. De boogvelden zijn uitgevoerd in metselmozaïek. De ACHTERGEVEL van ieder pand heeft telkens een groot venster dat door een blinde segmentboog met metselmozaïek wordt afgesloten en twee schuiframen bevat met ieder een zesruits bovenlicht. Ter hoogte van de overloop bevindt zich een venster bestaande uit drie gekoppelde segmentboogvensters. Links ter hoogte van de kelderverdieping een klein rechthoekig venster. In de haaks op de achtergevel gebouwde schuurtjes bevindt zich de deur naar de tuin. Ieder pand heeft een dakkapel als aan de voorzijde. De RECHTER ZIJGEVEL heeft in de topgevel twee smalle rechthoekige vensters die afgesloten worden door blinde segmentboogjes. De dakoverstek heeft windveren als boven de linker zijgevel. De INTERIEURS van de panden bezitten onder meer nog de oorspronkelijke met zwarte, rode en okerkleurige tegels belegde gang, trappenhuizen die voorzien zijn van eenvoudige houten balustrades en paneeldeuren. Diverse woningen bezitten tevens nog in de woonkamer een kastenwand en een zwartmarmeren schoorsteenmantel en een keuken met houten schoorsteenmantel en keukenkasten.
Waardering
WONINGBLOK bestaande uit zes, ca.1906 in Overgangsarchitectuur, in opdracht van de Rijksgebouwendienst waarschijnlijk naar ontwerp van de Rijksbouwmeester voor het Eerste district C.H. PETERS (1847-1932), voor douanebeambten gebouwde woningen.
- Van architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een eenvoudig doch zorgvuldig gedetailleerd in opdracht van de rijksoverheid in ca.1906 in Overgangsarchitectuur gebouwd woningblok ten behoeve van overheidsambtenaren in casu douanebeambten. De detaillering en vormgeving van de woningen zijn kenmerkend voor het rijksbouwen in deze periode in het Eerste district in het algemeen en het werk van de architect C.H. Peters in het bijzonder. Het bouwblok valt op vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp die onder meer tot uitdrukking komen in de gave verhoudingen, de zorgvuldige detaillering en het materiaalgebruik. Karakteristiek voor het de rijksgebouwen in deze periode zijn is o.a. de toepassing van in hardsteen of geglazuurde profielsteen uitgevoerde afzaten en het siermetselwerk in de boogvelden. De woningen bezitten nog voor een aanzienlijk deel de oorspronkelijke interieurelementen. Het bouwblok is tevens van belang voor het oeuvre van de architect C.H. Peters. Voor zover bekend vormen deze woningen een de weinige voorbeelden van dit bouwtype binnen zijn oeuvre.
- Van stedenbouwkundige waarde als onderdeel van de historisch gegroeide dorpskern van Tolkamer waarbinnen het bouwblok door zijn ligging aan de dijk en zijn massieve bouwmassa een opvallend element vormt en als zodanig van bijzondere betekenis is voor het aanzien van het dorp.
- Van cultuurhistorische waarde als goed voorbeeld van de functionele en typologische ontwikkeling van het eenvoudige woonhuis in de vroege twintigste eeuw. De woningen zijn vanwege hun bestemming van groot belang voor de sociaaleconomische geschiedenis van Tolkamer vanwege hun relatie met de voor deze plaats kenmerkende douaneactiviteiten. In Tolkamer bevinden zich nog diverse andere duidelijk herkenbare door de rijksoverheid ten behoeve van het douanewezen gebouwde woningen aan de Hoofdstraat 1 tot en met 11 alsmede een kantoorgebouw aan de Europakade.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RESIDENTIAL BLOCK consisting of six dwellings built around 1906 on behalf of the State Building Service, probably designed by the State Architect for the First district C.H. PETERS (1847-1932), built for customs officials. The dwellings were built in the Transitional architecture characteristic of Peters' work in these years, which is notably marked by a combination of the Neo-Renaissance style and rationalistic elements in a form clearly recognizable as government architecture of that period. Tolstraat is formed by a dike with dwellings on both sides, mostly partly situated in the slope. The customs dwellings are likewise situated in the slope with the floor level slightly higher than the road surface. The block is built with its front facade close to the street. The side facades are clearly visible from the road, particularly the left side facade situated in the curve of the street.
Description
The building block is built on a rectangular floor plan and consists of one and a half storeys and is covered by a gabled roof (covered with low-fired Tuile du Nord). The facades are built of brick laid in English bond. Each dwelling consists of a basement, ground floor and an attic storey. The houses are two-aisled, with a narrow aisle containing the corridor and staircase and a wide aisle which on the ground floor contains a living room at the front and a kitchen at the rear, connected by a panel door. Each house has a single-storey extension at the rear under a flat roof, at basement level, in which a storage shed is accommodated among other things. These are coupled in pairs.
The FRONT FACADE of the block is provided with a lightly projecting plinth finished with glazed profile stone and natural stone blocks at the corners. Windows and doors are closed with blind segmental arches with arch spandrels in brick mosaic with alternating block or diamond pattern. All windows except no. 49 still possess the original windows, namely T-sash windows with six-paned fanlights of cathedral glass. The drip mouldings of nos. 43 and 45 are executed in sandstone. The drip mouldings of the remaining dwellings consist of glazed profile stone. The entrances surrounded by profiled mouldings no longer possess any of the original doors. The front facade is finished with a wooden gutter on carved brackets. Each property has in the centre above the windows a simple roof dormer with double pivot windows, of which nos. 45, 47 and 49 still possess the original four-paned division. The dormers are straight finished and provided with profiled bargeboard. Between no. 41 and no. 43 as well as between no. 45 and no. 47 there is a downpipe provided with a presumed zinc collecting tank on wrought-iron consoles. Against the LEFT SIDE FACADE at ground floor level a new wall has been built. The roof overhang is provided with wind braces that terminate in a circular form at the height of the gutter and are provided there with a flower motif. In the gable top the wind braces likewise have a circular termination. In the top gable there are two narrow rectangular windows closed with blind segmental arches with two-paned windows. The arch spandrels are executed in brick mosaic. The REAR FACADE of each property has in each case a large window that is closed with a blind segmental arch with brick mosaic and contains two sash windows each with a six-paned fanlight. At the height of the landing there is a window consisting of three coupled segmental arch windows. To the left at the height of the basement level a small rectangular window. In the sheds built at right angles to the rear facade is the door to the garden. Each property has a roof dormer as at the front. The RIGHT SIDE FACADE has in the top gable two narrow rectangular windows that are closed with blind segmental arches. The roof overhang has wind braces as above the left side facade. The INTERIORS of the properties still possess among other things the original corridor with black, red and ochre-coloured tiles, staircases provided with simple wooden balustrades and panel doors. Various dwellings also still possess in the living room a cabinet wall and a black marble fireplace surround and a kitchen with wooden fireplace surround and kitchen cupboards.
Valuation
RESIDENTIAL BLOCK consisting of six dwellings built around 1906 in Transitional architecture, on behalf of the State Building Service, probably designed by the State Architect for the First district C.H. PETERS (1847-1932), built for customs officials.
- Of architectural-historical value as an example of a simple yet carefully detailed residential block built on behalf of the state government around 1906 in Transitional architecture for government officials, in this case customs officials. The detailing and design of the dwellings are characteristic of state construction in this period in the First district in general and the work of architect C.H. Peters in particular. The building block stands out due to the high aesthetic qualities of the design which are expressed among other things in the fine proportions, careful detailing and material use. Characteristic of state buildings in this period are among other things the use of finishes executed in sandstone or glazed profile stone and the decorative brickwork in the arch spandrels. The dwellings still possess to a considerable extent the original interior elements. The building block is also of importance for the oeuvre of architect C.H. Peters. As far as is known, these dwellings form one of the few examples of this building type within his oeuvre.
- Of urban planning value as part of the historically developed village centre of Tolkamer, within which the building block, due to its location on the dike and its massive building mass, forms a striking element and as such is of particular significance for the appearance of the village.
- Of cultural-historical value as a good example of the functional and typological development of the simple residential house in the early twentieth century. The dwellings are of great importance for the socio-economic history of Tolkamer due to their purpose and their relation to the customs activities characteristic of this place. In Tolkamer there are still various other clearly recognizable dwellings built by the state government for the customs service at Hoofdstraat 1 to 11 as well as an office building at Europakade.
Nearby in the register
- Douanekantoor, Europa-kade 10Overheidsgebouwunder 1 mi
- Woonhuis, Hoofdstraat 28Woonhuisunder 1 mi
- Beambtenwoning, Hoofdstraat 9Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Beambtenwoning, Hoofdstraat 5Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.