Rijksmonumentenregister · Netherlands
KONA
Usquert, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1915
- Address
- Raadhuisstraat 7, 9988 RE Usquert (Het Hogeland 20)
- Place
- Usquert
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.40387, 6.60997
- Monument number
- 515358
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1897 map "3 Uithuizen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
RENTENIERSWONING met aangebouwde SCHUUR, genaamd `Kona' getuige de gevelsteen, gebouwd in 1915 waarschijnlijk door architect G. Nijhuis en aannemer Havinga in een Overgangsarchitectuur met Chalet- en Art Nouveau-stijl elementen. De boerenfamilie Westerhuis gaf opdracht tot de bouw van het huis. Volgens de huidige eigenaar had dit pand als eerste in Usquert centrale verwarming ingebouwd. In 1977 vond een verbouwing plaats. Er werd een dubbele garage gebouwd in de achtertuin van het huis, in de achtergevel van de schuur werden garagedeuren geplaatst en een fietsenstalling aangebouwd. In de westgevel van het voorhuis werden de serredeuren dichtgezet en een nieuw terras en serre gebouwd. Deze aanbouwen, die vanaf de openbare weg echter niet zichtbaar zijn, komen niet voor bescherming van rijkswege in aanmerking. In het interieur werd de muur van de achterkamer naar de keuken doorgebroken. Ook zijn de luiken inmiddels verdwenen.
De rentenierswoning ligt in een gebied genaamd Wadwerderweg, dat zal worden voorgedragen als beschermd gezicht. Het pand heeft zowel voor als achter een diepe tuin. In de tuin aan de achterzijde, afgesloten door een rij bomen, ligt rechts achterin een boomgaard.
Omschrijving
De twee bouwlagen hoge, deels onderkelderde RENTENIERSWONING heeft witgepleisterde gevels op een trasraam van donkere baksteen waarin een natuurstenen band, dat doorloopt tot aan de onderdorpels van de vensters, en wordt gedekt door een samengestelde overkragende kap waarop rood geglazuurde tuile du Nord; piron op de nok aan de westzijde; in het dakvlak aan de westzijde één en aan de oostzijde twee dakkapellen onder een overkragend plat dak waarin vensters met roedenverdeling; houten fries en goot op klossen. De deuren en staande vensters hebben een bovenlicht met houten roedenverdeling waarin gekleurd glas-in-lood en zijn geplaatst onder een natuurstenen latei en geel bakstenen rollaag en soms onder een segmentboog; zijkanten van de bovenlichten afgewerkt met gele baksteen en beëindigd met natuursteen ter hoogte van het kalf; de vensters hebben een onderdorpel van natuursteen.
De voorgevel (zuidzijde) heeft twee risalerende geveldelen. De risalerende topgevel aan de linkerzijde heeft strakke windveren, een houten beschot en twee afgesnoten hoeken, afgewerkt met natuursteen. Op de begane grond een H-venster en twee smallere vensters onder een geel bakstenen strek waarboven een inpandig balkon; twee openslaande deuren met bovenlichten; balustrade van witgepleisterd stijlen en natuurstenen regels. Naast het balkon aan zowel de voor- als zijkant twee smalle openingen. In de top drie vierruits vensters waarin gekleurd glas-in-lood onder een geel bakstenen strek. In het meest centrale iets terugspringende geveldeel bevindt zich de entree in portiek, die is afgewerkt met een opengewerkte fries-achtige decoratie van gele baksteen en natuursteen; houten paneeldeur met bovenlicht en zijlichten met geslepen glas; in de rechter zijwand van de portiek een gevelsteen, waarin: `ANNO 1915 LE Westerhuis, N Westerhuis, Westerhuis'; granito vloer en natuurstenen stoep van vier treden, waarnaast een gepleisterd muurtje met ijzeren railing. Boven de portiek in een terugliggend vlak de naam ,,KONA'' en drie twee-delige vensters waarin gekleurd glas-in-lood. In het rechter geveldeel een samengesteld H-venster.
In het risalerende rechter geveldeel aan de westzijde bevindt zich een houten serre op een trasraam van donkere baksteen afgezet met een natuurstenen band onder een gebroken dak; vensters met gekleurd glas-in-lood in de bovenlichten en aan de voorzijde ook tussen de vensters onderling. Boven de serre een balkon onder lessenaarsdak ondersteund door houten stijlen die rusten op de serre; houten balustrade. Aan weerszijden twee H-vensters en in de zijkant een samengesteld en een H-venster. Het linker geveldeel heeft aan de voorzijde een H-venster en een rechthoekig venster.
Aan de achtergevel (noordzijde) rechts de niet-originele serre en links de aangebouwde schuur.
In het risalerende rechterdeel van de oostgevel een samengesteld, een H- en een keldervenster met diefijzer. De dienstingang in portiek bevindt zich in het linker geveldeel; houten paneeldeur met bovenlicht; opengewerkte houten vakwerk-decoratie, die met twee houten stijlen rust op een gepleisterd muurtje; natuurstenen stoep van drie treden.
De aangebouwde SCHUUR op rechthoekige plattegrond heeft witgepleisterde gevels op een donker bakstenen trasraam en wordt gedekt door een zadeldak met geglazuurde rode tuile du Nord; houten goot op klossen; op het oostelijk dakvlak een schoorsteen van gele baksteen; identieke vensters als in de woning, behalve nu in het bovenlicht geel glas.
Aan de westzijde bevindt zich de niet-originele serre met aan de linkerzijde een H-venster. In de topgevel met strakke windveren aan de noordzijde een niet-originele fietsenschuur en garagedeuren; in de top een smal H-venster. De oostgevel van de schuur springt naar voren ten opzichte van het voorhuis en heeft twee openslaande houten schuurdeuren met bovenlicht.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: de hal met houten lambrizering, plafond en bordestrap met Art Nouveau-motieven, de granieten vloer, de houten tochtdeuren met boven- en zijlichten, in de woon- en achterkamer de gestucte plafonds met Art Nouveau-motieven, de vensterbanken waarin bankjes en de omlijsting van de radiatoren (gietijzeren rasters).
Waardering
Rentenierswoning met aangebouwde schuur van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een rentenierswoning met aangebouwde schuur uit 1915 in de provincie Groningen in een Overgangsarchitectuur met Chalet- en Art Nouveau-stijl elementen
- vanwege de bijzondere vormgeving en detaillering en het rijke materiaalgebruik
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van het exterieur en delen van het interieur
- vanwege de beeldbepalende ligging in een gebied genaamd Wadwerderweg, dat zal worden voorgedragen als beschermd gezicht
- als herinnering aan de grote rijkdom van boerenfamilies in het eerste kwart van de twintigste eeuw in Usquert.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RENTER'S DWELLING with attached BARN, named 'Kona' as evidenced by the facade stone, built in 1915 probably by architect G. Nijhuis and contractor Havinga in a Transitional architecture with Chalet and Art Nouveau style elements. The farming family Westerhuis commissioned the construction of the house. According to the current owner, this property was the first in Usquert to have central heating installed. In 1977 a renovation took place. A double garage was built in the back garden of the house, garage doors were placed in the rear facade of the barn and a bicycle shed was added. In the west facade of the front house the conservatory doors were sealed and a new terrace and conservatory were built. These additions, which are not visible from the public road, do not qualify for protection by the state. In the interior the wall between the back room and the kitchen was broken through. The shutters have also since disappeared.
The renter's dwelling is situated in an area called Wadwerderweg, which will be proposed as a protected townscape. The property has a deep garden both in front and at the back. In the garden on the rear side, enclosed by a row of trees, there is an orchard in the far right back.
Description
The two-storey renter's dwelling, partly with a basement, has whitewashed facades on a travertine frame of dark brick with a natural stone band, which runs down to the window sills, and is covered by a compound overhanging roof covered with red glazed tuile du Nord; ridge ornament on the western side; in the roof plane on the western side one and on the eastern side two roof dormers under an overhanging flat roof with windows with glazing bars; wooden frieze and gutter on brackets. The doors and tall windows have a fanlight with wooden glazing bars containing coloured leaded glass and are placed under a natural stone lintel and yellow brick rollmoulding and sometimes under a segmental arch; the sides of the fanlights finished with yellow brick and ended with natural stone at the height of the neck; the windows have a natural stone window sill.
The front facade (south side) has two projecting gable sections. The projecting gable on the left side has taut windbracing, wooden boarding and two chamfered corners, finished with natural stone. On the ground floor an H-window and two narrower windows under a yellow brick course above which an indoor balcony; two French doors with fanlights; balustrade of whitewashed uprights and natural stone rails. Next to the balcony on both the front and side two narrow openings. In the gable three four-pane windows with coloured leaded glass under a yellow brick course. In the most central slightly recessed gable section is the entrance in a porch, which is finished with an open fretwork-like decoration of yellow brick and natural stone; wooden panelled door with fanlight and side lights with cut glass; in the right side wall of the porch a facade stone, inscribed: 'ANNO 1915 LE Westerhuis, N Westerhuis, Westerhuis'; granito floor and natural stone step of four treads, beside which a plastered wall with iron railing. Above the porch in a recessed plane the name 'KONA' and three two-part windows with coloured leaded glass. In the right gable section a compound H-window.
In the projecting right gable section on the west side is a wooden conservatory on a travertine frame of dark brick edged with a natural stone band under a broken roof; windows with coloured leaded glass in the fanlights and on the front also between the windows themselves. Above the conservatory a balcony under a half-hip roof supported by wooden uprights resting on the conservatory; wooden balustrade. On either side two H-windows and on the side a compound and an H-window. The left gable section has on the front an H-window and a rectangular window.
On the rear facade (north side) on the right the non-original conservatory and on the left the attached barn.
In the projecting right section of the east facade a compound, an H- and a basement window with security grille. The service entrance in a porch is located in the left gable section; wooden panelled door with fanlight; open wooden framing decoration, which with two wooden uprights rests on a plastered wall; natural stone step of three treads.
The attached BARN on a rectangular ground plan has whitewashed facades on a dark brick travertine frame and is covered by a gabled roof with glazed red tuile du Nord; wooden gutter on brackets; on the eastern roof plane a chimney of yellow brick; windows identical to those in the dwelling, except now with yellow glass in the fanlight.
On the west side is the non-original conservatory with on the left side an H-window. In the gable with taut windbracing on the north side a non-original bicycle shed and garage doors; in the gable a narrow H-window. The east facade of the barn projects forward with respect to the front house and has two opening wooden barn doors with fanlight.
In the INTERIOR are notably important: the hall with wooden wainscotting, ceiling and staircase with Art Nouveau motifs, the granite floor, the wooden draught doors with upper and side lights, in the living and back room the stuccoed ceilings with Art Nouveau motifs, the window sills in which benches and the framing of the radiators (cast-iron grilles).
Valuation
Renter's dwelling with attached barn of general significance due to its architectural and cultural historical value:
- as an example of a renter's dwelling with attached barn from 1915 in the province of Groningen in Transitional architecture with Chalet and Art Nouveau style elements
- due to the special design and detailing and the rich use of materials
- due to the relatively high degree of integrity of the exterior and parts of the interior
- due to the visually defining location in an area called Wadwerderweg, which will be proposed as a protected townscape
- as a reminder of the great wealth of farming families in the first quarter of the twentieth century in Usquert.
Nearby in the register
- Woonhuis, Hoogtjestraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Molen, Raadhuisstraat 19 Usquert (Het Hogeland 20)Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Bestuursgebouw en onderdl, Raadhuisstraat 3Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Industrie, Raadhuisstraat 21Industrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.