Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Schakel
Warffum, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Vergadering en vereniging
- Function
- Verenigingsgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1840
- Address
- Kerkstraat 9, 9989 BJ Warffum (Het Hogeland 20)
- Place
- Warffum
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.39184, 6.56030
- Monument number
- 515344
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDigital Commonwealth, Boston Public LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 16. Groningen. 17. Drenthe" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VERENIGINGSGEBOUW van de Nederlands Hervormde kerk recentelijk genaamd `De Schakel' omstreeks 1840 gebouwd in een Ambachtelijk-traditionele stijl. Na de Franse overheersing legde koning Willem I in 1816 de vervallen Gereformeerde kerk een nieuwe organisatie op, vervat in het `Algemeen Reglement'. Tevens kreeg de kerk een nieuwe naam: Nederlands Hervormde kerk. Dit nieuwe reglement wilde de kerk nieuw leven in blazen en legde de grondslag voor leervrijheid. Het was in het kader van `Het nut voor het algemeen' (onderdeel van het Algemeen Reglement) dat dit verenigingsgebouw werd gesticht. Er vonden onder andere lezingen plaatst ten behoeve van de educatie van het volk. Omstreeks 1860/1870 vond uitbreiding plaats met een identiek volume in de zelfde stijl. De aanbouw uit 1960 valt buiten de bescherming van rijkswege.
Het gebouw is gelegen in het beschermde dorpsgezicht van Warffum op de top van de wierde op de hoek van de Kerkstraat en de Pastorieweg. Het is gebouwd op grond waar het eerste stenen gebouw van Warffum zou hebben gestaan. Achter het verenigingsgebouw liggen de diakoniehuisjes.
Omschrijving
Het uit twee bouwvolumes bestaand verdiepingloos VERENIGINGSGEBOUW op rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen en wordt gedekt door twee zadeldaken waarop donkere Hollandse pannen; houten goten; muurankers. De gevels van de oudbouw worden geleed door halfronde twaalfruits vensters en van de uitbreiding door twintigruits vensters, alle met decoratieve ijzeren roedenverdeling in het bovenlicht, geel bakstenen wenkbrauwboog en onderdorpel; in de bovenlichten van de oudbouw tevens geslepen glas met lelieachtige motieven. In de topgevels, met decoratieve houten windveren, ronde vensters met decoratieve roedenverdeling en rollaag van gele baksteen.
De voorgevel (zuidzijde) op natuurstenen trasraam is symmetrisch ingedeeld. De centrale ingangspartij, waarvoor een natuurstenen stoep, bestaat uit dubbele houten deuren met halfrond bovenlicht, waarin decoratieve gietijzeren roedenverdeling, onder een wenkbrauwboog van gele baksteen; aan weerszijden drie halfronde vensters.
Het rechter gedeelte van de westgevel (oudbouw) wordt geleed door twee halfronde vensters (waartussen een niet-origineel naambordje); het linker gedeelte (1860/1870) door twee opgeklampte houten deuren met getoogd drie-delig bovenlicht met decoratieve roedenverdeling onder een bakstenen hanekam.
De achtergevel (noordzijde) wordt geleed door een centrale opgeklampte houten deur onder rollaag (waarboven een niet-origineel naambordje) met aan weerszijden twee halfronde vensters; rechts een klein staand venster.
Het linker gedeelte van de oostgevel (oudbouw) wordt geleed door twee halfronde vensters.
Het INTERIEUR komt wegens verbouw niet voor bescherming van rijkswege in aanmerking.
Waardering
Verenigingsgebouw van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een verenigingsgebouw uit circa 1850 in de provincie Groningen
- vanwege de sobere vormgeving en bijzondere detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de beeldbepalende ligging in het beschermde dorpsgezicht van Warffum
- als herinnering aan de nieuwe wetgeving ten aanzien van educatie van het volk.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
UNION HALL of the Dutch Reformed church recently called 'De Schakel', built circa 1840 in a Craftsmanship-traditional style. Following the French occupation, King William I in 1816 imposed a new organisation on the dilapidated Reformed church, set out in the 'General Regulations'. The church also received a new name: Dutch Reformed church. This new regulation sought to breathe new life into the church and laid the foundation for freedom of doctrine. It was within the framework of 'The benefit for the general good' (part of the General Regulations) that this union hall was established. Among other things, lectures were held for the education of the people. Around 1860/1870 an extension was added with an identical volume in the same style. The extension from 1960 falls outside national heritage protection.
The building is located in the protected village townscape of Warffum at the top of the wierde on the corner of Kerkstraat and Pastorieweg. It was built on land where the first stone building of Warffum is said to have stood. Behind the union hall lie the deacon's cottages.
Description
The single-storey UNION HALL consisting of two building volumes on a rectangular plan is built in red brick and is covered by two gabled roofs with dark Dutch tiles; wooden gutters; ornamental wall anchors. The facades of the original building are articulated by semicircular twelve-light windows and those of the extension by twenty-light windows, all with decorative iron glazing bars in the fanlight, yellow brick eyebrow arch and sill; in the fanlights of the original building also cut glass with lily-like motifs. In the gable ends, with decorative wooden weathervanes, round windows with decorative glazing bars and a course of yellow brick.
The front facade (south side) on natural stone travertine frame is symmetrically laid out. The central entrance section, in front of which is a natural stone step, consists of double wooden doors with semicircular fanlight, containing decorative cast-iron glazing bars, under an eyebrow arch of yellow brick; on either side three semicircular windows.
The right part of the west facade (original building) is articulated by two semicircular windows (between which a non-original nameplate); the left part (1860/1870) by two clamped wooden doors with arched three-part fanlight with decorative glazing bars under a brick cockscomb.
The rear facade (north side) is articulated by a central clamped wooden door under a course (above which a non-original nameplate) with on either side two semicircular windows; to the right a small narrow window.
The left part of the east facade (original building) is articulated by two semicircular windows.
The INTERIOR is not eligible for national heritage protection due to alterations.
Valuation
Union hall of general importance on account of cultural and architectural-historical value:
- as an example of a union hall from circa 1850 in the province of Groningen
- on account of the austere design and special detailing
- on account of the relatively high degree of integrity of the exterior
- on account of the image-determining location in the protected village townscape of Warffum
- as a reminder of new legislation concerning the education of the people.
Nearby in the register
- Sociale zorg, liefdadigheid, Kerkstraat 1Sociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- Kerkelijke dienstwoning, Pastorieweg 24Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Kerk, Hoofdstraat 18Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Archeologie, WarffumArcheologieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.