TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Hoekelum

Bennekom, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kasteel, buitenplaats
Function
Landhuis
Category
onroerend gebouwd
Built (approximately)
1400 - 1500
Address
Edeseweg 124, 6721 KE Bennekom (Ede 25)
Place
Bennekom
Municipality
Ede
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.01553, 5.67677
Part of complex
514040
Monument number
514038

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

2 historical maps cover this location, the earliest the 1742 map "Nieuwe kaart der provincie van Holland" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Omschrijving

HOOFDGEBOUW HUIS HOEKELUM. Rechthoekig deels omgracht huis, opgetrokken in rode baksteen onder een afgeplat schilddak met torentje. Het dak is gedekt met gesmoorde Hollandse pannen. Hoekelum is in oorsprong middeleeuws, waarschijnlijk kort na 1542 verbouwd en rond 1735 sterk gewijzigd. Het huis werd wederom in 1846-1849 door de Arnhemse architect Fromberg verbouwd, die onder meer het gebogen zinken dak met torentje met schalmgaten, wijzerplaat en tentdak ontworpen heeft. Het huis werd voor het laatst ingrijpend door Hanrath in 1911-1916 verbouwd, waarbij de hoofdkarakteristiek van het huis werd bewaard, maar waarbij het huis werd verdiept, verhoogd en verbreed en in- en uitwendig vrijwel geheel opnieuw werd opgetrokken. Het huis bestaat uit een souterrain en twee hoge bouwlagen. De voorzijde heeft een symmetrische opzet met centraal de risalerende topgevel met monumentale natuurstenen stoep en omlijste ingang. De hoofdingang bestaat uit een dubbele glasdeur met half rond bovenlicht met spaakroeden. Aan weerszijden een klein venster met diefijzers en in de strek een sluitsteen. Boven de ingang een balkon met smeedijzeren hek (waarschijnhijk van rond 1780, opschrift GWB, vermoedelijk Gerrit Willem van Balveren). Het balkon is bereikbaar via een dubbele door lisenen en kroonlijst omlijste glasdeur met een halfrond bovenlicht met spaakroeden. Aan weerszijden en erboven vensters met sluitstenen. De risaliet wordt afgesloten met een lijst versierd met metopen (rozetten en ramskoppen, laatste wellicht afgeleid van bet wapen van de Van Hoekelums) en trigliefen. Het driehoekig fronton heeft in het tympaan een bekroond wapenschild (Van Balveren) gedragen door leeuwen. Aan weerszijden van de topgevel is een smalle travee, op de hoeken een breed risaliet met twee traveeën. In het souterrain bevinden zich kleine dubbele roedendraaivensters, voorzien van luiken. Deze en de vensters op de bel-etage hebben natuurstenen onderdorpels. De vensters van de bovenbouw bestaan uit stolpramen met een getoogd bovenlicht met erboven een getoogde strek. In de smalle travee een draairaam met bovenlicht. Op kaphoogte twee dakkapellen met bakstenen zijkanten, platdak en stolpraam. Linkergevel: drie vensterassen met vensters als in voorgevel. In souterrain een Hollandse deur. De ophanging van de luidklok is nog aanwezig. Rechter gevel: twee vensterassen. In souterrain een dubbele glasdeur. Achterzijde: symmetrisch opgezette gevel met in het midden een breed uitstekend deel met drie traveeën. Aan weerszijden het terugliggende gedeelte met op de bel-etage een serre waarboven een balkon. De serres zijn voorzien van een rondboogvenster met ijzeren roeden, die in het bovenlicht straalsgewijs uitlopen. De balkons zijn bereikbaar via dubbele glasdeuren. De linker zijn voorzien van luiken, waarvan het onderste deel een paneel en het bovenste deel een persienne. Inwendig: in het huis twee belangrijke elementen van voor de verbouwing door Hanrath: de kelder en de grote zaal, laatstgenoemde versierd met taferelen in stuc met allegorische voorstellingen, Italiaanse monumenten uit de klassieke oudheid en attributen van het buitenleven. aangebracht door de Tiroler stucwerker Lauran Rief in 1787. Bij de sloop van het inwendige in 1913 kwam bij de afbraak van een monumentaal stucplafond het volgende opschrift aan het daglicht: Gestukator von Lauran Rief aus Tirol gebortig mit drei gesellen 1787. In het souterrain een kelder met zware muren en ton- en kruisgewelven, wellicht nog middeleeuws. De bel-etage heeft een vrijwel symmetrische indeling. De vertrekken zijn in de meeste gevallen voorzien van vloeren, houten lambrizeringen enz. aangebracht tijdens de verbouwing van 1911-1916. Via een portaal komt men in de T-vormige traphal en hal. Rechtdoor komt men in de grote zaal, links in de huiskamer en rechts in de eetzaal. Via de twee zalen aan weerszijden komt men in de serres. Belangrijkste onderdelen per ruimte zijn: traphal: houten trap met bordessen; hal: deuren, balkenplafond; grote zaal: op plint en vloer na grotendeels uitgevoerd in stucwerk van de hand van Rief in 1787; de muren zijn geleed door middel van pilasters met een voluut als bekroning; de velden tussen de pilasters zijn versierd met muziekinstrumenten, bladeren, enz. bijeengehouden door strikken; er zijn vier plaquettes versierd met medaillons en allerlei attributen, ontleend aan de Griekse godenwereld; het plafond is versierd met een rand gestileerde bladranken; verder is er een natuurstenen schouw. In de huiskamer bevinden zich betimmeringen en deuren in Hollandse neo-renaissancestijl; verder is er een schouw met tegels en natuurstenen zuilen in Ionische trant; het stucplafond is voorzien van 'graten'.

Waardering

HUIS HOEKELUM is van algemeen cuituurhistorische en architectonisch belang:

- vanwege de ouderdom;

- vanwege de architectonische vormgevinq van het huis, zowel uit- als inwendig als uiting van een vroeg 20ste eeuwse historiserende restauratie van een hoofdgebouw van een buitenplaats door Hanrath;

- vanwege de gaaf bewaard gebleven l8de-eeuwse grote zaal met stucdecoraties van de Oostenrijkse stucwerker Lauran Rief;

- vanwege de kenmerkende ligging binnen de historische tuin- en parkaanleg.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Description

MAIN BUILDING HUIS HOEKELUM. Rectangular partly moated house, built in red brick under a flattened hipped roof with turret. The roof is covered with dampened Dutch tiles. Hoekelum is medieval in origin, probably rebuilt shortly after 1542 and substantially modified around 1735. The house was again rebuilt in 1846-1849 by Arnhem architect Fromberg, who among other things designed the curved zinc roof with turret with machicolations, dial and tent roof. The house was most recently substantially rebuilt by Hanrath in 1911-1916, whereby the main characteristic of the house was preserved, but whereby the house was deepened, raised and widened and reconstructed almost entirely inside and out. The house consists of a basement and two high storeys. The front elevation has a symmetrical arrangement with centrally the projecting stepped gable with monumental natural stone stoep and framed entrance. The main entrance consists of a double glass door with semi-circular fanlight with spoke glazing bars. On either side a small window with anti-theft bars and in the jamb a keystone. Above the entrance a balcony with wrought-iron railing (probably from around 1780, inscription GWB, presumably Gerrit Willem van Balveren). The balcony is accessed via a double door framed by pilasters and cornice with a semi-circular fanlight with spoke glazing bars. On either side and above windows with keystones. The projection is concluded with a moulding decorated with metopes (rosettes and rams' heads, the latter possibly derived from the coat of arms of the Van Hoekelums) and triglyphs. The triangular pediment has in the tympanum a crowned heraldic shield (Van Balveren) borne by lions. On either side of the stepped gable is a narrow bay, on the corners a broad projection with two bays. In the basement are small double casement windows with shutters. These and the windows on the piano nobile have natural stone sills. The windows of the upper storeys consist of casement windows with a segmental fanlight with above it a segmental jamb. In the narrow bay a casement window with fanlight. At roof height two roof dormers with brick sides, flat roof and casement window. Left gable: three window axes with windows as in front elevation. In basement a Dutch door. The suspension of the bell is still present. Right gable: two window axes. In basement a double glass door. Rear elevation: symmetrically arranged facade with in the middle a broad projecting section with three bays. On either side the recessed section with on the piano nobile a conservatory above which a balcony. The conservatories are provided with a round-arched window with iron glazing bars, which in the fanlight run radiantly outward. The balconies are accessed via double glass doors. The left ones are provided with shutters, of which the lower part is a panel and the upper part a Venetian blind. Interior: in the house two important elements from before the rebuild by Hanrath: the cellar and the great hall, the latter decorated with relief panels in stucco with allegorical representations, Italian monuments from classical antiquity and attributes of outdoor life, applied by the Tyrolean stucco worker Lauran Rief in 1787. When the interior was demolished in 1913, at the demolition of a monumental stucco ceiling the following inscription came to light: Gestukator von Lauran Rief aus Tirol gebortig mit drei gesellen 1787. In the basement a cellar with heavy walls and barrel and cross vaults, possibly still medieval. The piano nobile has an almost symmetrical layout. The rooms are in most cases provided with floors, wooden panelling etc. applied during the rebuild of 1911-1916. Via a portals one enters the T-shaped stairwell and hall. Straight ahead one enters the great hall, left into the sitting room and right into the dining room. Via the two rooms on either side one enters the conservatories. Principal components per room are: stairwell: wooden stairs with landings; hall: doors, beam ceiling; great hall: except for plinth and floor almost entirely executed in stuccowork by Rief in 1787; the walls are articulated by means of pilasters with a volute as crowning; the fields between the pilasters are decorated with musical instruments, foliage, etc. held together by ribbons; there are four plaques decorated with medallions and various attributes, derived from the Greek divine world; the ceiling is decorated with a border of stylised foliage; furthermore there is a natural stone chimney breast. In the sitting room there are wooden panellings and doors in Dutch neo-Renaissance style; furthermore there is a chimney breast with tiles and natural stone columns in Ionic order; the stucco ceiling is provided with 'ribs'.

Valuation

HUIS HOEKELUM is of general cultural-historical and architectural importance:

- because of its age;

- because of the architectural design of the house, both exterior and interior as an expression of an early 20th-century historicising restoration of a main building of a country estate by Hanrath;

- because of the well-preserved 18th-century great hall with stucco decorations by the Austrian stucco worker Lauran Rief;

- because of the characteristic location within the historic garden and park layout.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map