Rijksmonumentenregister · Netherlands
Groeneveldstichting
Leiden, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1875
- Address
- Oude Vest 41, 2312 XR Leiden
- Place
- Leiden
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.16239, 4.48889
- Part of complex
- 515025
- Monument number
- 515026
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig predikantswoonhuis, deeluitmakend van de Groeneveldstichting, in oorsprong gebouwd in rijk uitgevoerde eclectisch neo-renaissancistische trant, doch voor de nieuwe functie - met portiersterwoning en regentenkamer- verbouwd in 1882 naar ontwerp van W.F. van der Heijden.
Omschrijving
Vanuit een vrijwel rechthoekige plattegrond opgetrokken voormalig herenhuis met verdieping onder een dwars, met hollandse pannen gedekt, afgeknot zadeldak - met een langer dakschild aan de achterzijde - en opgemetselde schoorsteen links op het platte dakdeel. Rijk versierde, in baksteen opgetrokken drie-assige voorgevel met licht risalerende ingangstravée, rechtgesloten gevelopeningen en accenten en decoraties van gepleisterde baksteen (speklagen, hoekblokken en pilasters) boven een hardstenen plint met gebosseerde bovenkant. Op de begane grond twee paar gekoppelde schuifvensters onder korfboog met in reliëf uitgevoerde, besnorde koppen in de sluitstenen en baksteenmozaïekjes in de boogtrommels.
Entreepartij met dubbele, houten deuren onder een geprofileerd kalf en bovenlicht met een fries van smeedijzeren sierelementen. Ingangsomlijsting met op hardstenen piedestal rustende pilasters met Ionische kapitelen. In het timpaan boven de ingang een schild met de tekst "Stichting Groeneveld 1882" tussen vergulde takken in reliëf.
Aan weerszijden een reliëf met verguld engelenkopje met vleugels. De omlijsting wordt bekroond door een licht gewelfde, geprofileerde kroonlijst met in het midden een verbindingsstuk met de cordonlijst. Symmetrische decoraties tussen de geprofileerde randen van de cordonlijst. De bovenste rand functioneert tevens als waterdorpel voor de verdiepingvensters. De vensters zijn als die op de begane grond, maar staan hier onder strekse bogen met aanzet- en sluitstenen. Het venster in het risaliet staat tussen twee deels gecanneleerde pilasters met composietkapitelen.
Gevelafsluiting in de vorm van een entablement, bestaand uit een met de composietkapitelen en de reliëfs in de sluitstenen verbonden geprofileerde architraaf, een fries met in blokpatroon uitgevoerde baksteenmozaïeken boven de vensters en een eveneens geprofileerde kroonlijst. Uit het dakschild boven het risaliet steekt een gemetselde lucarne met kruisvenster tussen met meisjeskopjes bekroonde pilasters met vleugelstukken en een hoofdgestel met regula en guttae aan een gebroken fronton met een vergulde leeuwekop en een smeedijzeren monogram binnen het geprofileerde lijstwerk. Achtergevel met op de begane grond een dubbele glasdeur met rondboog in een bovenlicht boven bewerkt kalf. Rechts van de deur een vrij hoog in de gevel geplaatst negenruits-venster onder strekse boog, evenals de dubbele deur onder strekse boog met sluit- en aanzetstenen. Rechts, tegen de uitbouw een klein venstertje. Een derde venster bevindt zich in het open, linker deel van de uitbouw. Op de verdieping twee T-vensters onder rollaag, alsmede twee kleine venstertjes. Gevelafsluiting in de vorm van een eenvoudig, wit geschilderd hoofdgestel met geprofileerde gootlijst. Haaks op voornoemde gevel staande, verdiepingloze uitbouw met vier licht getoogde gevelopeningen -drie deuren en een venster met diagonale roedenverdeling - onder een met hollandse pannen gedekt lessenaardak, waarvan het linker deel onbedekt is. De zuidelijke kopgevel is blind. Het hofje kan worden bereikt via de entree van het huis, waarachter zich een doorgangsportaal bevindt, dat is voorzien van grote, hardstenen vloerplaten, een gepleisterde muur met schijnvoegen en een dubbele glasdeur. In dit portaal bevindt zich tevens de entree naar de conciërgewoning en de regentenkamer. Interieur met op de begane grond de portiersterswoning. In de woonkamer een marmeren schouw, zwart marmeren vloertegels in de gang, rode en okergele tegels in een dambordpatroon in de keuken en deuren met profiellijsten. Bordestrap naar de verdieping met houten handlijst op gietijzeren spijlen. Op de verdieping de regentenkamer, voorzien van een marmeren schouw met een wit geschilderde boezem, een rijk versierd stucplafond, betengelde wanden en een originele deur met profiellijst. Zolder met een houten kapconstructie met aan één kant parallelle spantbenen.
Waardering
Voormalige predikantswoonhuis met bijbehorende onderdelen, onderdeel van het complex van de Groeneveldstichting, van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde, als in-en uitwendig gaaf bewaard voorbeeld van een hoofdgebouw van een laat-negentiende eeuws hofjescomplex met voor de bouwtijd en functie kenmerkende, rijk uitgevoerde detaillering.Tevens van belang wegens ensemblewaarde vanwege de historisch-functionele relatie met de in de achterliggende tuin gesitueerde hofjeswoningen alsook wegens de beeldbepalende situering aan de Oude Vest.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former minister's residence, forming part of the Groeneveld Foundation, originally built in richly executed eclectic neo-Renaissance style, but for the new function - with porter's residence and regents' room - rebuilt in 1882 after a design by W.F. van der Heijden.
Description
Constructed from an almost rectangular floor plan, former townhouse with upper storey under a transverse hipped roof covered with Dutch tiles - with a longer roof panel to the rear - and a brick chimney on the left on the flat roof section. Richly ornamented three-bay front facade built in brick with slightly projecting entrance bay, rectangular openings and accents and decorations of plastered brick (banding courses, corner blocks and pilasters) above a sandstone plinth with rusticated top. On the ground floor two pairs of coupled sash windows under a segmental arch with relief-carved, bearded heads in the keystones and brick mosaics in the arch barrels.
Entrance area with double wooden doors under a moulded calf and fanlight with a frieze of wrought-iron ornamental elements. Entrance surround with pilasters resting on sandstone pedestals with Ionic capitals. In the tympanum above the entrance a shield with the text "Stichting Groeneveld 1882" between gilded branches in relief.
On either side a relief with gilded cherub's head with wings. The surround is crowned by a slightly arched, moulded cornice with in the centre a connecting piece to the cordon line. Symmetrical decorations between the moulded edges of the cordon line. The upper edge also functions as a drip moulding for the upper storey windows. The windows are like those on the ground floor, but stand here under straight arches with setting and keystone courses. The window in the risalit stands between two partly fluted pilasters with Composite capitals.
Facade termination in the form of an entablature, consisting of a moulded architrave connected with the Composite capitals and the reliefs in the keystones, a frieze with brick mosaics executed in a block pattern above the windows and an equally moulded cornice. A brick lucarne with a cross window projects from the roof panel above the risalit, between pilasters crowned with maidens' heads with wing pieces and a main cornice with regula and guttae on a broken pediment with a gilded lion's head and a wrought-iron monogram within the moulded framework. Rear facade with on the ground floor a double glazed door with rounded arch in a fanlight above worked calf. To the right of the door a nine-pane window placed fairly high in the facade under straight arch, as well as the double door under straight arch with keystone and setting courses. To the right, against the extension a small window. A third window is located in the open left part of the extension. On the upper storey two T-windows under roller arch, as well as two small windows. Facade termination in the form of a simple, white-painted main cornice with moulded gutter line. At right angles to the aforementioned facade a single-storey extension with four lightly arched openings - three doors and a window with diagonal glazing bars - under a lean-to roof covered with Dutch tiles, of which the left part is uncovered. The southern gable end is blank. The courtyard can be reached via the entrance to the house, behind which is a passage portal, which is provided with large sandstone floor tiles, a plastered wall with false joints and a double glazed door. In this portal is also the entrance to the porter's residence and the regents' room. Interior with on the ground floor the porter's residence. In the living room a marble fireplace, black marble floor tiles in the hallway, red and ochre-yellow tiles in a checkerboard pattern in the kitchen and doors with moulded profiles. Staircase to the upper storey with wooden handrail on cast-iron balusters. On the upper storey the regents' room, provided with a marble fireplace with a white-painted breast, richly ornamented stucco ceiling, tiled walls and an original door with moulded profile. Attic with a wooden roof truss structure with parallel rafter members on one side.
Valuation
Former minister's residence with associated components, part of the complex of the Groeneveld Foundation, of general importance because of its cultural-historical and architectural-historical value, as an internally and externally well-preserved example of a main building of a late 19th-century courtyard housing complex with richly executed detailing characteristic of the building period and function. Furthermore of importance because of ensemble value because of the historical-functional relationship with the courtyard dwellings situated in the rear garden as well as because of its image-defining situation on the Oude Vest.
Nearby in the register
- Hofje, Groeneveldstichting 1Sociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- Welzijn, kunst en cultuur, Oude Vest 43Welzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Sociale zorg, liefdadigheid, Oude Vest 35Sociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- Woonhuis, Oude Singel 58Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.