Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kantoorgebouw, Witte Singel 1
Leiden, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Kantoorgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1916 - 1917
- Address
- Witte Singel 1, 2311 BG Leiden
- Place
- Leiden
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15954, 4.48036
- Monument number
- 515086
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1906 map "Rijnland" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het KANTOORGEBOUW van het Leidsch Dagblad is gebouwd in opdracht van G. Henri Sijthoff, in de periode van 1916 tot 1917. Architect Willem Marinus Dudok (1884-1974), de ontwerper van het kantoorpand, was destijds plaatsvervangend directeur van Gemeentewerken Leiden. Bij het ontwerpen van het kantoorgebouw kreeg hij assistentie van J.J.P. Oud.
Het gebouw is opgetrokken in een aan de Amsterdamse School verwante bouwstijl. In het gebouw waren oorspronkelijk de administratie, de directiekamer, het archief, de "tijdingzaal" en een grote hal gevestigd. In de tijdingzaal kon men advertenties opgeven en het laatste nieuws lezen. De beelden en reliëfs aan het gebouw hebben behalve een decoratieve ook een symbolische functie, met verwijzingen naar het krantenbedrijf. De terracotta plastieken zijn van de hand van de kunstenaar W.C. Brouwer.
Het kantoorgebouw staat op een driehoekig perceel aan het Noordeinde tussen de Witte Singel, de Maliebaan en de Matthias de Vrieshof. In het ontwerp maakte Dudok gebruik van een tweedimensionaal grid van diagonale lijnen, waarin alle hoofdpunten van het gebouw verankerd zijn. De aanbouw van de drukkerij uit ca. 1960 van architect Schutte is voor de bescherming van ondergeschikt belang.
Omschrijving
Het kantoor van het Leidsch Dagblad is een samenstelling van verschillende bouwdelen met wisselende hoogtes en dakvormen. De plattegrond is opgebouwd uit gelijkzijdige driehoeken en vierkanten op een driehoekig perceel.
Het vierkante hoofdvolume van het gebouw telt ruim twee bouwlagen onder een hoog schilddak met ongelijke dakschilden, rode Hollandse pannen en houten goten. Een driehoekige uitbouw onder een plat dak tegen het hoofdvolume. Op dit hoge deel sluit een smal bouwvolume van twee bouwlagen onder een plat dak aan, dat eindigt in een kleine toren met een driehoekige uitbouw. In het hoofdvolume bevonden zich de administratie, directiekamer en de hal. In het smalle deel de tijdingzaal en het archief. Zowel in het hoofdvolume als de tijdingzaal verschillende risalieten op de begane grond.
Het geheel is opgetrokken in rode baksteen, met verschillende metselverbanden en siermetselwerk. In de gevel verder zandstenen lateien en sierblokken. Delen van de gevel en de dakrand zijn bekleed met rode keramische tegels. Vensters in houten kozijnen met diagonale roeden en paraboolvormige roedenverdeling, tussen rollagen. Voornamelijk samenstellingen van rechthoekige staande vensters. Daarnaast veel glas-in-lood vensters.
De voorgevel van het hoofdvolume (noord) wordt gekenmerkt door drie grote glas-in-lood vensters op de begane grond en eerste verdieping. In het glas-in- lood zijn drie personificaties afgebeeld: een vrouw met haar hand aan de mond (het nieuws), een kraaiende haan (advertenties) en een vrouw met een opgeheven vinger (de kritiek). Boven de risalerende begane grond bevindt zich een balkon. Drie dubbele houten deuren met ruitjes op de eerste verdieping bieden toegang tot dit balkon. In een extra risalerend bouwdeel de portiek met de hoofdingang: een houten deur met glas en sierijzers tussen twee houten lisenen met snijwerk in de stijl van de Amsterdamse School. Aan weerszijden zijlichten met identieke sierijzers. Verder een keramische brievenbus, granito vloer, granieten trap en gepleisterde wanden. Reliëfs van keramiek aan weerszijden van de ingang verbeelden in de sprekende en schrijvende mens de werkzaamheden van een journalist. IJzeren vergaarbakken in de vorm van geabstraheerde olifantskoppen.
De toegang tot de tijdingzaal bevindt zich in de oostelijke gevel van het smalle bouwvolume. Identieke deur als hoofdingang, met smalle zijlichten. Op een risaliet in de gevel in smeedijzeren letters het opschrift 'ingang tijdingzaal'. Op drie gevels van de toren (noord-oost-west) in keramiek het opschrift 'Leidsch Dagblad'. Hierdoor fungeert de toren als reclamezuil. Haaks op de hoeken tussen de opschriften zandstenen/betonnen spuwers. Daarboven afgesnoten hoeken.
interieur Van het interieur zijn onder meer bewaard: stucwerk sleutelstukken met geometrische vormen; deuren met Amsterdamse School-profilering; een lambrisering van ruwe bruine, beige en paarse keramische tegels met daarboven stucwerk; een kluisdeur; een gefineerde hoekbank bij de ingang en een geglazuurde keramische gedenksteen met de inscriptie: "Dit gebouw werd gesticht door G. Henri Sijthoff, 1916-1917". In het trappenhuis rond een vierkante kolom een betonnen bordestrap met een gepleisterde borstwering met houten deklijst en een tegelrand langs de treden.
In de kap: een houten kapconstructie op sleutelstukken, een vakwerk plafond, gepotdekseld hout aan de zijkanten en glas-in-lood in de tussenwand.
Waardering
Het kantoorgebouw is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde wegens de oorspronkelijke functie en de meetkundige uitgangspunten achter het ontwerp, de aan de Amsterdamse School verwante bouwstijl, de hoge kwaliteit van de ornamenten, de aan het gebouw verbonden beeldende kunsten en de detaillering, waardoor het gebouw zich kwalificeert als Gesamtkunstwerk.
In het oeuvre van de architect W.M. Dudok is het pand representatief voor het experimentele stadium in het begin van zijn carrière; ook daarom is het pand belangrijk voor de geschiedenis van de architectuur.
In stedebouwkundig opzicht is het pand van belang vanwege de beeldbepalende ligging van het kantoor aan het Noordeinde tussen de Witte Singel, de Maliebaan en de Matthias de Vrieshof.
Het exterieur is gaaf, in het interieur resteren nog enkele oorspronkelijke elementen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The OFFICE BUILDING of the Leidsch Dagblad was built on behalf of G. Henri Sijthoff, in the period from 1916 to 1917. Architect Willem Marinus Dudok (1884-1974), the designer of the office building, was at that time deputy director of Municipal Works Leiden. In designing the office building he received assistance from J.J.P. Oud.
The building was constructed in an architectural style related to the Amsterdam School. Originally housed in the building were the administration, director's office, archive, "news hall" and a large hall. In the news hall one could place advertisements and read the latest news. The sculptures and reliefs on the building have, besides a decorative function, also a symbolic function, with references to the newspaper business. The terracotta sculptures are by the artist W.C. Brouwer.
The office building stands on a triangular plot at Noordeinde between the Witte Singel, the Maliebaan and the Matthias de Vrieshof. In his design Dudok made use of a two-dimensional grid of diagonal lines, in which all main points of the building are anchored. The extension of the printing works from c. 1960 by architect Schutte is of subordinate importance for the protection.
Description
The office of the Leidsch Dagblad is a composition of different building components with varying heights and roof forms. The floor plan is constructed from equilateral triangles and squares on a triangular plot.
The square main volume of the building comprises just over two storeys under a high hipped roof with unequal roof slopes, red Dutch tiles and wooden gutters. A triangular extension under a flat roof against the main volume. To this high section adjoins a narrow building volume of two storeys under a flat roof, which ends in a small tower with a triangular extension. In the main volume were located the administration, director's office and the hall. In the narrow section the news hall and the archive. Both in the main volume and in the news hall various projections on the ground floor.
The whole is constructed in red brick, with different masonry bonds and ornamental brickwork. In the facade furthermore sandstone lintels and ornamental blocks. Parts of the facade and the roof edge are clad with red ceramic tiles. Windows in wooden frames with diagonal glazing bars and parabolic glazing bar divisions, between roll mouldings. Mainly compositions of rectangular upright windows. In addition many leaded glass windows.
The front facade of the main volume (north) is characterized by three large leaded glass windows on the ground floor and first floor. In the leaded glass are depicted three personifications: a woman with her hand at her mouth (the news), a crowing rooster (advertisements) and a woman with a raised finger (criticism). Above the projecting ground floor is a balcony. Three double wooden doors with panes on the first floor provide access to this balcony. In an extra projecting building element the porch with the main entrance: a wooden door with glass and ornamental ironwork between two wooden pilasters with carved decoration in the style of the Amsterdam School. On either side sidelights with identical ornamental ironwork. Furthermore a ceramic letterbox, granito floor, granite stairs and plastered walls. Ceramic reliefs on either side of the entrance depict in the speaking and writing person the activities of a journalist. Iron collecting trays in the form of abstracted elephant heads.
The entrance to the news hall is located in the eastern facade of the narrow building volume. Identical door as main entrance, with narrow sidelights. On a projection in the facade in wrought iron letters the inscription 'news hall entrance'. On three facades of the tower (north-east-west) in ceramic the inscription 'Leidsch Dagblad'. Through this the tower functions as an advertising column. At right angles at the corners between the inscriptions sandstone/concrete spouts. Above this cut-off corners.
Interior From the interior are preserved among others: stucco key pieces with geometric shapes; doors with Amsterdam School moulding profiles; wainscoting of rough brown, beige and purple ceramic tiles with stucco above; a safe door; a veneered corner bench at the entrance and a glazed ceramic memorial stone with the inscription: "This building was founded by G. Henri Sijthoff, 1916-1917". In the stairwell around a square column a concrete open-string staircase with a plastered balustrade with wooden coping and a tile border along the steps.
In the roof: a wooden roof truss structure on key pieces, a framework ceiling, wood covered in the sides and leaded glass in the partition wall.
Valuation
The office building is of general importance because of its cultural and architectural-historical value due to the original function and the geometric principles underlying the design, the architectural style related to the Amsterdam School, the high quality of the ornaments, the visual arts associated with the building and the detailing, through which the building qualifies as a Gesamtkunstwerk.
In the oeuvre of architect W.M. Dudok the building is representative of the experimental stage at the beginning of his career; for this reason too the building is important for the history of architecture.
From an urban planning perspective the building is important because of the visually defining location of the office at Noordeinde between the Witte Singel, the Maliebaan and the Matthias de Vrieshof.
The exterior is intact, in the interior some original elements remain.
Nearby in the register
- Schoolgebouw, Noordeinde 2 AOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Kazerne, Weddesteeg 2 CMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Woonhuis, Noordeinde 4Woonhuisunder 1 mi
- Sociale zorg, liefdadigheid, Loridanshof 1Sociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.