Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Dreef 24
Haarlem, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1880
- Address
- Dreef 24, 2012 HS Haarlem (and others)
- Place
- Haarlem
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.37258, 4.62930
- Monument number
- 513365
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1880 naar ontwerp van de architect A. van der Steur jr. gebouwd BLOK VAN VIER HERENHUIZEN. Het blok woningen ligt aan de westzijde van de Dreef, ten noorden van de oostelijke toegang tot het Florapark, en is gebouwd in de trant van de neo-Franse Renaissance en het Eclecticisme. Thans (1993) zijn alle woningen als kantoorruimte in gebruik.
Het blok herenhuizen behoort tot het in 1873 door L.P. Zocher ontworpen plan voor aanleg en bebouwing van het Hazepatersveld. Het Hazepatersveld was een weiland, gelegen tussen de Dreef, Hazepaterslaan en Wagenweg, dat kort vóór 1873 door de gemeente Haarlem was aangekocht van de Doopsgezinde gemeente. De gemeente Haarlem stond voor ogen het weiland te transformeren tot een villapark en zij gaf hiertoe het bedrijf van L.P. Zocher's vader, J.D. Zocher & Co., de opdracht om een plan voor aanleg en bebouwing van het Hazepatersveld te ontwerpen.
In dit plan van aanleg, dat in 1873 gereed kwam, is een contrast zichtbaar tussen enerzijds de formele, stedelijke aanleg zoals die aan het Floraplein en de Dreef gedacht was en anderzijds de landschappelijke aanleg van het Florapark en een deel van de Hazepaterslaan.
In totaal waren er in het plan vijftig woonhuizen geprojecteerd. In de uiteindelijke uitvoering zouden er echter zesenvijftig worden gerealiseerd, waardoor er sprake is van een zekere verdichting van het oorspronkelijke ontwerp. Als eerste kwam de stedelijk aandoende eclectische bebouwing langs het Floraplein tot stand (1876-'77), gevolgd door de neo-renaissancistische woonblokken langs de Dreef (1880 en 1882). Het Florapark en het westelijk deel van de Hazepaterslaan raakten pas in de periode na 1880 met vrijstaande villa's bebouwd, nadat de in Engelse landschapsstijl ontworpen parkaanleg alhier was voltooid.
De twee blokken herenhuizen langs de Dreef markeren in feite de oostelijke toegang tot het Florapark. Eén blok (Dreef 24-30) is gesitueerd ten noorden van deze entree, het andere blok (Dreef 32-36) ligt ten zuiden van de oostelijke entree tot het Florapark.
De erfafscheidingen tussen de openbare weg en de percelen aan de Dreef, Hazepaterslaan en Florapark zijn bij de aanleg van het villapark in één uniforme stijl ontworpen. Deze oorspronkelijke erfafscheidingen zijn nog bij alle panden aanwezig, al dan niet deels opnieuw opgebouwd.
Omschrijving
Direct aan de straat gelegen bouwblok, omvattende vier herenhuizen, van vier bouwlagen: begane grond, verdieping, tweede verdieping en kapverdieping. Het geheel is gebouwd op een in hoofdvorm rechthoekig grondplan en wordt gedekt door drie afzonderlijke kappen. De drie kappen, bestaande uit afgeknotte schilddaken bekleed met grijze Hollandse pannen, geleden het bouwblok in drie bouwvolumes. Het linker en rechter bouwvolume (ieder één herenhuis omvattend) zijn iets risalerend ten opzichte van het middelste bouwvolume, dat twee herenhuizen omvat.
Het bouwblok is opgetrokken in rode baksteen. Langs de voorgevel is de plint bekleed met natuursteen. Het blok is, met name in de voorgevel, rijk versierd met pleisterwerk. In de voorgevel is ondermeer de gehele begane grond bepleisterd en zijn er over de gehele voorgevel versieringen van pleisterwerk in de trant van de neo-Franse Renaissance. Omlopend zijn horizontale banden van pleisterwerk op de gevels aangebracht. Net onder de geprofileerde houten kroonlijst bevindt zich omlopend een brede gepleisterde band met daarin consoles van pleisterwerk die de kroonlijst ondersteunen.
De voorgevel (oost) heeft een regelmatige ritmering van vensterassen, waarbij de vensterassen waarin zich de entrees bevinden enigszins risaleren. De risalerende delen van de voorgevel worden aan weerszijden gemarkeerd door pilasterstellingen die over alle verdiepingen lopen. De pilasters op de begane grond zijn bepleisterd in natuursteenmotief, de pilasters op de verdieping hebben een Dorisch kapiteel en de pilasters op de tweede verdieping worden afgesloten door een Ionisch kapiteel. De vensterassen waarin zich de entrees bevinden zijn rijk bewerkt met pleisterwerk. Zo worden de entrees (in totaal vier) gemarkeerd door bepleisterde halfronde frontons die worden gebroken door een cartouche met leeuwenkop De frontons worden gedragen door bepleisterde dorische pilasters. Tussen de pilasters en het fronton bevindt zich een bepleisterde en gedecoreerde architraaf. Bij de linker en rechter entree bevindt zich in deze architraaf een cartouche van pleisterwerk met daarop de tekst "ANNO 1880" en bij de twee middelste huizen ook een cartouche met reliëf. Ook de vensters boven de entrees worden gemarkeerd door pilasterstellingen van pleisterwerk en afgesloten door een halfronde boog (verdieping) of een halfrond fronton (tweede verdieping) van pleisterwerk. Deze risalerende vensterassen worden boven de kroonlijst afgesloten door een bakstenen dakkapel. Deze dakkapellen met neorenaissance elementen zijn oorspronkelijk en worden onder meer geflankeerd door bepleisterde vleugelstukken. De twee dakkapellen in het enigszins terugliggende middelste bouwvolume, zijn met elkaar verbonden door middel van een uitbouw onder een paraboolvormig helmdak. Op de top van dit dak met rond lopende dakschilden bevindt zich een sierhekwerkje van smeedijzer.
De vensters in de voorgevel bestaan onder meer uit houten draaiende vensters en houten schuifvensters, in vorm en maat variërend per bouwlaag. De deuren in de voorgevel zijn dubbele houten deuren, deels nog met smeedijzeren sierroosters vóór het glaswerk.
De zij- en achtergevels van het bouwblok zijn soberder uitgevoerd dan de voorgevel. In de zijgevels bevinden zich naast verschillende typen houten vensters en deuren, ook enkele blinde vensters. De achtergevel (west) is op de hoeken iets naar achteren uitgebouwd en bezit eveneens verschillende typen vensters en deuren in hout uitgevoerd. Op sommige plekken is de achtergevel enigszins gewijzigd en aangepast aan de huidige kantoorfunctie van het pand.
Tegen de linkerzijgevel (zuid) van het bouwblok is een één bouwlaag hoge garage onder plat dak aangebouwd. Deze garage is wellicht als koetshuis gelijk met het blok huizen gebouwd en heeft in een latere periode ook aan de achterzijde (west) een ingang gekregen. De interieurs van het blok herenhuizen zijn nog deels intact. De oorspronkelijke tuinen bij de huizen zijn inmiddels ingericht als parkeerplaats.
Ter linker- en ter rechterzijde van het huizenblok bevindt zich, langs de straat, nog de oorspronkelijke erfafscheiding. Deze erfafscheiding bestaat uit een laag bakstenen muurtje afgedekt door een hardstenen plint, met daar bovenop een smeedijzeren sierhekwerk. Zowel links als rechts van het pand wordt de erfafscheiding onderbroken voor een entree. Deze entrees bestaan uit dubbele openslaande smeedijzeren hekwerken die aan weerszijden worden gemarkeerd door een gecanneleerde ijzeren zuil op een hardstenen basement. Het Corinthisch kapiteel van de zuil wordt bekroond door een dennenappel
Waardering
Uit 1880 daterend blok van vier herenhuizen combinatie van in neo-Franse Renaissancestijl en Eclecticisme van algemeen belang wegens architectuurhistorische en cultuurhistorische waarde, alsmede wegens ensemblewaarde als onderdeel van het villapark dat sinds 1876 op de plek van het Hazepatersveld werd gerealiseerd.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In 1880, built after a design by architect A. van der Steur jr., a BLOCK OF FOUR TOWNHOUSES. The residential block is located on the west side of the Dreef, north of the eastern entrance to the Florapark, and was built in the style of neo-French Renaissance and Eclecticism. At present (1993) all residences are in use as office space.
The block of townhouses is part of the plan for the layout and development of the Hazepatersveld designed in 1873 by L.P. Zocher. The Hazepatersveld was a meadow, situated between the Dreef, Hazepaterslaan and Wagenweg, which shortly before 1873 had been purchased by the municipality of Haarlem from the Mennonite congregation. The municipality of Haarlem intended to transform the meadow into a villa park and for this purpose commissioned the firm of L.P. Zocher's father, J.D. Zocher & Co., to design a plan for the layout and development of the Hazepatersveld.
In this layout plan, which was completed in 1873, a contrast is visible between on the one hand the formal, urban layout as conceived for the Floraplein and the Dreef and on the other hand the landscape design of the Florapark and a part of the Hazepaterslaan.
In total, fifty residences were projected in the plan. In the final execution, however, fifty-six would be realized, resulting in a certain densification of the original design. First came the urban-looking eclectic development along the Floraplein (1876-'77), followed by the neo-Renaissance residential blocks along the Dreef (1880 and 1882). The Florapark and the western part of the Hazepaterslaan were only built with detached villas in the period after 1880, after the park layout designed in English landscape style had been completed there.
The two blocks of townhouses along the Dreef effectively mark the eastern entrance to the Florapark. One block (Dreef 24-30) is situated north of this entrance, the other block (Dreef 32-36) lies south of the eastern entrance to the Florapark.
The boundary fences between the public road and the plots on the Dreef, Hazepaterslaan and Florapark were designed in a uniform style when the villa park was laid out. These original boundary fences are still present at all properties, partly or wholly rebuilt.
Description
A residential block situated directly on the street, comprising four townhouses, of four storeys: ground floor, first floor, second floor and attic storey. The whole is built on a fundamentally rectangular ground plan and is covered by three separate roof structures. The three roof structures, consisting of truncated hipped roofs clad with grey Dutch tiles, divide the residential block into three building volumes. The left and right building volumes (each comprising one townhouse) are slightly projecting in relation to the middle building volume, which comprises two townhouses.
The residential block is built in red brick. Along the front facade the plinth is clad with natural stone. The block is richly decorated with plasterwork, particularly in the front facade. In the front facade, among other things the entire ground floor is plastered and there are decorations of plasterwork throughout the front facade in the style of neo-French Renaissance. Horizontal bands of plasterwork have been applied running around the facades. Just beneath the profiled wooden cornice is a wide plastered band running around it containing plasterwork consoles that support the cornice.
The front facade (east) has a regular rhythm of window bays, with the window bays containing the entrances slightly projecting. The projecting sections of the front facade are marked on both sides by pilaster arrangements running over all storeys. The pilasters on the ground floor are plastered in natural stone motif, the pilasters on the first floor have a Doric capital and the pilasters on the second floor are finished with an Ionic capital. The window bays containing the entrances are richly worked with plasterwork. The entrances (four in total) are thus marked by plastered semicircular pediments broken by a cartouche with a lion's head. The pediments are supported by plastered Doric pilasters. Between the pilasters and the pediment is a plastered and decorated architrave. At the left and right entrance, in this architrave is a plasterwork cartouche bearing the text "ANNO 1880" and at the two middle houses also a cartouche with relief. The windows above the entrances are also marked by pilaster arrangements of plasterwork and finished with a semicircular arch (first floor) or a semicircular pediment (second floor) of plasterwork. These projecting window bays are completed above the cornice by a brick roof dormer. These dormers with neo-Renaissance elements are original and are flanked, among other things, by plastered wing pieces. The two dormers in the slightly recessed middle building volume are connected to each other by means of an extension beneath a parabolic helmet roof. On top of this roof with running roof tiles is a decorative wrought ironwork.
The windows in the front facade consist among other things of wooden casement windows and wooden sash windows, varying in form and size per storey. The doors in the front facade are double wooden doors, some still with wrought iron decorative grilles in front of the glazing.
The side and rear facades of the residential block are executed more soberly than the front facade. In the side facades, beside various types of wooden windows and doors, there are also some blind windows. The rear facade (west) is slightly built out at the corners and likewise has various types of windows and doors executed in wood. In some places the rear facade is slightly modified and adapted to the current office function of the property.
Against the left side facade (south) of the residential block is a single-storey garage under a flat roof. This garage was perhaps built as a carriage house at the same time as the townhouse block and in a later period also received an entrance on the rear side (west). The interiors of the townhouse block are still partly intact. The original gardens at the houses have meanwhile been converted into a car park.
On the left and right sides of the townhouse block, along the street, the original boundary fence is still present. This boundary fence consists of a low brick wall topped with a sandstone plinth, with wrought ironwork above it. On both sides of the property the boundary fence is interrupted by an entrance. These entrances consist of double swinging wrought iron gates marked on both sides by a fluted iron column on a sandstone base. The Corinthian capital of the column is crowned by a pine cone.
Valuation
A block of four townhouses dating from 1880, a combination of neo-French Renaissance and Eclecticism style of general significance due to its architectural-historical and cultural-historical value, as well as due to its ensemble value as part of the villa park that was realized from 1876 onwards on the site of the Hazepatersveld.
Nearby in the register
- Woonhuis, Florapark 6Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Florapark 5Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Florapark 4Woonhuisunder 1 mi
- Frans HalsGedenktekenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.