Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Vaart Nz 97
Appelscha, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1915 - 1925
- Address
- Vaart Nz 97, 8426 AW Appelscha (Ooststellingwerf 21)
- Place
- Appelscha
- Municipality
- Ooststellingwerf
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.95266, 6.36167
- Monument number
- 514115
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 9 Assen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het markante WOONHUIS is vermoedelijk gebouwd tussen 1915 en 1925, in Ambachtelijk-traditionele trant, voor de vervener Jongsma; de ontwerper is niet bekend. De vrijstaande woning ligt op een ruim erf met achtertuin.
Omschrijving
Het woonhuis heeft globaal een rechthoekige plattegrond, met enkele kleine uitbouwen. Het is opgetrokken in één bouwlaag met een risalerende erker, doorgetrokken over de beide bouwlagen, onder een samengesteld overstekend schilddak belegd met rode ongeglazuurde gegolfde Friese pannen. Het opgaand muurwerk is gemetseld in bruine bakstenen, in staand verband met snijvoegen; het is horizontaal geleed door een trasraam, een rollaag ter hoogte van de onderdorpels van de ramen en een rollaag ter hoogte van de bovendorpels van de ramen. Alle vensters in de eerste bouwlaag staan onder een getoogde rollaag en hebben meerruits bovenlichten met geelgekleurd matglas. Bij sommige ramen zijn de luikklemmen nog aanwezig.
De zuidwestelijke voorgevel heeft een T-venster. De entreepartij wordt ge-accentueerd door een ommuurd stoepje met vensterbank onder een luifel die op een ijzeren zuil rust. Het kozijnhout rond de voordeur is versierd met conische halfzuiltjes en diepreliëf in de deurkalf. Boven de oorspronke-lijke voordeur is een achtruits bovenlicht met geelgekleurd matglas. De zijlichten zijn voorzien van gekleurd glas-in-lood. De versierde lijst van de luifel loop door over de risalerende beukerker onder een schilddak waar-op een keramische piron staat. In het dakschild boven de deur is een half-ronde kajuit met conische halfzuiltjes. De eerste bouwlaag heeft aan drie zijden vensters; de houten hoekstijlen hebben een gegroefde decoratie; alle H-vensters hebben meeruits bovenlichten met geelgekleurd matglas. Boven de erker zijn drie keramische ruitvormige tegeltjes gemetseld met voorstellingen van een ara en een haan, mogelijk van de keramist W.C. Brouwer. In de tweede bouwlaag van de erker zijn aan drie zijden meerruitsvensters direct onder de dakvoet.
De zuidoostelijke zijgevel heeft een T-venster en een kruisvenster met meerruits bovenlicht. Het dakschild heeft een keramische gevelsluiting met hoekpannen.
Aan de achterzijde van het woonhuis is een contemporaine aanbouw, halfsteens, van bruine bakstenen onder een zadeldak belegd met nieuwe pannen. De zuid-oostelijke gevel heeft een keukenraam, een opgeklampte houten deur en een klein vierruitsraam. Dergelijke ramen zitten ook in de achtergevel en nog twee dito ramen, waarvan één met een ijzeren spijl, zitten in de rechter zijgevel van de uitbouw. In de rechtergevel van de uitbouw is een achteringang met stoep.
In de achtergevel bevindt zich een T-venster met meerruits bovenlicht. Vanuit de dakvoet bij de keuken doorbreekt een schoorsteen het dakschild; verder zijn er twee daklichten.
In de noordwestelijke zijgevel zijn twee H-vensters met meerruits bovenlichten; tussen de beide vensters is een provisiekelderraam met spijl en een lichtkooi waarover een rooster ligt. Het dakschild bevat een houten ka-juit met twee vierruitsvensters, een schoorsteen uit de dakvoet aan de noordwestzijde en een gevelafsluiting.
Het INTERIEUR van het woonhuis is structureel oorspronkelijk met ondermeer de volgende oorspronkelijke onderdelen: kamers en suite met schuifdeur en schoorsteen; traphal met balustrade en bovenlicht met gekleurd glas-in-lood; deuren en deuromlijstingen; kamers in de kap.
Waardering
Het woonhuis, tussen 1915 en 1925 gerealiseerd, is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- vanwege de hoge mate van esthetische kwaliteit van het ontwerp;
- vanwege de eenvoudige maar zeer verzorgde kwaliteit van de detaillering;
- vanwege de hoge mate van architectonische gaafheid van het exterieur en van het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The striking DWELLING was presumably built between 1915 and 1925, in craft-traditional style, for the dyer Jongsma; the designer is not known. The detached dwelling is situated on a spacious plot with back garden.
Description
The dwelling has broadly a rectangular plan, with some small outbuildings. It is built in one storey with a projecting bay window, carried through over both storeys, under a composite overhanging hipped roof covered with red unglazed corrugated Frisian tiles. The external masonry is laid in brown bricks, in stretcher bond with struck joints; it is articulated horizontally by a soffit course, a rollaag at the height of the window lintels and a rollaag at the height of the window sills. All windows in the first storey are set under a segmental rollaag and have multi-pane fanlights with yellow-coloured frosted glass. Some windows still have the shutter hinges.
The south-west front gable has a T-window. The entrance is accentuated by a walled step with window sill under a canopy resting on an iron column. The frame timber around the front door is decorated with conical half-columns and deep relief in the door panel. Above the original front door is a eight-pane fanlight with yellow-coloured frosted glass. The side lights are fitted with coloured stained glass. The decorated moulding of the canopy continues over the projecting beech bay under a hipped roof on which a ceramic finial stands. In the roof shield above the door is a semi-circular dormer with conical half-columns. The first storey has windows on three sides; the wooden corner posts have grooved decoration; all H-windows have multi-pane fanlights with yellow-coloured frosted glass. Above the bay are three ceramic diamond-shaped tiles set with depictions of a macaw and a rooster, possibly by the ceramicist W.C. Brouwer. In the second storey of the bay are multi-pane windows on three sides directly under the eaves.
The south-east side gable has a T-window and a cross window with multi-pane fanlight. The roof shield has a ceramic gable coping with corner tiles.
On the back of the dwelling is a contemporary extension, half-brick, of brown bricks under a gabled roof covered with new tiles. The south-east gable has a kitchen window, a fixed wooden door and a small four-pane window. Similar windows are in the rear gable and another two such windows, one with an iron bar, are in the right side gable of the extension. In the right gable of the extension is a back entrance with step.
In the rear gable is a T-window with multi-pane fanlight. From the eaves at the kitchen a chimney breaks through the roof shield; furthermore there are two roof lights.
In the north-west side gable are two H-windows with multi-pane fanlights; between the two windows is a provision cellar window with bar and a light box covered with grille. The roof shield contains a wooden dormer with two four-pane windows, a chimney from the eaves on the north-west side and a gable coping.
The INTERIOR of the dwelling is structurally original with among other things the following original components: rooms en suite with sliding door and chimney; stair hall with balustrade and fanlight with coloured stained glass; doors and door surrounds; rooms in the roof.
Valuation
The dwelling, realised between 1915 and 1925, is of general cultural-historical and architectural-historical importance:
- due to the high degree of aesthetic quality of the design;
- due to the simple but very careful quality of the detailing;
- due to the high degree of architectural integrity of the exterior and of the interior.
Nearby in the register
- Boerderij, Industrieweg 2Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Boerestreek 18Woonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Boerestreek 22Boerderijunder 1 mi
- Boerderij(M1), Bruggelaan 62Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.