Rijksmonumentenregister · Netherlands
Schoolgebouw, Waterhuizerweg 7
Haren Gn, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1920 - 1921
- Address
- Waterhuizerweg 7, 9753 HP Haren Gn (Groningen 20)
- Place
- Haren Gn
- Municipality
- Groningen
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.16835, 6.62441
- Monument number
- 513858
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1908 map "Groningen / door R. Bos" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
SCHOOLGEBOUW ontworpen in 1920 in een regionale Amsterdamse Schoolstijl met Engelse landhuisstijl elementen door architect P.J. Hamers uit Bussum, die veel heeft gebouwd in Utrecht. Opvallend aan de lagere school is dat elk klaslokaal naast de hoofingang een eigen entree heeft. Na de oorlog is aan de school links achter een kleedruimte vastgebouwd, is de overdekte speelruimte aan de achterzijde dichtgezet en is aan de linker lange vleugel rechts achter een berging aangebouwd. Al deze aanbouwen komen wegens te geringe ouderdom niet voor bescherming van rijkswege in aanmerking. Sinds 1996 is de school in gebruik voor kinderopvang en peuterspeelschool, waarvoor interne verbouwingen hebben plaatsgevonden. De groenaanleg werd ontworpen door J. Vroom.
De lagere school is gelegen in het hart van Tuindorp op een driehoekig perceel, in een gebied met bijzondere architectonische en stedenbouwkundige kwaliteit. Tuindorp, eveneens ontworpen door Hamers, was de woonplaats voor arbeiders werkzaam bij de Maatschappij tot Exploitatie van StaatsSpoorwegen (S.S.). Het schoolplein ligt aan de voorzijde van de school waarin centraal een rond perk van baksteen, met daarop zitbankjes (nu niet meer aanwezig), waarin berken staan. Aan de achterzijde van de school staan kastanje bomen.
Omschrijving
Het SCHOOLGEBOUW op vlindervormige plattegrond heeft aan de voorzijde twee lange vleugels en aan de achterzijde twee korte vleugels.
Het één verdieping hoge, deels onderkelderde schoolgebouw is opgetrokken in gesinterde baksteen op een gemetseld geschilderd trasraam en wordt gedekt door een samengesteld dak waarop oranje Hollandse pannen; decoratieve houten goot op klossen; strakke houten windveren; acht gemetselde schoorstenen met zinken kap op de nokken van de lange vleugels, een hoge gemetselde schoorsteen op de nok van de korte vleugel; zeshoekige beschoten nokruiter aan elke zijde een galmgat met houten spitsboogvormige spits bekleed met lood, bekroond met een ijzeren windwijzer. De gevels worden geleed door samengestelde staande vensters met roedenverdeling onder rollaag of strek en onderdorpel van rode tegels.
De entree bevindt zich centraal in de voorgevel (noordwestzijde) en bestaat uit twee houten paneeldeuren waarin achtruits vensters met boven- en zijlichten waarin roedenverdeling; gemetselde bakstenen stoep met op de hoeken hardsteen. Aan weerszijden van de entree aan de voorzijde van de linker en rechtervleugel vierruits vensters en portieken. Een portiek bestaat uit een houten paneeldeur met vierruits bovenlicht waarvoor een gemetselde stoep met aan weerszijden een samengesteld tweedelig zesruits venster met tweeruits bovenlicht waarvoor een houten bankje; het dak wordt ondersteund door houten vierkante pijlers die rusten op een gemetseld muurtje; aan weerszijden van een portiek drie vierruits vensters; in de linker vleugel op de hoek echter twee houten paneeldeuren in portiek. In de kopgevel van zowel de linker (noordzijde) als rechter vleugel (westzijde) een driedelig liggend venster met decoratieve roedenverdeling onder strek. Aan de achterzijde van de linker vleugel drie samengestelde zesdelige vensters (driedelig) met in de bovenlichten decoratieve roedenverdeling, een tweedelig twaalfruits venster met zesruits bovenlicht en een samengesteld tweedelig zesruits venster. Op de hoek rechts een niet-originele platte, beschoten aanbouw (niet beschermd). Aan de achterzijde van de rechter vleugel vier samengestelde zesdelige vensters (driedelig) met in de bovenlichten decoratieve roedenverdeling.
Aan de achterzijde (zuidoostzijde) van het schoolgebouw de twee korte vleugels. Aan de voorzijde van de linker korte vleugel twee bovenlichten met decoratieve roeden waaronder de dichtgezette overdekte speelruimte (niet-origineel); niet-originele beschoten gevels op een niet-origineel roodbakstenen trasraam; decoratieve houten goot op klossen. In de topgevel aan de zuidzijde twee driedelige vensters (achtruits) met drieruits bovenlichten en decoratieve roedenverdeling en twee liggende keldervensters; in de top een liggend vierdelig venster (vierruits). Aan de achterzijde een driedelig liggend venster en drie liggende keldervensters. Aan de zuidzijde van de rechter korte vleugel twee vierdelige bovenlichten met decoratieve roeden waaronder de dichtgezette speelruimte; decoratieve houten goot op klossen; gemetseld witgeschilderd trasraam. In de topgevel aan de oostzijde twee samengestelde driedelige vensters (achtruits) met drieruits bovenlicht en decoratieve roedenverdeling; in de top een liggend vierdelig venster (vierruits). Aan de achterzijde een niet-originele platte aanbouw (niet-beschermd).
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: de indeling van de plattegrond met aan de hoge zijden de lokalen die worden ontsloten door gangen die aan de lage zijden liggen, de paneeldeuren, in de gangen en hal de grijze tegelvloer met zwarte banden, de gele tegellambrizering met zwarte en groene band en de houten tochtdeuren waarin roedenverdeling.
Waardering
Schoolgebouw van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een lagere school uit 1920 in de provincie Groningen
- vanwege de traditionele vormgeving en de opvallende, verfijnde detaillering
- vanwege de bijzondere plattegrond
- vanwege de redelijk hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur
- als opvallend voorbeeld van het oeuvre van architect P.J. Hamers
- vanwege de opvallende en beeldbepalende ligging in Tuindorp, een gebied met bijzondere architectonische en stedenbouwkundige kwaliteit
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SCHOOL BUILDING designed in 1920 in a regional Amsterdam School style with English country house style elements by architect P.J. Hamers from Bussum, who built extensively in Utrecht. Striking about the primary school is that each classroom has its own entrance beside the main entrance. After the war, a changing room was built on the left rear of the school, the covered play area on the rear side was closed in and a storage shed was added to the rear right of the left long wing. All these extensions do not qualify for protection by the state due to insufficient age. Since 1996 the school has been in use for childcare and toddler playschool, for which internal renovations have taken place. The landscaping was designed by J. Vroom.
The primary school is located in the heart of Tuindorp on a triangular plot, in an area of particular architectural and urban planning quality. Tuindorp, also designed by Hamers, was the home for workers employed by the Maatschappij tot Exploitatie van StaatsSpoorwegen (S.S.). The schoolyard lies in front of the school, with a round brick bed in the centre, on which were sitting benches (now no longer present), containing birch trees. On the rear side of the school stand chestnut trees.
Description
The SCHOOL BUILDING on a butterfly-shaped plan has two long wings on the front and two short wings on the rear.
The one-storey school building, partly with basement, is constructed in sintered brick on a mortared and painted travertine frame and is covered with a composite roof with orange Dutch tiles; decorative wooden gutter on corbels; neat wooden wind braces; eight mortared chimneys with zinc caps on the ridges of the long wings, a high mortared chimney on the ridge of the short wing; hexagonal rendered ridge tile at each side a sound hole with wooden pointed arch-shaped spire clad with lead, crowned with an iron weather vane. The facades are articulated by composite vertical windows with glazing bars under roller course or stretcher course and undersill of red tiles.
The entrance is located centrally in the front facade (northwest side) and consists of two wooden panel doors with eight-light windows with fanlights and sidelights with glazing bars; mortared brick step with hardstone at the corners. On either side of the entrance on the front of the left and right wings four-light windows and porches. A porch consists of a wooden panel door with four-light fanlight in front of a mortared step with on either side a composite two-part six-light window with two-light fanlight in front of a wooden bench; the roof is supported by square wooden pillars resting on a mortared wall; on either side of a porch three four-light windows; in the left wing on the corner however two wooden panel doors in porch. In the gable of both the left (north side) and right wing (west side) a three-part horizontal window with decorative glazing bars under stretcher course. On the rear of the left wing three composite six-part windows (three-part) with decorative glazing bars in the fanlights, a two-part twelve-light window with six-light fanlight and a composite two-part six-light window. On the corner right a non-original flat, rendered extension (not protected). On the rear of the right wing four composite six-part windows (three-part) with decorative glazing bars in the fanlights.
On the rear (southeast side) of the school building the two short wings. On the front of the left short wing two fanlights with decorative glazing bars below the closed-in covered play area (non-original); non-original rendered facades on a non-original red brick travertine frame; decorative wooden gutter on corbels. In the gable on the south side two three-part windows (eight-light) with three-light fanlights and decorative glazing bars and two horizontal basement windows; in the top a horizontal four-part window (four-light). On the rear a three-part horizontal window and three horizontal basement windows. On the south side of the right short wing two four-part fanlights with decorative glazing bars below the closed-in play area; decorative wooden gutter on corbels; mortared white-painted travertine frame. In the gable on the east side two composite three-part windows (eight-light) with three-light fanlight and decorative glazing bars; in the top a horizontal four-part window (four-light). On the rear a non-original flat extension (not protected).
In the INTERIOR are notable among others: the layout of the plan with on the long sides the rooms which are accessed by corridors that are located on the short sides, the panel doors, in the corridors and hall the grey tile floor with black bands, the yellow tile wainscot with black and green bands and the wooden draught doors with glazing bars.
Valuation
School building of general importance due to architectural and cultural-historical value:
- as an example of a primary school from 1920 in the province of Groningen
- due to traditional design and striking, refined detailing
- due to the special plan layout
- due to a reasonably high degree of integrity of both exterior and parts of the interior
- as a striking example of the oeuvre of architect P.J. Hamers
- due to the striking and character-defining location in Tuindorp, an area of particular architectural and urban planning quality
Nearby in the register
- Overheidsgebouw, Onnerweg 49Overheidsgebouwunder 1 mi
- De JagerskampenWoonhuisunder 1 mi
- Het UilennestWoonhuisunder 1 mi
- Huize de KempenaarWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.