Rijksmonumentenregister · Netherlands
Waalse Kerk
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1923 - 1925
- Address
- Schiedamse Vest 190, 3011 BH Rotterdam (and others)
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.91395, 4.48001
- Monument number
- 513769
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "Plattegrond van Rotterdam / geteekend door J.J. Claus" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding:
Waalse KERK met aangrenzende KOSTERSWONING in 1923-1925 gebouwd in een traditionalistische stijl, enigszins in de trant van Kropholler, naar ontwerp van J. Verheul Dzn. en J. van Wijngaarden.
De kerk vervangt de oude zeventiende-eeuwse Waalse kerk aan het noordwest-einde van de Hoogstraat, waaruit het vrijwel originele Bätz-Witte orgel uit omstreeks 1865 is overgenomen. De nieuwe Waalse kerk was oorspronkelijk gesitueerd aan een restant van de oorspronkelijke westelijke stadsvest, die tijdens de Tweede Wereld oorlog werd gedempt. Het interieur is voorzien van smeedijzeren/bronzen lichtarmaturen, plafondlampen, gezangborden en elektrische kachels naar ontwerp van W.H. Gispen.
Omschrijving:
Het eenvoudige kerkgebouw, een basiliek met lange zijbeuken en een houten kapconstructie, is boven een natuurstenen plint geheel opgetrokken in donkerrode baksteen met enige sierstenen, omlijstingen en beeldhouwwerk in natuursteen, afgedekt met een leien zadeldak met aan weerszijden twee kleine dakkapellen voorzien van overkragende zadeldaken. De kozijnen van vensters en deuren zijn van hout.
De toren, met ingesnoerde naaldspits, risaleert iets in het midden van de zuidgevel aan de Pierre Baylestraat. In het risalerende deel bevindt zich op de begane grond een boogvormig ingangsportaal met onder een puntgeveltje een dubbele houten deur met gietijzeren kruisgeheng en een natuurstenen trap van drie treden. Bovenin de punt van het entreeportaal een natuurstenen reliëf met onder de vleugels van een duif de woorden PAIX VOUS SOIT. Daarboven achtereenvolgens drie gekoppelde rondboogvensters, een enkel rondboogvenster, drie stervormige wijzerplaten en geglazuurde tegels, waarboven aan alle zijden van de toren in de gevel telkens twee galmgaten zijn aangebracht.
De achtkantige toren naaldspits is voorzien van vier dakkapellen en een sierlijk gesmede bekroning. In de zijbeuken van de voorgevel op de begane grond, aan weerszijden van het ingangsportaal, een enkel rondboogvenster en geheel links en rechts twee gekoppelde rondboogvensters. Aan de voorzijde ter hoogte van het middenschip aan weerszijden van de toren twee gekoppelde rondboogvensters. De zijgevels zijn zes traveeën breed. Per travee, in de zijbeuken en het schip, drie gekoppelde rondboogvensters met glas in lood.
Direct grenzend aan de voorgevel bevinden zich in de zijbeuken de ingangsportalen, eveneens met rondboog in een puntgeveltje en een natuurstenen trap.
Aan de noordzijde bevindt zich de aangebouwde kosterswoning. Deze is twee bouwlagen en een kapverdieping hoog en heeft een met leien bedekt zadeldak. Aan de oostzijde bevindt zich een lager bouwdeel van één bouwlaag. Hierin zat de zondagsschool. Deze aanbouw heeft aan de oostgevel drie vier rechthoekige kruisvensters en in het zadeldak drie dakkapellen. Tussen de kerk en de aanbouw bevindt zich een verhoogde ingang onder een luifel.
Aan de westzijde van de kosterswoning bevinden zich op de begane grond drie rechthoekige kruisvensters, op de eerste verdieping twee kruisvensters en in de nok een vierledig strookvenster. De noordgevel heeft per verdieping een aantal onregelmatig geplaatste rechthoekige kruisvensters. Het zadeldak heeft hier twee rechthoekige dakkapellen met daartussen een hoge schoorsteen.
Het interieur van kerk, consistoriekamer en zondagschool is nog in vrijwel oorspronkelijke staat. De driebeukige basiliek is afgedekt met een ziende houten kapconstructie, bestaande uit twee lagen trekbalken, waartussen halfronde spanten. De muurstijlen rusten op Majolicategels. De zijbeuken worden van het middenschip gescheiden door halfronde scheibogen steunend op natuurstenen zuilen. Aan de zuidzijde bevindt zich een houten tribune, aan de noordzijde een eenvoudige houten preekstoel. In de kerk zijn nog de originele houten banken aanwezig.
Van bijzonder belang in het interieur zijn het Bätz-Witte orgel uit 1865, de (smeed)ijzeren/bronzen lichtarmaturen van W.H. Gispen en enkele glas-in-loodramen, gedateerd 1924 en afkomstig uit het atelier Van Geldermalsen en Van Kesteren.
Waardering:
De Waalse kerk met bijbehorende onderdelen is van algemeen belang wegens de architectuur- en cultuurhistorische waarde, alsook van belang binnen het oeuvre van architect Verheul en vanwege het vroege Gispen interieur. Tevens van belang wegens de markante stedenbouwkundige situering aan de Schiedamse Vest.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction:
Walloon CHURCH with adjoining SEXTON'S DWELLING built in 1923-1925 in a traditionalist style, somewhat in the manner of Kropholler, designed by J. Verheul Dzn. and J. van Wijngaarden.
The church replaces the old seventeenth-century Walloon church at the north-west end of the Hoogstraat, from which the virtually original Bätz-Witte organ from circa 1865 was taken over. The new Walloon church was originally situated on a remnant of the original western town rampart, which was filled in during the Second World War. The interior is fitted with wrought-iron/bronze light fittings, ceiling lamps, hymn boards and electric heaters designed by W.H. Gispen.
Description:
The simple church building, a basilica with long side aisles and a timber roof truss structure, is built entirely above a natural stone plinth in dark red brickwork with some decorative stones, mouldings and stone sculpture, covered with a slate gabled roof with on either side two small roof dormers fitted with overhanging gabled roofs. The frames of windows and doors are of timber.
The tower, with a tapered spire, projects slightly in the middle of the south facade on the Pierre Baylestraat. In the projecting part there is on the ground floor an arched entrance portal with beneath a pointed gable a double timber door with cast-iron cross hinges and a natural stone flight of three steps. At the top of the entrance portal point a natural stone relief with beneath the wings of a dove the words PAIX VOUS SOIT. Above this successively three coupled round-arch windows, a single round-arch window, three star-shaped dials and glazed tiles, above which on all sides of the tower in the facade two sound holes are arranged in each case.
The octagonal tower spire is fitted with four roof dormers and an ornately wrought finial. In the side aisles of the front facade on the ground floor, on either side of the entrance portal, a single round-arch window and at the far left and far right two coupled round-arch windows. At the front at the height of the nave on either side of the tower two coupled round-arch windows. The side facades are six bays wide. Per bay, in the side aisles and the nave, three coupled round-arch windows with leaded glass.
Directly adjoining the front facade there are in the side aisles the entrance portals, likewise with round arch in a pointed gable and a natural stone flight of steps.
On the north side there is the adjoining sexton's dwelling. This is two storeys and an attic storey high and has a gabled roof covered with slate. On the east side there is a lower building section of one storey. This contained the Sunday school. This extension has on the east facade three four rectangular cross windows and in the gabled roof three roof dormers. Between the church and the extension there is a raised entrance under a canopy.
On the west side of the sexton's dwelling there are on the ground floor three rectangular cross windows, on the first storey two cross windows and in the ridge a four-part strip window. The north facade has per storey a number of irregularly placed rectangular cross windows. The gabled roof has here two rectangular roof dormers with between them a high chimney.
The interior of the church, consistory room and Sunday school is still in virtually original condition. The three-aisled basilica is covered with a visible timber roof truss structure, consisting of two layers of tie beams, between which semicircular trusses. The wall posts rest on majolica tiles. The side aisles are separated from the nave by semicircular transverse arches resting on natural stone columns. On the south side there is a timber gallery, on the north side a simple timber pulpit. In the church the original timber benches are still present.
Of particular importance in the interior are the Bätz-Witte organ from 1865, the (wrought) iron/bronze light fittings by W.H. Gispen and several leaded glass windows, dated 1924 and from the studio Van Geldermalsen and Van Kesteren.
Valuation:
The Walloon church with associated components is of general importance on account of its architectural and cultural-historical value, as well as of significance within the oeuvre of architect Verheul and on account of the early Gispen interior. Also of significance on account of its prominent urban situation on the Schiedamse Vest.
Nearby in the register
- Woonhuis, Schiedamsesingel 181Woonhuisunder 1 mi
- Voormalig Kosteloze BewaarschoolOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Bankgebouw, Schiedamse Vest 89Handel en kantoorunder 1 mi
- Woonhuis, Eendrachtsweg 59Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.