Rijksmonumentenregister · Netherlands
Stationsgebouw, Dr. Boumaweg 17
Sneek, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Transport
- Function
- Stationsgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1883 - 1884
- Address
- Dr. Boumaweg 17, 8601 GM Sneek (Súdwest-Fryslân 21) (and others)
- Place
- Sneek
- Municipality
- Súdwest-Fryslân
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.03256, 5.65192
- Monument number
- 514104
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het STATIONSGEBOUW (derde klas) te Sneek is in 1883-1884 gebouwd in opdracht van de Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij. In 1883 werden Sneek en Leeuwarden verbonden door een spoorweg van de H.IJ.S.M.; de lijn werd in 1885 doorgetrokken naar Stavoren. Het Rijk bepaalde de plaats waar het gebouw zou komen. Het station is in Eclectische stijl gebouwd, met Art Nouveau-elementen. In de jaren dertig is het gebouw aan beide zijden uitgebreid om de wachtkamers te vergroten. Het interieur van het pand is ingrijpend verbouwd. In de tijd van de bouw van het station was dit gebied ten westen van Sneek niet bebouwd. De eerste bebouwing kwam als gevolg van de bouw van het station: de huidige Stationsstraat werd aangelegd, die de (noord-zuidelijke) verbindingsweg vormt tussen het spoor en de stad. Tegelijk met de Stationsstraat is de Dr. Bouwmaweg aangelegd, die in oost-westelijke richting loopt, parallel aan het spoor. Het Stationsplein, gelegen tussen het stationsgebouw en de Stationsstraat was oorspronkelijk anders ingericht dan nu en vormde een ruimtelijke verbinding tussen station en Stationsstraat. In het centrum van het plein lag een vrij groot groenperk omgeven door een ijzeren hekwerk, met in het midden een gietijzeren vijf-lichts GASLANTAARN. Het interieur van het stationsgebouw komt vanwege de ingrijpende verbouwingen niet in aanmerking voor bescherming.
Omschrijving
Het STATIONSGEBOUW bestaat uit een centraal, twee bouwlagen hoog gedeelte met vierkante plattegrond en twee vleugels met rechthoekige plattegrond. Het centrale deel wordt door een gebroken schilddak gedekt, waarop vier schoorstenen zijn geplaatst, de vleugels worden door twee schilddaken gedekt. Op het voorste dakschild van het centrale deel staat een dakkapel met zadeldakje en klok.
Het gebouw is uit bruine baksteen opgetrokken, de decoratieve gevelbanden zijn wit bepleisterd. De hoeken worden afgesloten door ondiepe pilaren, de gevels onder de daklijst worden afgesloten door een doorlopend fries gedecoreerd met cirkelvormige elementen. Vensters en deuren, zowel aan de vóór- als aan de achterzijde zijn door nieuwe vervangen. De meeste zitten wel op de oorspronkelijke plaats in de gevels. Tegen de oostelijke zijgevel en over de hele lengte van de achtergevel is een overkapping geplaatst, die in de stijl van de Art Nouveau is uitgevoerd. De gietijzeren zuilen met Corinthische kapitelen ondersteunen een forse, deels vernieuwde, houten luifel.
De GASLANTAARN is nog aanwezig maar verplaatst en alléén het onderste deel ervan, het hoge basement, is origineel; hier staat: "Pletterij/'s Gravenhage/1896". De lantaarn is door de Sneker Vereniging Floralia aan het gemeentebestuur aangeboden, ter verfraaiing van het plein. Het huidige bovenste deel van de lantaarn, gemaakt door de firma Pako in Rhenen, is in 1981 geschonken aan de gemeente Sneek door de heer Piet Hoomans, ter gelegenheid van het vijftig-jarig bestaan van de firma Peha-handelsonderneming.
Waardering
Het stationsgebouw te Sneek uit 1883, gebouwd in opdracht van de H.IJ.S.M. is van algemeen cultuurhistorisch belang:
- als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling;
- als bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling;
- als belangrijkste, bepalende factor voor de uitbreiding van de stad aan de noordkant van de stadsgrens;
- vanwege de historische, ruimtelijke relatie met de infrastructuur, als markante stedenbouwkundige afsluiting van de Stationsstraat;
- in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke omgeving;
- vanwege de in redelijke mate aanwezige architectonische gaafheid van het exterieur;
- vanwege de oorspronkelijke en tevens huidige functie;
- vanwege de typologische en functionele zeldzaamheid binnen de provinciale grenzen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The STATION BUILDING (third class) at Sneek was built in 1883-1884 on behalf of the Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij. In 1883 Sneek and Leeuwarden were connected by a railway line of the H.I.S.M.; the line was extended to Stavoren in 1885. The State determined the location where the building would be situated. The station was built in Eclectic style, with Art Nouveau elements. In the nineteen-thirties the building was extended on both sides to enlarge the waiting rooms. The interior of the premises was substantially renovated. At the time of construction of the station, this area west of Sneek was undeveloped. The first development came as a result of the construction of the station: the present-day Stationsstraat was laid out, forming a (north-south) link between the railway and the city. At the same time as Stationsstraat, the Dr. Bouwmaweg was laid out, running in an east-west direction, parallel to the railway. The Stationsplein, located between the station building and the Stationsstraat was originally laid out differently than it is now and formed a spatial connection between station and Stationsstraat. In the centre of the square was a fairly large green space surrounded by an iron fence, with a cast-iron five-light GAS LANTERN in the middle. The interior of the station building is not considered eligible for protection owing to the substantial renovations.
Description
The STATION BUILDING consists of a central section, two storeys high with a square floor plan, and two wings with a rectangular floor plan. The central section is covered by a broken hipped roof, on which four chimneys are placed; the wings are covered by two hipped roofs. On the front roof slope of the central section is a roof dormer with a small gabled roof and bell.
The building is constructed of brown brick, the decorative façade bands are rendered in white. The corners are finished with shallow pilasters; the façades below the eaves line are finished with a continuous frieze decorated with circular elements. Windows and doors, both on the front and rear elevations, have been replaced with new ones. Most of them are in their original positions in the façades. Against the east side elevation and along the entire length of the rear elevation is a canopy that is executed in the Art Nouveau style. The cast-iron columns with Corinthian capitals support a substantial, partly renewed, wooden awning.
The GAS LANTERN is still present but has been relocated and only the lower part of it, the high basement, is original; this bears the inscription: "Pletterij/'s Gravenhage/1896". The lantern was offered to the municipal authorities by the Sneker Vereniging Floralia as an ornament for the square. The present upper part of the lantern, made by the firm Pako in Rhenen, was donated to the municipality of Sneek in 1981 by Mr. Piet Hoomans, on the occasion of the fiftieth anniversary of the firm Peha-handelsonderneming.
Valuation
The station building at Sneek from 1883, built on behalf of the H.I.S.M., is of general cultural-historical importance:
- as a distinctive expression of a socio-economic development;
- as a distinctive expression of a typological development;
- as the most important, determining factor for the expansion of the city on the north side of the city boundary;
- because of the historical, spatial relationship with the infrastructure, as a striking urban planning closure of the Stationsstraat;
- in relation to the structural and visual integrity of the urban environment;
- because of the architectural integrity of the exterior present to a reasonable extent;
- because of the original and current function;
- because of the typological and functional rarity within the provincial boundaries.
Nearby in the register
- Woonhuis, Prinses Julianapark 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Stationsstraat 9Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Stationsstraat 24Woonhuisunder 1 mi
- Open verdedigingswerk, Kerkgracht "" (Súdwest-Fryslân 21)Open verdedigingswerkunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.