Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Wadwerderweg 13
Usquert, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1914
- Address
- Wadwerderweg 13, 9988 ST Usquert (Het Hogeland 20)
- Place
- Usquert
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.40322, 6.60517
- Monument number
- 515339
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1897 map "3 Uithuizen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
RENTENIERSWONING met aangebouwde SCHUUR gebouwd in 1914 in opdracht van P.B. Bierema en M. Bierema-Dojes waarschijnlijk door architect G. Nijhuis in een Overgangsarchitectuur met Chalet- en Art Nouveau-stijl elementen. De familie Bierema liet tevens de eveneens beschermde woning aan de Wadwerderweg 89 bouwen. In 1933 werd in dezelfde stijl aan de oostzijde een nieuw volume aangebouwd; dit volume doet samen met de schuur dienst als garage.
De woning is gelegen in het beschermde dorpsgezicht van Usquert temidden van andere vrijstaande villa's. Het pand wordt omgeven door een grote tuin die deels is omhaagd en omgracht. Aan de voorzijde verleent een a-symmetrisch geplaatste weg toegang tot het pand. In de achtertuin staan fruitbomen.
Omschrijving
De twee bouwlagen hoge, deels onderkelderde RENTENIERSWONING op nagenoeg rechthoekige plattegrond heeft witgepleisterde gevels op een trasraam van donkerpaarse baksteen, afgezet met een natuurstenen band (uitgezonderd de zuidzijde). De samengestelde overkragende kap is gedekt met rood/oranje geglazuurde Hollandse pannen; twee schoorstenen op de dakvlakken aan de zuid- en westzijde; vier pironnen op de nokken; decoratieve houten goot op klossen. De gevels worden geleed door H-vensters, met bovenlicht waarin roedenverdeling en geel glas, onder een betonnen latei en geel bakstenen rollaag en natuurstenen onderdorpels; houten luiken. De topgevels aan de noord- en oostzijde hebben strakke houten windveren.
De voorgevel (noordzijde) heeft twee risalerende geveldelen. In de linker topgevel, het meest vooruitspringend, een drie-zijdige erker met in elke zijde een H-venster. Boven de erker een balkon waarin vier openslaande houten deuren met bovenlicht; opengewerkte witgepleisterde balustrade. In de top een klein venster met drieruits bovenlicht. In het centrale geveldeel, dat iets terug springt, de entree in portiek onder een segmentboog van gele baksteen met natuurstenen aanzetsteen; houten paneeldeur met boven- en zijlichten waarin gekleurd glas-in-lood; aan de rechterzijde een gevelsteen waarin de namen van de opdrachtgevers: `A 1914 P.B. Bierema, M Bierema-Dojes'; hardstenen stoep van vier treden omlijst door twee gepleisterde pijlers op een donker bakstenen muurtje, afgewerkt met een witte pleisterlaag. Boven de entree is de gevel doorgetrokken en mondt uit in een dakkapel onder een overkragend zadeldak; samengesteld venster met glas-in-lood; decoratieve gestucte decoraties. Het rechter geveldeel wordt geleed door een H-venster.
De topgevel aan de oostzijde is risalerend en wordt geleed door drie H-vensters; in de top een klein staand venster. Aan de linkerzijde een houten serre onder lessenaarsdak; staande vensters; houten deur met glas. Boven de serre een loggia waarin twee openslaande houten paneeldeuren en twee H-vensters.
Het linker deel van de zuidgevel springt naar voren; een samengesteld H-venster. Aan deze zijde is de schuur aangebouwd. In het rechter gedeelte een samengesteld H-venster waarboven twee H-vensters.
In het linker gedeelte van de westgevel een houten paneeldeur, met bovenlicht waarin roedenverdeling, onder het overkragende dak; houten vakwerk-achtige console; drie treden hoge natuurstenen stoep waarvoor een gemetseld muurtje afgewerkt met een pleisterlaag. Links een blind venster en op het dak een kapel onder lessenaarsdak met twee vensters met roedenverdeling; twee niet-originele dakramen. In het naar voren springende rechter gedeelte een niet-origineel samengesteld en klein staand venster met bovenlicht.
De SCHUUR op rechthoekige plattegrond heeft witgepleisterde gevels op een donker bakstenen trasraam onder een plat dak; gemetselde schoorsteen; decoratief vakwerk-achtig fries. De gevels worden geleed door vensters met roedenverdeling onder een geel bakstenen rollaag.
De oostgevel wordt geleed door drie staande en twee liggende vensters; de zuidgevel door een houten paneeldeur waarin glas met vierruits bovenlicht. In de westgevel een staand en drie liggende vensters; aan deze zijde bevindt zich de nieuwe aanbouw (1933) op rechthoekige plattegrond met witgepleisterde gevels onder een plat dak; twee staande vierruits vensters.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: in de voorkamer het beschilderde plafond, de houten suitedeuren waarin geel glas, de ingebouwde spiegel, in de achterkamer de eikenhouten schouw waarboven een spiegel, in de keuken de houten schouw, in de eetkamer de lambrizering van hout, in de hal de twee-delige opengewerkte houten trap, bij de trapopgang de schilderingen in Art Nouveau-stijl, in de gang het beschilderde plafond.
Waardering
Rentenierswoning met aangebouwde schuur van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een rentenierswoning met aangebouwde schuur uit het eerste kwart van de twintigste eeuw in de provincie Groningen
- vanwege de bijzondere vormgeving en detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van exterieur en delen van het interieur
- vanwege de bijzondere en beeldbepalende ligging in het beschermde dorpsgezicht van Usquert
- als herinnering aan de grote rijkdom van boerenfamilies aan het begin van de twintigste eeuw in Usquert.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RENTIER'S DWELLING with adjoining BARN built in 1914 on behalf of P.B. Bierema and M. Bierema-Dojes probably by architect G. Nijhuis in a Transitional architecture with Chalet and Art Nouveau style elements. The Bierema family also had the likewise protected dwelling at Wadwerderweg 89 built. In 1933 a new volume was added to the east side in the same style; this volume serves together with the barn as a garage.
The dwelling is located in the protected village scene of Usquert among other detached villas. The building is surrounded by a large garden which is partly hedged and moated. At the front an asymmetrically placed drive provides access to the building. Fruit trees stand in the back garden.
Description
The two-storey, partly cellared RENTIER'S DWELLING on an approximately rectangular plan has whitewashed facades on a stone frame of dark purple brickwork, edged with a natural stone band (except on the south side). The composite overhanging roof is covered with red/orange glazed Dutch tiles; two chimneys on the roof planes on the south and west side; four roof finials on the ridges; decorative wooden gutter on corbels. The facades are articulated by H-windows, with fanlights featuring glazing bars and yellow glass, under a concrete lintel and yellow brick roll moulding and natural stone sills; wooden shutters. The top gables on the north and east sides have taut wooden barge boards.
The front facade (north side) has two projecting gable sections. In the left top gable, the most projecting, a three-sided bay window with an H-window in each side. Above the bay window a balcony with four opening wooden doors with fanlights; openwork whitewashed balustrade. At the top a small window with three-light fanlight. In the central gable section, which steps back slightly, the entrance in a porch under a segment arch of yellow brick with natural stone voussoirs; wooden panelled door with over- and sidelights featuring coloured stained glass; on the right side a building stone inscribed with the names of the patrons: 'A 1914 P.B. Bierema, M Bierema-Dojes'; hardstone steps of four risers framed by two plastered pilasters on a dark brick wall, finished with a white plaster layer. Above the entrance the facade is continued and opens into a roof dormer under an overhanging gabled roof; composite window with stained glass; decorative stucco decorations. The right gable section is articulated by an H-window.
The top gable on the east side is projecting and is articulated by three H-windows; at the top a small standing window. On the left side a wooden conservatory under a lean-to roof; standing windows; wooden door with glass. Above the conservatory a loggia with two opening wooden panelled doors and two H-windows.
The left part of the south facade projects forward; a composite H-window. At this side the barn is adjoined. In the right part a composite H-window above which two H-windows.
In the left part of the west facade a wooden panelled door, with fanlight featuring glazing bars, under the overhanging roof; wooden half-timbered-like corbel; natural stone steps of three risers with a brick wall in front finished with a plaster layer. On the left a blind window and on the roof a chapel under a lean-to roof with two windows with glazing bars; two non-original roof windows. In the projecting right part a non-original composite and small standing window with fanlight.
The BARN on a rectangular plan has whitewashed facades on a dark brick stone frame under a flat roof; brick chimney; decorative half-timbered-like frieze. The facades are articulated by windows with glazing bars under a yellow brick roll moulding.
The east facade is articulated by three standing and two reclining windows; the south facade by a wooden panelled door with glass with four-light fanlight. In the west facade a standing and three reclining windows; at this side the new extension (1933) on a rectangular plan with whitewashed facades under a flat roof; two standing four-light windows.
In the INTERIOR the following are of note: in the front room the painted ceiling, the wooden suite doors with yellow glass, the built-in mirror, in the back room the oak fireplace with mirror above, in the kitchen the wooden fireplace, in the dining room the wooden wainscoting, in the hall the two-part openwork wooden staircase, at the stair entrance paintings in Art Nouveau style, in the corridor the painted ceiling.
Valuation
Rentier's dwelling with adjoining barn of general significance because of architectural and cultural-historical value:
- as an example of a rentier's dwelling with adjoining barn from the first quarter of the twentieth century in the province of Groningen
- because of the special design and detailing
- because of the fairly high degree of integrity of exterior and parts of the interior
- because of the special and characterizing location in the protected village scene of Usquert
- as a reminder of the great wealth of farming families at the beginning of the twentieth century in Usquert.
Nearby in the register
- Woonhuis, Wadwerderweg 11Woonhuisunder 1 mi
- Garage (G), Wadwerderweg 11Opslagunder 1 mi
- Woonhuis, Wadwerderweg 10Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Wadwerderweg 6Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.