Rijksmonumentenregister · Netherlands
Stedelijk Gymnasium
Haarlem, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1923 - 1924
- Address
- Prinsenhof 3, Locatie: Centrum, 2011 TR Haarlem
- Place
- Haarlem
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.38173, 4.63346
- Monument number
- 513411
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Onteigening voor het aanleggen van een duinweg van de kommen van Bloemendaal en van Overveen naar Zandvoort" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In de jaren 1923-1924 naar Zakelijk-Expressionistisch ontwerp van J.W.E. Buys gebouwde VLEUGEL VAN HET STEDELIJK GYMNASIUM in de noordwestelijke hoek van het Prinsenhof. Deze vleugel werd gebouwd als uitbreiding van het 19de-eeuwse gymnasium dat tegelijkertijd door Buys inwendig werd verbouwd. Het in oorsprong donker gekleurde houtwerk maakte een essentieel onderdeel uit van de architectuur. Het in het verlengde van de oudbouw liggende korte deel van de vleugel werd naderhand met een bouwlaag verhoogd. Deze gymnasium-uitbreiding is het laatste werk dat Buys in opdracht van de Dienst Openbare Werken te Haarlem heeft uitgevoerd.
N.B. Het 19de-eeuwse deel van het stedelijk gymnasium aan het Prinsenhof is reeds beschermd als rijksmonument.
Omschrijving
Op L-vormig grondplan gebouwde vleugel van het Stedelijk Gymnasium bestaande uit drie bouwlagen (parterre, eerste verdieping en tweede verdieping) onder plat dak. De vleugel is opgetrokken in gele baksteen en heeft een skelet van gewapend beton. De architectuur kenmerkt zich door in elkaar geschoven, uitgebouwde en uitgemetselde volumes en lijsten die een nadrukkelijke horizontale en verticale geleding teweegbrengen. De vleugel bestaat uit een kort deel in het verlengde van de oudbouw en een langer deel dat hier in een schuine hoek (ca 100() op aansluit. In de binnenhoek van het lange deel van de vleugel bevindt zich een door twee hogere en dwars geplaatste muurdammen begrensd terugliggend gevelvlak. Dit gevelvlak bevat de hoofdingang onder balkon met daarboven een driedelige verticale vensterreeks met horizontale roedenverdeling. De brede centrale reeks bevat ter hoogte van het balkon een deur die eveneens is voorzien van een horizontale roedenverdeling. Op de borstwering van het balkon staat in witte metalen letters STEDELIJK GYMNASIUM. De latei boven de verticale vensterreeks ligt op dezelfde hoogte als de lateien van de vensters op de tweede verdieping. Boven deze hoogste lateien bevindt zich een fors afsluitend gevelvlak. Links (zuid) van de ingang bevat elke bouwlaag een lokaal met een breed horizontaal venster dat door een muurdam van een smal venster wordt gescheiden. De borstweringen zijn doorgetrokken waardoor een open zuidhoek is ontstaan met op de parterre een klein ommuurd terras en op de verdiepingen balkons. Deze buitenruimten zijn vanuit de lokalen toegankelijk. De open zuidhoek wordt door een overstek op lateihoogte van de tweede verdieping afgesloten. De open zuidhoek sluit aan op een terugliggend en iets lager gehouden volume waarin zich laboratoria bevinden. Op de overgang naar van het hogere naar het lagere volume staat een hoog rechthoekig rookkanaal. Dit rookkanaal vormt tevens de achtermuur (west) van de open zuidhoek. In de kopgevel van het terugliggende blok bevinden zich alleen reeksen horizontale bovenlichten. Dit geldt ook voor de achterzijde (west en noord).
Het korte deel van de vleugel bevat eveneens per bouwlaag één lokaal met breed horizontaal venster dat door een muurdam van een smal venster wordt gescheiden. Rechts van het brede venster sluit een licht risalerend gevelvlak aan op de oudbouw. Dit gevelvlak heeft een deur op de parterre en daarboven per bouwlaag een meerruits venster.
Waardering
De uit 1923-24 daterende, uitwendig grotendeels gaaf bewaarde vleugel van het Stedelijk Gymnasium is van algemeen belang uit architectuurhistorisch en stedenbouwkundig oogpunt vanwege de bijzondere Zakelijk-Expressionistische vormgeving met brede vensterpartijen en de beeldbepalende situering in de noordwestelijke hoek van het Prinsenhof. De vleugel heeft cultuurhistorische betekenis als schoolgebouw voor gymnasiaal onderwijs en is voorts van belang als onderdeel in het oeuvre van J.W.E. Buys.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
WING OF THE STEDELIJK GYMNASIUM built in 1923-1924 according to a Functionalist-Expressionist design by J.W.E. Buys in the northwestern corner of the Prinsenhof. This wing was built as an extension of the 19th-century gymnasium which was simultaneously internally remodelled by Buys. The originally dark-coloured woodwork formed an essential part of the architecture. The short section of the wing lying in line with the old building was subsequently raised by one storey. This gymnasium extension is the last work that Buys carried out on behalf of the Public Works Service in Haarlem.
N.B. The 19th-century part of the Stedelijk Gymnasium at the Prinsenhof is already protected as a national monument.
Description
Wing of the Stedelijk Gymnasium built on an L-shaped ground plan consisting of three storeys (ground floor, first floor and second floor) under a flat roof. The wing is built of yellow brick and has a reinforced concrete frame. The architecture is characterised by interlocking, projecting and filled-in volumes and mouldings that create a marked horizontal and vertical articulation. The wing consists of a short section in line with the old building and a longer section that connects here at an oblique angle (approximately 100 degrees). In the inner corner of the long section of the wing there is a recessed facade area bounded by two higher and transversely positioned wall dampers. This facade area contains the main entrance beneath a balcony with above it a three-part vertical window series with horizontal glazing bars. The wide central series contains at the level of the balcony a door which is likewise provided with horizontal glazing bars. On the balcony parapet stand in white metal letters STEDELIJK GYMNASIUM. The lintel above the vertical window series lies at the same height as the lintels of the windows on the second floor. Above these highest lintels is a strong closing facade area. To the left (south) of the entrance, each storey contains a room with a broad horizontal window that is separated from a narrow window by a wall damper. The parapets are carried through creating an open south corner with on the ground floor a small walled terrace and on the storeys above balconies. These outdoor spaces are accessible from the rooms. The open south corner is closed off by an overhang at lintel height of the second floor. The open south corner adjoins a recessed and slightly lower volume in which laboratories are located. At the transition from the higher to the lower volume stands a tall rectangular flue. This flue also forms the rear wall (west) of the open south corner. In the gable of the recessed block there are only rows of horizontal fanlights. This also applies to the rear (west and north).
The short section of the wing contains likewise one room per storey with a broad horizontal window that is separated from a narrow window by a wall damper. To the right of the broad window a slightly projecting facade area adjoins the old building. This facade area has a door on the ground floor and above it per storey a multi-pane window.
Valuation
The wing of the Stedelijk Gymnasium dating from 1923-24, largely well preserved externally, is of general interest from an architectural-historical and urban-planning perspective due to the distinctive Functionalist-Expressionist design with broad window sections and its prominent siting in the northwestern corner of the Prinsenhof. The wing has cultural-historical significance as a school building for gymnasium education and is furthermore important as a component in the oeuvre of J.W.E. Buys.
Nearby in the register
- Klooster, kloosteronderdl, Prinsenhof HaarlemKlooster, kloosteronderdlunder 1 mi
- Park, Vm Hortus Medicus HaarlemTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- PrinsenhofKlooster, kloosteronderdlunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Zijlstraat 86Werk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.