Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gevangenis
Utrecht, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gerechtsgebouw
- Function
- Cellencomplex
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1856
- Address
- Wolvenplein 27, 3512 CK Utrecht (and others)
- Place
- Utrecht
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.09700, 5.12542
- Part of complex
- 514204
- Monument number
- 514205
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 9a. Sudholland. 13. Utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Wolvenplein 27 - Gevangenis - hoofdgebouw
Omschrijving
GEVANGENIS met twee DIENSTWONINGEN (COMPLEXONDERDEEL 1) kruisvormige plattegrond, met drie armen waarin de cellen gehuisvest zijn, een verbindingsruimte, en een vierde vleugel voor administratieve doeleinden, verbonden met de driedelige voorbouw, eveneens bedoeld als administratiegebouw. Ter weerszijden en daarmee verbonden twee dienstwoningen. Omschrijving
Elke vleugel met souterrain en drie verdiepingen onder met leien gedekt zadeldak, waarvan de noordwest- en zuidoostvleugel evenlang zijn, de noordoostvleugel is in 1874- '76 verlengd. Veelal ongelede vleugels met diepliggende getoogde meerruits ramen met bovenlicht en kunststenen onderdorpels. De voorbouw, het administratiegebouw, bestaat uit een negen traveeën breed middendeel onder een met leien belegd schilddak, door muren verbonden met twee zijvleugels (dienstwoningen) onder met leien gedekt schilddak, van ieder vier traveeën breed. Het middendeel is uitgevoerd met hoekrisalieten, twee bouwlagen, schuifvensters met glas-in-lood en geprofileerde daklijst met dakkapellen. Zijvleugels eveneens met twee bouwlagen, geprofileerde daklijsten en dakkapellen.
De cellen zijn gerangschikt aan beide zijden van een lange gang, welke tot en met de derde verdieping open is, waarbij de cellen via gietijzeren geornamenteerde galerijen toegankelijk zijn. Vanuit een centrale ruimte, waar de drie cellenvleugels bijeen komen, vindt de aansluiting op de vierde vleugel plaats.
Op de kop van elke cellenvleugel een groot rondboogvenster, en de in 1930 in de kap aangebrachte daklichten. Aan de kop van de noordwestvleugel zijn wigvormige luchtkooien, toegankelijk vanuit een rondlopende gang, welke weer aansluit op de hoofdgang van de cellenvleugel. De individuele luchtkooien zijn in 1885 aan de bovenzijde met hekwerk afgesloten.
Waardering
Cellencomplex met voorbouw met dienstwoningen, van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als onderdeel van het gevangeniscomplex Wolvenplein en een zeldzaam voorbeeld van gaaf bewaard gebleven en nog in gebruik zijnde cellulaire gevangenis. Tevens van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde vanuit het oogpunt van de geschiedenis van straftoepassing in de 19e eeuw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Wolvenplein 27 - Prison - main building
Description
PRISON with two SERVICE DWELLINGS (COMPLEX COMPONENT 1) cruciform floor plan, with three wings in which the cells are housed, a connecting space, and a fourth wing for administrative purposes, connected to the three-part front building, also intended as an administration building. On either side and connected thereto two service dwellings. Description
Each wing with basement and three storeys under a slate-covered gabled roof, of which the northwest and southeast wings are of equal length, the northeast wing was extended in 1874-'76. Mostly unarticulated wings with deeply set arched multi-light windows with fanlights and stone string courses. The front building, the administration building, consists of a nine-bay wide central section under a slate-covered hipped roof, connected by walls to two side wings (service dwellings) under slate-covered hipped roofs, each four bays wide. The central section is executed with corner risalits, two storeys, sash windows with leaded glass and moulded cornice with roof dormers. Side wings likewise with two storeys, moulded cornices and roof dormers.
The cells are arranged on both sides of a long corridor, which remains open up to and including the third storey, the cells being accessible via cast-iron ornamented galleries. From a central space, where the three cell wings meet, the connection to the fourth wing is made.
At the head of each cell wing a large round-arch window, and the roof lights installed in the roof in 1930. At the head of the northwest wing are wedge-shaped exercise yards, accessible from a surrounding corridor, which in turn connects to the main corridor of the cell wing. The individual exercise yards were closed at the top with ironwork in 1885.
Valuation
Cell complex with front building with service dwellings, of general importance on account of cultural-historical value as part of the Wolvenplein prison complex and a rare example of a well-preserved and still-in-use cellular prison. Also of general importance on account of cultural-historical value from the perspective of the history of punishment administration in the 19th century.
Nearby in the register
- RingmuurGerechtsgebouwunder 1 mi
- Omwalling, Restanten verdedigingswerken UtrechtOmwallingunder 1 mi
- WolvenpleinKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Plompetorengracht 29Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.