Rijksmonumentenregister · Netherlands
Trou moet Blijcken
Haarlem, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Vergadering en vereniging
- Function
- Sociëteit
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1879 - 1880
- Address
- Grote Houtstraat 1 A, 2011 SB Haarlem (and others)
- Place
- Haarlem
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.38109, 4.63578
- Monument number
- 513378
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig SOCIETEITSGEBOUW van de herensociëteit "Trou moet Blijcken". Het in Eclectische stijl opgetrokken pand is gelegen aan de oostzijde van de Grote Houtstraat op de hoek met de Grote Markt en werd in 1879-1880 gebouwd naar ontwerp van de architect A.J. van Beek.
Het pand diende als stadssociëteit ("Trou moet Blijcken" bezat in de Haarlemmerhout eveneens een buitensociëteit) en werd gebouwd naar aanleiding van een prijsvraag die "Trou moet Blijcken" in 1876 uitschreef. Na veel strubbelingen werd de opdracht voor de bouw uiteindelijk toegekend aan de Amsterdamse architect Van Beek die in 1879 startte met de bouw van het pand in samenwerking met de aannemer A. Raasveld. Op 7 december 1880 werd de sociëteit officieel geopend.
Al snel bleek dat "Trou moet Blijcken" in de financiële problemen zat en in 1901 werd besloten de parterre van de sociëteit te verhuren als winkelruimte. In 1922 verhuisde "Trou moet Blijcken" naar een nieuwe, goedkopere, behuizing aan de Grote Houtstraat 115 en werd het pand verkocht aan de gemeente Haarlem. Sindsdien waren er verschillende gemeentelijke diensten in het pand gehuisvest en werd de parterre als winkelruimte verhuurd. In 1992 is de verdieping van het pand verbouwd tot de Kees Verwey-hal, een dépendance van het Frans Halsmuseum.
Omschrijving
Voormalig sociëteitsgebouw van twee bouwlagen: een lage parterre-verdieping en een hoge bel-etage, onder plat dak.
Het pand is gebouwd op een rechthoekig grondplan met afgeronde hoeken en staat aan drie zijden vrij. Deze vrijstaande gevelwanden zijn respectievelijk zeven traveeën (Grote Houtstraat-zijde), twee traveeën (Spekstraat-zijde) en vier traveeën (Grote Markt-zijde) breed. De gevel aan de Grote Houtstraat is op twee plaatsen risalerend.
Het pand is opgetrokken in rode baksteen op een donkergrijs gepleisterde plint met bossage-motief. De gevels bevatten detailleringen van pleisterwerk en natuursteen, zoals onder meer brede gepleisterde horizontale banden omlopend over de gevels die wit en crèmekleurig zijn geschilderd. De rondom lopende cordonlijsten zijn van natuursteen. De grote raampartijen op de bel-etage worden omlijst door rijk bewerkte, wit gepleisterde rondbogen. Tussen deze vensters en de brede geprofileerde houten kroonlijst boven langs de gevel, bevindt zich een brede wit gepleisterde horizontale band versierd met onder meer verdiepte velden. Boven de houten kroonlijst, die op sommige punten risaleert, wordt het pand afgesloten door een van balusters voorziene attiek.
De grote ramen op de bel-etage bestaan uit dubbele openslaande vensters en worden ter weerszijden gemarkeerd door zich verjongende pilasters, die deels gepleisterd zijn. De vensterbanken bij zowel de ramen op de bel-etage als bij de grote winkelruiten op de parterre, zijn van natuursteen.
De entree van het pand bevindt zich in het midden van de gevel aan de Grote Houtstraat. Deze entree bestaat uit een vernieuwde dubbele houten deur en wordt afgesloten door een natuurstenen balkon ter hoogte van de bel-etage. Ook aan de zijde van de Spekstraat bevindt zich ter hoogte van de bel-etage een natuurstenen balkon. Beide balkons worden gedragen door natuurstenen consoles.
Van het oorspronkelijke sociëteits-interieur resteert vrijwel niets meer.
Waardering
Het uit 1879-80 daterende gebouw is van algemeen belang wegens cultuurhistorische en architectuurhistorische waarden, als zijnde een qua exterieur gaaf bewaard Eclectisch sociëteitsgebouw. Daarnaast is het pand van belang door zijn prominente situering in het centrum van Haarlem, op de hoek Grote Houtstraat/Grote Markt.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former SOCIETYHOUSE of the gentlemen's society "Trou moet Blijcken". The building, erected in Eclectic style, is situated on the east side of the Grote Houtstraat at the corner with the Grote Markt and was built in 1879-1880 to the design of architect A.J. van Beek.
The building served as a city society ("Trou moet Blijcken" also owned a country lodge in the Haarlemmerhout) and was built following a design competition which "Trou moet Blijcken" announced in 1876. After much difficulty, the building commission was ultimately awarded to Amsterdam architect Van Beek, who began construction of the building in 1879 in collaboration with contractor A. Raasveld. On 7 December 1880 the society was officially opened.
It soon became apparent that "Trou moet Blijcken" was in financial difficulties and in 1901 it was decided to rent out the ground floor of the society as retail space. In 1922 "Trou moet Blijcken" moved to new, cheaper premises at Grote Houtstraat 115 and the building was sold to the municipality of Haarlem. Since then various municipal services have been housed in the building and the ground floor has been rented out as retail space. In 1992 the upper storey of the building was converted into the Kees Verwey-hall, an annex of the Frans Hals Museum.
Description
Former society building of two storeys: a low ground-floor storey and a high piano nobile, under a flat roof.
The building is erected on a rectangular ground plan with rounded corners and stands free on three sides. These three facade walls are respectively seven bays (Grote Houtstraat side), two bays (Spekstraat side) and four bays (Grote Markt side) wide. The facade on the Grote Houtstraat projects in two places.
The building is constructed in red brick on a dark-grey rendered plinth with rustication motif. The facades contain details in render and natural stone, including, amongst others, broad rendered horizontal bands running around the facades which are painted white and cream-coloured. The cornice mouldings running around are of natural stone. The large window openings on the piano nobile are framed by richly worked, white rendered round arches. Between these windows and the broad profiled wooden cornice above the facade, there is a broad white rendered horizontal band decorated with, amongst others, recessed panels. Above the wooden cornice, which projects at some points, the building is topped by an attic equipped with balusters.
The large windows on the piano nobile consist of paired French doors and are marked on either side by tapering pilasters, which are partly rendered. The window sills for both the windows on the piano nobile and the large shop windows on the ground floor, are of natural stone.
The entrance to the building is situated in the middle of the facade on the Grote Houtstraat. This entrance consists of a renewed paired wooden door and is closed off by a natural stone balcony at the level of the piano nobile. A natural stone balcony is also situated at the Spekstraat side at the level of the piano nobile. Both balconies are supported by natural stone consoles.
Of the original society interior, virtually nothing remains.
Valuation
The building dating from 1879-80 is of general importance due to its cultural-historical and architectural-historical value, being an Eclectic society building that is well preserved in its exterior. Moreover, the building is of significance due to its prominent location in the centre of Haarlem, at the corner of Grote Houtstraat/Grote Markt.
Nearby in the register
- Woonhuis, Grote Markt 16Woonhuisunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Spekstraat 3Werk-woonhuisunder 1 mi
- Opslag, Grote Markt 18Opslagunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Grote Markt 12Werk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.