Rijksmonumentenregister · Netherlands
Schoolgebouw, Brinkhorst 1
Haren Gn, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1927
- Address
- Brinkhorst 1, 9751 AS Haren Gn (Groningen 20)
- Place
- Haren Gn
- Municipality
- Groningen
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.17296, 6.60607
- Monument number
- 513857
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1913 map "Verklaring van het algemeen nut der onteigening ten behoeve van den aanleg van een rangeerterrein langs den staatsspoorweg Meppel-Groningen tusschen de stations De Punt en Haren en van eene verbindingsbaan tusschen het station Haren en den staatsspoorweg Groningen-Nieuweschans, met bijkomende werken" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Openbare lagere SCHOOL met ommuurd SCHOOLPLEIN, gebouwd in 1927 naar een ontwerp van architect J. B. Fels. Het gebouw verving een ander schoolgebouw dat direct aan de straat stond en geen schoolplein had. De school die opgetrokken werd op een L-vormige plattegrond in een stijl verwant aan de Amsterdamse School, kreeg zeven lokalen en een hal met gym-accomodatie voor de jongste kinderen. De klassen zijn op het zuiden gesitueerd aan het schoolplein. Centraal element is de twee verdiepingen hoge, achthoekige toren waarin onder andere de hal met gym-accomodatie en de onderwijzerskamer waren ondergebracht.
De school is beeldbepalend gelegen aan de Kerkstraat in het centrum van Haren. Het SCHOOLPLEIN dat wordt gevormd door de L-vorm van het gebouw, wordt van de Kerkstraat en het pad aan de zuidwestzijde van de school gescheiden door een lage bakstenen MUUR met ezelsrug, onderbroken door twee gemetselde HOOFDPIJLERS op rechthoekige grondslag met natuurstenen afdekplaat, waar oorspronkelijk een beweegbaar hek tussen zat. Zes leilinden markeren het plein aan de Kerkstraatkant en een beukenhaag met een lange betonnen BANK waarvan de houten zitting is verdwenen, de zuidwestkant van het plein. Midden op het schoolplein is een NOORDPIJL van siermetselwerk geplaveid met op het kruispunt een opgestorte betonnen vlaggenmasthouder.
De school, die al een tijd lang niet meer in gebruik is als school, zal aan de noordoostzijde uitgebreid worden met nieuwbouw en worden geïntegreerd met het sociaal-culturele centrum dat daarin gevestigd wordt.
Omschrijving
SCHOOLGEBOUW opgetrokken in een gesinterde baksteen, bestaande uit een centrale, drie bouwlagen hoge, achthoekige toren met achtzijdig tentdak met op de nok een ijzeren windwijzer met wapen van Haren, en aan weerszijden een één bouwlaag hoge vleugel onder een schilddak. De eerste bouwlaag van de toren heeft een vierkante plattegrond. De daken zijn gedekt met een grijze verbeterde Hollandse pan en hebben een houten overstek met mastgoot. De beide vleugels worden aan de schoolpleinzijde geleed door iets uitgebouwde raampartijen onder een betonnen latei, bestaande uit vijf stalen ramen onder, en vijf zesruits stalen valramen boven de middendorpel; voor de vensters een gemetselde bloembak; tussen de vensterpartijen zijn op bloembakhoogte een vijftal houten planken bevestigd om op te zitten. De zuidwestgevel heeft vier en de zuidoostgevel drie raampartijen; in het dakvlak erboven respectievelijk vier en drie kleine platte houten dakkapellen met tweeruitsvenster. De beide kopgevels van de vleugels zijn blind. De achtergevel van beide vleugels zijn over de hele breedte uitgebouwd met een één bouwlaag hoge aanbouw onder een plat dak met gemetselde borstwering waarin de gang en toiletgroepen zijn ondergebracht, en aan het uiteinde met een twee bouwlagen hoge platte aanbouw met entreepartij. In de noordoostgevel van de aanbouw zes stalen vensterreeksen afwisselend bestaande uit vier smalle staande vensters en uit drie bredere vensters onder een rollaag; en één vensterreeks met vijf smalle vensters. Per vensterreeks een doorlopende bakstenen onderdorpel. Aan de noordwestzijde drie stalen vensters. Het twee bouwlagen hoge deel heeft aan de noordoostzijde een vensterreeks van vier bredere vensters en op de verdieping een kleine tweezijdige stalen erker. Aan de zuidoostzijde een entreepartij bestaande uit een gemetseld portiek met betonnen luifel met originele plafondlamp, een vier treden hoge gemetselde stoep met gemetselde bloembak aan de rechter zijde en een houten paneeldeur met tweeruits deurlicht.
De achtergevel van de aanbouw aan de noordwestzijde heeft een samengesteld stalen venster, twee vensterreeksen bestaande uit vier smalle staande vensters, een later dichtgezette vensterreeks van zeven smalle vensters, een later dichtgezette vensterreeks van drie bredere vensters, en een getoogde dubbele deur en een venster (beide niet origineel). In het twee bouwlagen hoge deel een vensterreeks van vier bredere vensters en op de verdieping een kleine tweezijdige stalen erker; aan de zuidwestzijde een entreepartij bestaande uit een ondiepe gemetselde portiek met betonnen luifel, een gemetselde stoep (een trede) en een houten paneeldeur met tweeruits deurlicht; links van de portiek een gemetselde bloembak en een smal venster met latei.
De hoofdentree bevindt zich aan de zuidzijde in een uitgebouwd portaal aan de centrale toren en bestaat uit een dubbele paneeldeur met smalle deurlichten in een gemetselde portiek met een betonnen luifel en vloer van decoratief metselwerk; boven de entree een balkon met gemetselde borstwering met gepleisterde afdekplaat waarop een buishekje en betonnen banken, bereikbaar via dubbele balkondeuren; aan de borstwering een natuurstenen plaat met de tekst: "Openbare School, anno 1927". Boven de balkondeuren een luidklok onder een zinken afdakje. De toren heeft bovenin, rondom, smalle liggende vensters, afwisselend één- en driedelig, binnen een fries van uitgemetselde gevelbanden en op de verdieping een aantal staande tweeruits vensters en aan de noordoostkant twee grote vensters met roedenverdeling, met onder de meest noordelijke een entree naar de kelder.
Aan de noordoostzijde van de toren is een even hoge smalle aanbouw aangebouwd dat het trappenhuis omhuld onder een steekkap met schilddak en een fries van uitgemetselde gevelbanden. De noordgevel van de aanbouw heeft dubbele paneeldeuren met tweeruits deurlichten onder een rollaag en een langwerpige, vijfdelige betonnen erkerpartij (tweezijdig) met tien stalen negenruits vensters; in de beide zijgevels zes staande stalen zesruits vensters met uitspringende rollaag.
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in de gangen de tegelvloeren met decoratief patroon, de tegellambrizering (geel met zwarte bies) van de gestucte wanden; in het trappenhuis de natuurstenen trap met aan één zijde een smeedijzeren hek met regels en stijlen en een leuning van gelakt hout, de tegellambrizering (geel met zwarte bies), de deuren met deurlicht die toegang verlenen tot de verschillende verdiepingen; in de hal het houten "cassetteplafond" en de houten vloer.
Waardering
Voormalige openbare lagere school met schoolplein met muur, pijlers, noordpijl en zitbank van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een lagere school met zeven lokalen op L-vormige plattegrond uit 1927
- vanwege de opvallende vormgeving met centrale toren
- vanwege de afgewogen detaillering en ornamentiek
- vanwege de verzorgde inrichting van het schoolplein
- vanwege de beeldbepalende ligging in het centrum van Haren
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Public primary school with walled schoolyard, built in 1927 after a design by architect J. B. Fels. The building replaced another school building that stood directly on the street and had no schoolyard. The school, erected on an L-shaped plan in a style related to the Amsterdam School, contained seven classrooms and a hall with gymnasium facilities for the youngest children. The classrooms are situated on the south side facing the schoolyard. The central element is a two-storey octagonal tower which contained, among other things, the hall with gymnasium facilities and the teacher's room.
The school is a conspicuous landmark on Kerkstraat in the centre of Haren. The SCHOOLYARD, formed by the L-shape of the building, is separated from Kerkstraat and the path on the south-western side of the school by a low brick WALL with roof-tile coping, interrupted by two brick MAIN PIERS on rectangular foundation with natural stone capping, between which there was originally a moveable gate. Six linden trees mark the yard on the Kerkstraat side and a beech hedge with a long concrete BENCH, whose wooden seat has disappeared, marks the south-west side of the yard. In the middle of the schoolyard is a COMPASS ROSE of decorative brickwork paved with an upright concrete flagpole holder at the intersection.
The school, which has not been in use as a school for some time, is to be extended on the north-east side with new construction and integrated with the social-cultural centre to be housed in it.
Description
SCHOOL BUILDING erected in sintered brick, consisting of a central, three-storey octagonal tower with an octagonal hip roof with an iron weathervane bearing the arms of Haren on the ridge, and on either side a one-storey wing under a hipped roof. The first storey of the tower has a square plan. The roofs are covered with grey improved Dutch tile and have a wooden overhang with gutter. Both wings are articulated on the schoolyard side by slightly projecting window groups under a concrete lintel, consisting of five steel windows below and five six-pane steel casement windows above the centre mullion; in front of the windows a brick flowerbed; between the window groups, at flowerbed height, five wooden benches are fixed to sit on. The south-west gable has four and the south-east gable has three window groups; in the roof plane above these, respectively four and three small flat wooden roof dormers with two-pane windows. Both gable ends of the wings are blind. The rear gable of both wings are extended over their full width with a one-storey outbuilding under a flat roof with brick parapet housing the corridor and toilet facilities, and at the end with a two-storey flat outbuilding with entrance section. In the north-east gable of the outbuilding six steel window rows alternately consisting of four narrow upright windows and three wider windows under a roll moulding; and one window row with five narrow windows. Each window row has a continuous brick window sill. On the north-west side three steel windows. The two-storey section has on the north-east side a window row of four wider windows and on the upper storey a small two-sided steel oriel. On the south-east side an entrance section consisting of a brick portico with concrete canopy with original ceiling lamp, a four-step brick stoep with brick flowerbed on the right side and a wooden panelled door with two-pane door light.
The rear gable of the outbuilding on the north-west side has a composite steel window, two window rows consisting of four narrow upright windows, a later blocked window row of seven narrow windows, a later blocked window row of three wider windows, and an arched double door and a window (both not original). In the two-storey section a window row of four wider windows and on the upper storey a small two-sided steel oriel; on the south-west side an entrance section consisting of a shallow brick portico with concrete canopy, a brick stoep (one step) and a wooden panelled door with two-pane door light; to the left of the portico a brick flowerbed and a narrow window with lintel.
The main entrance is located on the south side in a projecting portal to the central tower and consists of a double panelled door with narrow door lights in a brick portico with a concrete canopy and floor of decorative brickwork; above the entrance a balcony with brick parapet with plastered capping on which stand a metal railing and concrete benches, accessible via double balcony doors; on the parapet a natural stone plaque with the text: "Openbare School, anno 1927". Above the balcony doors a bell under a zinc roof flap. The tower has, at the top, all around, narrow horizontal windows, alternating one- and three-part, within a frieze of projecting brick bands and on the storey below a number of upright two-pane windows and on the north-east side two large windows with glazing bars, with below the most northerly one an entrance to the cellar.
On the north-east side of the tower a similarly high narrow outbuilding is attached housing the stairwell under a stretcher bond roof with hipped roof and a frieze of projecting brick bands. The north gable of the outbuilding has double panelled doors with two-pane door lights under a roll moulding and an elongated five-part concrete oriel section (two-sided) with ten steel nine-pane windows; in both side gables six upright steel six-pane windows with projecting roll moulding.
In the INTERIOR, the following are of note: in the corridors the tile floors with decorative pattern, the tile wainscoting (yellow with black border) of the plastered walls; in the stairwell the natural stone staircase with on one side a wrought-iron railing with rails and stiles and a painted wood handrail, the tile wainscoting (yellow with black border), the doors with door lights giving access to the various storeys; in the hall the wooden coffered ceiling and wooden floor.
Valuation
Former public primary school with schoolyard with wall, piers, compass rose and bench of general significance due to cultural and architectural-historical value
- as an example of a primary school with seven classrooms on an L-shaped plan from 1927
- due to the striking design with central tower
- due to the well-considered detailing and ornamentation
- due to the carefully arranged layout of the schoolyard
- due to its conspicuous location in the centre of Haren
Nearby in the register
- Kerk, Rijksstraatweg 188Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Rijksstraatweg 188Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Tramwachthuisje, Rijksstraatweg bij 226Transportunder 1 mi
- LindenhofWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.