Rijksmonumentenregister · Netherlands
Dienstwoning(K4), Terwisscha 5
Appelscha, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Dienstwoning(K4)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1915
- Address
- Terwisscha 5, 8426 SJ Appelscha (Ooststellingwerf 21)
- Place
- Appelscha
- Municipality
- Ooststellingwerf
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.94912, 6.30457
- Monument number
- 514114
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 9 Assen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De VOERMANSWONING van Staatsbosbeheer in Appelscha is rond 1915 gerealiseerd in ambachtelijk-traditionele bouwtrant. De woning ligt vlak aan de weg, ervan gescheiden door een beukenhaag. De geasfalteerde weg eindigt ter hoogte van dit pand en splitst zich in twee zandpaden die het bos ingaan. Ten oosten van de woning ligt aan dezelfde weg het nieuwe kantoor van Staatsbosbeheer. De woning ligt op een rechthoekig erf tussen weilanden, met bos aan de zuidzijde en schuin achter de noordzijde een vrij groot ven, waarachter zich ook bos uitstrekt. Links achter het perceel grond ligt een moestuin. Rechts achter de woning bevindt zich een rechthoekige houten schuur onder zadeldak die deels is vernieuwd.
Omschrijving
De voermanswoning is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond. Het zadeldak is belegd met zwarte Hollandse pannen en heeft een goot op klossen. Een lage gemetselde schoorsteen staat midden op de nok, een hoge gemetselde schoorsteen op de rechter dakhelling. De topgevel met houten lijst heeft een eenvoudige makelaar. Het opgaand muurwerk bestaat uit roodbruine bakstenen op een bruine plint met rollaag. De vensters met brede houten kozijnen onder strek hebben een roedeverdeling en bakstenen afzaten. De zuidgevel wordt ingedeeld door een groot zesruitskruisvenster met drieruitsbovenlichten onder een segmentboog in het midden, met aan weerszijden twee kleinere zesruits H-vensters voorzien van enkele luiken met zandlopermotief; in de geveltop een dubbel openslaand zesruitsvenster.
In de westgevel is de entree met een nieuwe houten deur, een klein vierruitsvenster met luik en een rechthoekig tweelichtvierruitsvenster.
In de noordgevel bevindt zich de oorspronkelijke houten achterdeur met stoepje en een horizontaal drielicht vierruitsvenster; in de top een tweelicht vierruitsvenster.
In de oostgevel bevinden zich twee vierruitsvensters waarvan één met luik en een klein enkelruitsvenster.
De indeling van het INTERIEUR is deels oorspronkelijk. De scheidingsmuur tussen de woonkamer en de slaapkamer aan de oostzijde is afgebroken. De vertrekken aan de achterzijde van het pand, waar zich onder meer een kleine varkensstal bevond, zijn rond 1960 verbouwd tot keuken en bijkeuken.
Waardering
De dienstwoning van Staatsbosbeheer, rond 1915 in Appelscha gerealiseerd, is van algemeen cultuurhistorisch belang:
- als uitdrukking van de (landschappelijke) geschiedenis van het gebied, met name de aanleg van de bossen ten westen van Appelscha, boswachterij Appelscha-Noord,
- vanwege de behoorlijke mate van architectonische gaafheid van het exterieur,
- vanwege de zeer hoge mate van visuele gaafheid van het object ten opzichte en te midden van zijn omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The FOREMAN'S DWELLING of Staatsbosbeheer in Appelscha was realised around 1915 in a craft-traditional building style. The dwelling is located directly beside the road, separated from it by a beech hedge. The asphalted road ends at the level of this building and splits into two sand paths leading into the forest. To the east of the dwelling, on the same road, is the new office of Staatsbosbeheer. The dwelling is situated on a rectangular plot between meadows, with forest on the south side and a fairly large pond diagonally behind the north side, beyond which forest also extends. Behind the plot on the left is a vegetable garden. Behind the dwelling on the right is a rectangular wooden barn with a gabled roof, partly renovated.
Description
The foreman's dwelling is built on a rectangular plan. The gabled roof is covered with black Dutch tiles and has a gutter on corbels. A low brick chimney stands in the middle of the ridge, a high brick chimney on the right roof slope. The top gable with wooden moulding has a simple brace. The external masonry consists of reddish-brown bricks on a brown plinth with rollaag. The windows with wide wooden frames under stretcher bond have glazing bars and brick lintels. The south gable is divided by a large six-pane cross window with three-pane fanlights under a segmental arch in the middle, with two smaller six-pane H-windows on either side fitted with single shutters with hourglass motif; in the gable top a double casement six-pane window.
In the west gable is the entrance with a new wooden door, a small four-pane window with shutter and a rectangular two-light four-pane window.
In the north gable is the original wooden back door with step and a horizontal three-light four-pane window; in the top a two-light four-pane window.
In the east gable are two four-pane windows, one with shutter, and a small single-pane window.
The arrangement of the INTERIOR is partly original. The partition wall between the living room and bedroom on the east side has been removed. The rooms at the back of the building, where among other things a small pig sty was located, were renovated around 1960 into a kitchen and scullery.
Valuation
The service dwelling of Staatsbosbeheer, realised around 1915 in Appelscha, is of general cultural-historical importance:
- as an expression of the landscape history of the area, in particular the planting of the forests west of Appelscha, forest ranger's district Appelscha-Noord,
- due to the considerable degree of architectural integrity of the exterior,
- due to the very high degree of visual integrity of the object in relation to and within its surroundings.
Nearby in the register
- Klokkenstoel (H), Bij Wester Es 50 Appelscha (Ooststellingwerf 21)Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- BeatrixoordOnderwijs en wetenschap1 mi
- Boerderij, Boerestreek 22Boerderij1 mi
- Woonhuis, Boerestreek 18Woonhuis1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.