Woonhuis, Engelanderholt 18

Omschrijving

Inleiding

Dit vrijstaande HOUTEN WOONHUIS is gelegen in een bosrijke omgeving aan de Engelanderholt te Beekbergen en werd in 1919 opgebouwd door Dr. Oosten die in 1908 reeds het ernaast gesitueerde houten woonhuis als bouwpakket uit Noorwegen had ingevoerd. Ook dit huis is als bouwpakket uit Noorwegen afkomstig en het betreft type 1, nr. 13 van de Strømmen Trævarefabrik uit Christiniania, het huidige Oslo.

Beide woonhuizen bevinden zich op één erf dat via een lange oprit vanaf de Engelanderholt te bereiken is. Rondom beide panden bevindt zich een ruime, aangelegde, tuin met diverse boom- en struiksoorten, waaronder een Sequoia.

Omschrijving

Het huis is opgetrokken op een rechthoekig grondvlak en heeft een uitgebouwd gedeelte tegen één van de lange zijgevels en een aangebouwd gedeelte tegen één van de korte gevels. Het onderkelderde huis heeft een gedeeltelijk gepleisterde en in baksteen uitgevoerde plint, die is afgesloten met een rollaag en een schuingeplaatste waterlijst. De gevels zijn met behulp van horizontale houten delen samengesteld en voorzien van accentueringen op de verdiepingscheiding en de hoeken. Het gebouw is gedekt met een overstekend zadeldak waarvan de gordingen zijn doorgestoken en waarop geglazuurde rode Tuiles du Nord pannen zijn gelegd. De windveren zijn geprofileerd en decoratief gezaagd en de geveltoppen worden geaccentueerd door een gedeeltelijk opengewerkte houten vulling en een doorgestoken makelaar. Op de nok van het hoofdak zijn drie schoorstenen aanwezig. De uitgebouwde delen zijn eveneens voorzien van zadeldaken. Doordat het huis op grote afstand van de weg en gedeeltelijk gedraaid ligt, is er eigenlijk geen sprake van een voorgevel. De FRONTGEVEL heeft links een enkellaags aanbouw met een zadeldak waarvan de detaillering overeenkomt met de detaillering van het hoofddak. De korte gevel heeft een klein dubbel draairaam. De gevel van het hoofdblok heeft een symmetrische indeling met in de plint twee 2-ruits kelderramen. In dezelfde as bevinden zich daarboven twee stolpramen waarvan er één nog het oorspronkelijke 10-ruits bovenlicht heeft. Bij alle kozijnen zijn de verticale kozijndelen uitgevoerd als geabstraheerde en in consoles eindigende pilasters die een geprofileerde horizontale lijst ondersteunen en die aan de onderzijde door de schuingeplaatste vensterbanken steken. De verdieping heeft twee stolpramen. De verdiepingscheiding wordt aangegeven door een horizontale cordonlijst met op regelmatige afstand van elkaar aangebrachte consoleachtige elementen. De gevelhoeken worden door in afwijkende kleur geschilderde verticale lijsten geaccentueerd. De RECHTER ZIJGEVEL kan als hoofdgevel worden beschouwd en wordt gekenmerkt door een houten risaliet met een topgevel en een zadelkap dwars op de hoofdkap. Aan weerszijden van het risaliet bevindt zich een stolpraam met een 8-ruits bovenlicht en een detaillering als genoemd. Het risaliet bestaat uit een veranda over twee bouwlagen. Op de begane grond heeft dit risaliet een centrale rechthoekige opening van waaruit een houten trap met balustrade naar de lager gelegen tuin voert. Aan weerszijden van deze opening bevinden zich ramen met elk een 6-ruits bovenlicht. Daartussen bevindt zich een 18-ruits bovenlicht met een waarvan de bovenzijde gebogen is. De bovenlichten zijn in geel kathedraalglas uitgevoerd. Op de verdieping is de veranda als balkon uitgevoerd en voorzien van een hoge ojiefvormige middenopening met aan weerszijden een lager aangebracht enkelruits raam. De onderzone van het balkon bestaat uit een dichte, sierlijk vormgegeven, houten balustrade. Op het balkon komen twee deuren met bovenlichten uit. Het overstekende zadeldak heeft een dichte geveltop met een doorgestoken makelaar. De zijgevels van het risaliet hebben op de begane grond een gedecoreerde houten borstwering met daarboven een 2-ruits raam met een 14-ruits bovenlicht. De verdieping heeft dezelfde borstwering waarboven zich een 3-ruits raam bevindt.

De ACHTERGEVEL heeft rechts een kleine veranda. De veranda heeft een schilddak met rode Tuiles du Nord pannen en een klein balkon. Het geheel wordt gesteund door zes rechthoekige houten zuiltjes die in het midden verjongen en door een rechthoekige band omsloten worden. De rechterzijde van de veranda is dichtgezet met een gedeeld raam en een houten borstwering. De linkerzijde is open en heeft een houten trap met een enkele balustrade. De dubbele deuren hebben een glasvulling en een 12-ruits bovenlicht. Op het balkon komt een dubbele balkondeur uit. De deuropening heeft een pilasteromlijsting. De begane grond heeft links een kelderlicht met daarboven een stolpraam met een 10-ruits bovenlicht. De verdieping heeft een stolpraam zonder bovenlicht. Het overstekende zadeldak is afgesloten met een gedeeltelijk opengewerkt sierspant met een doorgestoken makelaar.

De LINKER ZIJGEVEL heeft links een kelderlicht met daarboven een stolpraam met een 10-ruits bovenlicht. Rechts daarvan bevinden zich een klein 4-ruits en een met glas gevulde deur in een kozijn met een 8-ruits bovenlicht. Links naast deze deur bevindt zich een smal raam met een 4-ruits bovenlicht. Voor de deur bevindt zich een houten trap met bewerkte balustraden. De verdieping heeft twee naast elkaar geplaatste 2-ruits ramen in de vorm van een liggende rechthoek. De gevel van het aanbouwtje heeft een deur, een stolpraam en een klein raam ter plaatse van de zolder.

Waardering

HOUTEN WOONHUIS uit 1911, gelegen in een bosrijk gebied aan de Engelanderholt.

- Van architectuurhistorische en typologische waarde als goed bewaard voorbeeld van houten huis uit het eerste kwart van de twintigste eeuw. Het pand is samen met het naastgelegen woonhuis Engelanderholt 20 uit Noorwegen geimporteerd en valt op door de zorgvuldige detaillering en de goede verhoudingen. Opvallend is het rijk gedecoreerde houtwerk van ondermeer de balkons, de kozijnen en de veranda. Naast een typologische waarde is er tevens sprake van een zekere zeldzaamheidswaarde.

- Van stedebouwkundige waarde als goed bewaard gebleven oorspronkelijk onderdeel van de spaarzame bebouwing aan dit gedeelte van de Engelanderholt. Beide huizen op dit erf hebben een grote ensemblewaarde en versterken elkaar. De ruime tuin die de panden omringt geeft het geheel een landelijke uitstraling.

- Van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een uit Noord Europa geimporteerd bouwpakket dat in Nederland werd opgebouwd. In het begin van de twintigste eeuw verschenen er vaker van dit soort huizen in Nederland.