TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Woonhuis, Klokhuisplein 9

Haarlem, Noord-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1891
Address
Klokhuisplein 9, Locatie: Centrum, 2011 HK Haarlem
Place
Haarlem
Province
Noord-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.38076, 4.63840
Monument number
513394

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

WOONHUIS in de stijl van de neorenaissance uit 1891, gebouwd naar ontwerp van G. Haitsma Mulier in opdracht van de familie Enschedé. Het pand ligt op de hoek van de Damstraat in de gevelwand langs het Klokhuisplein, die bestaat uit meerdere panden die oorspronkelijk behoorden tot het Enschedé-complex en die reeds rijksbescherming genieten. (Klokhuisplein 1; 3 monnr. 19451 en Klokhuisplein 5; 7 monnr. 19452). In 1993 is de rest van het Enschede terrein gesloopt met uitzondering van de panden langs het Klokhuisplein. In 1953 is het pand ten koste van de kap met een verdieping verhoogd.

Omschrijving

Op rechthoekig grondplan gebouwd woonhuis met afgesnoten risalerende hoek. Het pand bestaat uit parterre, eerste verdieping en tweede verdieping. Het heeft aan de zijde van het Klokhuisplein een breedte van drie vensterassen en aan de zijde van de Damstraat een breedte van twee vensterassen. De afgesnoten hoek heeft een breedte van één vensteras. Het pand is opgetrokken in rode baksteen boven een gebosseerde plint in hardsteen. Cordonlijsten, vensterlijsten en overige geveldecoraties als speklagen en sierstenen zijn uitgevoerd in zandsteen. Het muurwerk wordt afgesloten door een houten hoofdgestel waarvan het fries is gedecoreerd met onder meer guirlandes. Boven de hoofdingang bevindt zich een op zandstenen consoles rustend balkon met houten balustrade. De hoofdingang bevat een rijk bewerkte dubbele paneeldeur in een portiek. De vensters hebben alle schuiframen die nog ten dele zijn voorzien van een roedenverdeling in de bovenlichten. Boven de vensters op de begane grond segmentbogen met gepleisterde sierstenen. Op de verdieping boven de vensters een frontonbekroning. Inwendig is een 19de-eeuwse stijlkamer uit de bouwtijd gaaf bewaard gebleven. De gefaseerd tot stand gekomen aankleding van het interieur is uitgevoerd in een rijke eclectische trant, waarbij ondermeer gebruik is gemaakt van neo-Lodewijk XV- en neo-Lodewijk XVI- stijlelementen en ook de in oorsprong mogelijk middeleeuwse kelderruimten nog bewaard zijn gebleven. In de deels door door tongewelven overkluisde en deels van balkenzoldering voorziene kelderruimten oorspronkelijke plavuizen op de vloer, een ronde waterput, een keldertoegang vanaf de zijde van de Damstraat, een gemetselde trap, een ventilatieluik en witte wandbetegeling, afgewisseld met figuratieve wandtegels met voorstellingen van spelende kinderen uit de eerste bouwtijd. Op de beganegrond zijn het portaal, de gangen en de centrale hal voorzien van marmeren vloeren en plinten; in de centrale gang tevens marineren lambrizering, stuc-omlijstingen en plafond-ornamenten in neo-Lodewijk XV-stijl; boven de getoogde, geprofileerde deuromlijstingen in deze gang en de hal 'klassieke' portretbustes van mannen en vrouwen op piedestals in geprofileerde medaillons met rijk bewerkte stuc-omlijstingen, voorzien van voluten en kuifstuk, respectievelijk gestileerde takken. Tel-, weerszijden van de centrale hal elk twee rijk aangeklede kamers-en-suite, voorzien van houten lambrizeringen en parketvloeren en verder verschillend uitgevoerd. De op de hal uitkomende paneeldeuren zijn aan de halzijde voorzien van profiellijsten en kuifstuk en een donkere kleur; in de vertrekken aan de zijde van de later aangebouwde serre zijn de deuren lichtgekleurd en voorzien van rozetten bij de hoeken der panelen en van bovendeurstukken met spelende putti-voorstellingen in grisaille als waren het reliëfs; aan weerszijden van de brede, geprofileerde doorgang een vergulde lauwerkrans op een bewerkt fries; voorts bewerkte stucplafonds. Aan de zijde van de Damstraat een kamer met ondermeer een marmeren schouw, koperen electrische haard en vergulde spiegel, een samengesteld plafond met versierde cassettes rondom een in neo-Lodewijk XVI-trant uitgevoerd middenstuk in ovaal met ruitvorm en een kooflijst met vergulde palmet- en eierliistmotieven. De aangrenzende kamer bevat ondermeer een gedecoreerd cassettenplafond rondom een centraal rechthoekig paneel met halve cirkelvormige uiteinden en een cirkelvormig middenornament. Het centrale trappenhuis heeft een houten trap met smalle, gesneden balusters en geprofileerde leuningen en een rijk geornamenteerd stuc-plafond. Aan het eind van de zijgang de oorspronkelijke kluisdeur; voorts een toiletruimte met vloertegels voorzien van geometrische sterpatronen en lambrizering.

Waardering

Het voormalige woonhuis van de drukkersfamilie Enschedé uit 1891, met bijbehorende negentiende-eeuwse stijlkamer is van algemeen belang vanwege de cultuur-, architectuurhistorische en situationele waarde als (voormalig) onderdeel van de bebouwing van de firma Enschedé aan het Klokhuisplein.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

RESIDENTIAL HOUSE in the neorennaissance style from 1891, built to the design of G. Haitsma Mulier on behalf of the Enschedé family. The building is located on the corner of the Damstraat in the facade wall along the Klokhuisplein, which consists of multiple buildings that originally belonged to the Enschedé complex and which already enjoy national monument protection. (Klokhuisplein 1; 3 national monument number 19451 and Klokhuisplein 5; 7 national monument number 19452). In 1993 the rest of the Enschedé site was demolished with the exception of the buildings along the Klokhuisplein. In 1953 the building was heightened by one storey at the expense of the roof.

Description

Residential house built on a rectangular ground plan with chamfered projecting corner. The building consists of ground floor, first floor and second floor. It has a width of three window bays on the Klokhuisplein side and a width of two window bays on the Damstraat side. The chamfered corner has a width of one window bay. The building is constructed in red brickwork above a rusticated plinth in hardstone. String courses, window sills and other facade decorations such as band courses and ornamental stones are executed in sandstone. The masonry is finished off with a wooden entablature of which the frieze is decorated with among other things garlands. Above the main entrance there is a balcony resting on sandstone consoles with wooden balustrade. The main entrance contains a richly worked double panel door in a portico. The windows all have sash windows, some of which are still provided with glazing bars in the fanlights. Above the windows on the ground floor segmental arches with plastered ornamental stones. On the floor above the windows a pediment crowning. Internally a 19th-century period room from the time of construction has been preserved intact. The interior decoration, which came about in phases, is executed in a rich eclectic manner, making use of among other things neo-Louis XV and neo-Louis XVI style elements and the cellar spaces, which may originally date from the Middle Ages, are also still preserved. In the cellar spaces, partly vaulted with barrel vaults and partly provided with beam ceilings, original floor tiles, a round well, a cellar access from the Damstraat side, a masonry staircase, a ventilation hatch and white wall tiling, alternating with figurative wall tiles with representations of playing children from the original construction period. On the ground floor the hall, corridors and central hall are provided with marble floors and plinths; in the central corridor also marble wainscoting, stucco surrounds and ceiling ornaments in neo-Louis XV style; above the arched, moulded door surrounds in this corridor and the hall 'classical' portrait busts of men and women on pedestals in moulded medallions with richly worked stucco surrounds, furnished with volutes and foliage scroll, respectively stylised branches. On either side of the central hall each two richly appointed interconnected rooms, provided with wooden wainscoting and parquet floors and further executed differently. The panel doors opening onto the hall are provided on the hall side with mouldings and foliage scroll and a dark colour; in the rooms on the side of the later built-on conservatory the doors are light-coloured and provided with rosettes at the corners of the panels and with transom pieces with playing putti representations in grisaille as if they were reliefs; on either side of the broad, moulded passage a gilded laurel wreath on a worked frieze; further worked stucco ceilings. On the Damstraat side a room with among other things a marble mantelpiece, copper electric fireplace and gilded mirror, a composite ceiling with decorated cassettes around a centrally located piece executed in neo-Louis XVI manner in an oval with lozenge shape and a soffit with gilded palmette and egg-and-dart motifs. The adjoining room contains among other things a decorated cassette ceiling around a central rectangular panel with semi-circular ends and a circular central ornament. The central staircase has a wooden staircase with narrow, carved balusters and moulded handrails and a richly ornamented stucco ceiling. At the end of the side corridor the original safe door; furthermore a toilet room with floor tiles provided with geometric star patterns and wainscoting.

Valuation

The former residential house of the printer family Enschedé from 1891, with its associated 19th-century period room, is of general importance because of its cultural, architectural-historical and situational value as a (former) component of the development of the Enschedé company on the Klokhuisplein.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map