Rijksmonumentenregister · Netherlands
Winkelwoning, Gangetje 2
Leiden, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Function
- Winkelwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1939
- Address
- Gangetje 2, 2311 ER Leiden (and others)
- Place
- Leiden
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15641, 4.49331
- Monument number
- 515127
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "30 's Gravenhage" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Gebouw met negen WINKELS en een zelfde aantal BOVENWONINGEN, gebouwd in opdracht van een Hilversumse projectontwikkelaar op de plaats waarvan voorheen de Nutrix fabriek stond. Het op een hoek, bij een kruispunt gesitueerde winkel-woning complex verrees in 1939 en is ontworpen door architect C.L. Queré. Het is gebouwd in een vrij sobere, maar karakteristieke bouwstijl, waarin invloeden van het Haagse Expressionisme zijn waar te nemen. De met de ronding van de monumentale middenpartij op het Gangusplein georiënteerde complex maakt deel uit van het beschermde stadsgezicht Leiden en vormt een in stedebouwkundig opzicht belangrijk ensemble met het pand Hogewoerd 7/Korevaarstraat 2.
Omschrijving
Vanuit een l-vormige plattegrond, hoofdzakelijk in baksteen opgetrokken winkel-woningcomplex van drie bouwlagen onder platte, uitkragende daken en voorzien van vensters met stalen ramen tussen onderdorpels van grès en rollagen. Hoger opgaande, gebogen middenpartij (Gangusplein), een lange linker vleugel met rechte gevel (Gangetje) en een kortere, licht gebogen rechter vleugel (Hogewoerd). Op de begane grond in totaal negen winkels met uitpandige etalagekasten. Zes, voor een deel nog in oorspronkelijke staat verkerende winkelpuien aan het Gangetje met bijbehorende etalagekasten op een plint van gepolijste, zwarte natuursteen. De aan weerszijden van de winkelentree staande, kubusvormige kasten zijn samengesteld uit grote, in kozijnen van geel metaal (brons?) gevatte spiegelruiten. De bredere bovenranden van de kozijnen zijn concaaf gebogen. De eveneens metalen, met grote ramen ingevulde originele winkeldeuren zijn terugliggend ten opzichte van de etalages en staan daardoor als het ware in portiekjes. De meeste hebben nog de oorspronkelijke betegeling en een hardstenen drempel. De deur staat onder een met glas- in-lood ingevuld bovenlicht. Tussen de etalagekasten en een over alle geveldelen doorgetrokken platte, betonnen overstek is ruimte, waardoor het glas-in-lood bovenlicht over de gehele breedte van de afzonderlijke puien kon worden doorgetrokken.
Beurtelings links of rechts van de deuren steekt een gelijkbenige rechte hoek in het portiek, waardoor de symmetrie van de winkelpuien wordt opgeheven. De winkelpuien van de winkels met de huisnummers 4, 6, 8 en 12 zijn vrijwel in ongewijzigde staat bewaard gebleven. De nummers 10 en 14 hebben enkele veranderingen ondergaan, maar hebben toch een aantal van de belangrijkste kenmerken behouden. De winkelpuien aan de Hogewoerd zijn evenals de veel bredere winkelpui van de hoekwinkel door wijzigingen min of meer ernstig aangetast. Tussen de puien van nr.2 en nr.4 bevindt zich een rechtgesloten deur (huisnr. 2a) met een rond venstertje en een bovenlicht. De gevelpartij aan de Hogewoerd is op de eerste verdieping voorzien van twee zesruits vensters. Op de tweede verdieping staan twee keer twee gekoppelde vensters met bakstenen penanten. De door een betonnen rand beëindigde gevel staat evenals de andere geveldelen aan de voorzijde onder een ver uitkragend, houten dakoverstek. Van de terugliggende, kwartronde gevelpartij loopt de gemetselde borstwering met betonnen rand en buizen railing van het balkon gelijk met de gevels van de vleugels. De vier grote gevelopeningen op de eerste verdiepingen zijn glaspuien met een deur tussen zijlichten en drie bovenlichten onder doorgetrokken lateien van gewapend beton. Op de tweede verdieping vier, eveneens onder een doorgetrokken betonnen latei staande zes-ruits vensters. De gevelvelden lateraal van de gevelopeningen zijn licht uitgemetseld. In het linker veld staat een rond stalen venster. Deze vensters zijn traplichten en staan in het verlengde van de deur naar de woonlagen. De vensters in de gevel van de linker vleugel zijn identiek aan die in de rechter vleugel. De zijgevel aan de kant van de Nieuwe Rijn heeft een trasraam tot aan de waterlijn. In dit beneden het straatniveau staande geveldeel staan drie getraliede vensters en een ijzeren deur. Een brede driedelige vensterpartij op begane grond niveau heeft een invulling van gebrandschilderd glas-in-lood met vogelmotieven. De overige vensters in deze gevel hebben stalen ramen en staan onder rollagen. De zijgevel staat eveneens onder een ver uitkragend, houten overstek. De gevels aan de achterzijde zijn voorzien van lage uitbouwen en rechthoekige risalieten met balkons op de eerste verdieping. De balkondeuren staan in de loodrecht op de gevel staande zijden van de risalieten.
Waardering
Het complex winkels met bovenwoningen is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als een goed en karakteristiek voorbeeld van interbellum architectuur, vanwege het bijzondere ontwerp en het materiaalgebruik. Het is van stedebouwkundig belang vanwege de situering en heeft grote ensemblewaarde vanwege de sterke samenhang met het pand Korevaarstraat 2/Hogewoerd 7, waarmee het de toegang tot de Hogewoerd markeert. Het is bovendien van belang vanwege de herkenbaarheid en vanwege de gaafheid van het exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Building with nine SHOPS and the same number of DWELLINGS ABOVE, built on behalf of a Hilversum property developer on the site where the Nutrix factory previously stood. The shop-dwelling complex, situated on a corner at a crossroads, was erected in 1939 and was designed by architect C.L. Queré. It is built in a fairly sober, but characteristic architectural style, in which influences of The Hague Expressionism can be observed. The complex, oriented with the rounding of the monumental central section towards the Gangusplein, forms part of the protected townscape of Leiden and constitutes an important ensemble from an urban planning perspective with the building at Hogewoerd 7/Korevaarstraat 2.
Description
From an L-shaped ground plan, a shop-dwelling complex primarily constructed in brick comprising three storeys under flat, projecting roofs and provided with windows with steel frames between underpinnels of grès and roll mouldings. A higher-rising, curved central section (Gangusplein), a long left wing with straight facade (Gangetje) and a shorter, slightly curved right wing (Hogewoerd). On the ground floor a total of nine shops with projecting display cases. Six shop fronts, partly still in original condition, on the Gangetje with associated display cases on a plinth of polished, black natural stone. The cube-shaped cases standing on either side of the shop entrance are composed of large mirror panes set in frames of yellow metal (bronze?). The broader upper edges of the frames are concavely curved. The likewise metal original shop doors, filled with large panes, are recessed relative to the displays and thus stand, as it were, in porticoes. Most still retain the original tiling and a sandstone threshold. The door stands beneath a fanlight filled with leaded glass. Between the display cases and a flat, concrete overhang running across all facade sections is space, allowing the leaded glass fanlight to be carried across the full width of each individual shop front.
Alternating to the left or right of the doors, an isoceles right angle protrudes into the portico, thereby eliminating the symmetry of the shop fronts. The shop fronts of the shops with house numbers 4, 6, 8 and 12 have been preserved in virtually unaltered condition. Numbers 10 and 14 have undergone some changes, but have nevertheless retained a number of the most important features. The shop fronts on the Hogewoerd, as well as the much broader shop front of the corner shop, have been more or less seriously affected by alterations. Between the fronts of no. 2 and no. 4 is a flush door (house no. 2a) with a small round window and a fanlight. The facade section on the Hogewoerd is provided on the first floor with two six-pane windows. On the second floor stand two by two coupled windows with brick mullions. The facade, terminated by a concrete border, stands, like the other facade sections at the front, under a far projecting, wooden roof overhang. From the recessed, quarter-round facade section, the mortared breastwork with concrete border and pipe railing of the balcony runs flush with the facades of the wings. The four large facade openings on the first floors are glass shop fronts with a door between side lights and three fanlights under continuous lintels of reinforced concrete. On the second floor four six-pane windows, likewise standing under a continuous concrete lintel. The facade fields lateral to the facade openings are lightly rendered. In the left field stands a round steel window. These windows are stairwell lights and stand in line with the door to the dwelling storeys. The windows in the facade of the left wing are identical to those in the right wing. The side facade facing Nieuwe Rijn has a trash frame down to water level. In this facade section, standing below street level, are three barred windows and an iron door. A broad three-part window section at ground floor level has an infill of stained leaded glass with bird motifs. The remaining windows in this facade have steel frames and stand under roll mouldings. The side facade likewise stands under a far projecting, wooden overhang. The facades at the rear are provided with low extensions and rectangular risalits with balconies on the first floor. The balcony doors stand in the sides of the risalits perpendicular to the facade.
Valuation
The complex of shops with dwellings above is of general importance by reason of its cultural and architectural-historical value as a good and characteristic example of interbellum architecture, by reason of its distinctive design and material use. It is of urban planning importance by reason of its siting and has great ensemble value by reason of the strong coherence with the building at Korevaarstraat 2/Hogewoerd 7, with which it marks the entrance to the Hogewoerd. It is moreover of importance by reason of its recognisability and by reason of the integrity of its exterior.
Nearby in the register
- Winkelwoning, Korevaarstraat 2Werk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Botermarkt 26Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Breestraat 177Woonhuisunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Hogewoerd 15Werk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.