Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Spaubeekerstraat 8
Beek, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1863
- Address
- Spaubeekerstraat 8, 6191 HP Beek
- Place
- Beek
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.94549, 5.81081
- Monument number
- 513190
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamNationaal Archief, the NetherlandsIGN France — GéoportailDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1839 map "3.2.1.1-3.2.3.9 - 'Carte de la Frontière annexée a la Convention de Limites entre les Pays-Bas et la Belgique conclué à Maastricht le 8 aout 1843': Grenskaart Nederland-België" (Nationaal Archief, the Netherlands).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voorname GESLOTEN HOEVE, 1863, gebouwd in de trant van de 19de-eeuwse bouwtraditie. Dominant gesitueerd in het open landschap, aan de verbindingsweg tussen de kernen Beek en Neerbeek. De noordwestelijke en noordoostelijke stalvleugels werden in 1945 in opdracht van J.H. Stassen geheel en gedeeltelijk gemoderniseerd, naar een ontwerp van architect C. Lemmens te Beek. Voor de noordwestelijke stalvleugel had dit tot gevolg, dat de stallen buiten de oorspronkelijke plattegrond werden uitgebreid. Van bescherming UITGESLOTEN zijn de gedeeltelijke overkapping van de binnenplaats alsmede de achter de noordoostelijke en zuidwestelijke stalvleugel gebouwde stallingen.
Omschrijving
De hoeve heeft een carrévormige PLATTEGROND, waarbij het woonhuis in de zuidoostvleugel vooruitspringt ten opzichte van de omringende stalvleugels. De noordwestelijke stalvleugel springt als gevolg van de in 1945 gerealiseerde modernisering eveneens vooruit. Tweemaal twee tegenover elkaar geplaatste inrijpoorten, respectievelijk aan weerszijden van het woonhuis aan de zuidoostzijde en aan weerszijden van de gemoderniseerde noordwestelijke stalvleugel.
Het woonhuis is ten dele onderkelderd, telt twee BOUWLAGEN plus een zolderverdieping. De stalvleugels tellen één bouwlaag plus een zolderverdieping. Het woonhuis heeft een tussen kopgevels verzonken ZADELDAK. Aan de voorgevelzijde een bakgoot op consoles, aan de binnenplaatszijde een aanzienlijk overstek. De zuidwestelijke en noordoostelijke stalvleugels hebben een samengesteld schild- annex wolfdak, de noordwestelijke stalvleugel heeft een asymmetrisch zadeldak. Het zadeldak van laatstgenoemde stal werd in 1945 vanwege de modernisering aan de binnenplaatszijde ten dele opgetild, het dakschild aan de noordwestzijde werd opgetild en verlengd. De zolderingen boven de inrijpoorten aan weerszijden van het woonhuis hebben een zadeldakje. Enkel het asymmetrische zadeldak van de noordwestelijke stalvleugel is gedekt met MULDENPANNEN, de overige daken met OUD-HOLLANDSE PANNEN.
Het woonhuis heeft rechthoekige houten T-VENSTERS, alsmede rechthoekige houten DEUREN. In de voorgevel van het woonhuis zijn de scharnieren van de vensterluiken nog aanwezig. Licht segmentboogvormige houten inrijpoorten. Stalvensters en -deuren in hout en staal, zowel rechthoekig als segmentboogvormig.
De gesloten hoeve is opgetrokken in BAKSTEEN, gemetseld in kruisverband. Hardstenen venster- en deurlijsten, traptreden, plinten, aanzet- en sluitstenen. Schoot- en sierankers. Houten lateien en gecementeerde dorpels in de achtergevel van het woonhuis.
De voorname voorgevel van het WOONHUIS aan de zuidoostzijde telt vijf vensterassen en is symmetrisch ingedeeld. De symmetrie wordt benadrukt door de in een decoratief fries uitlopende hoeklisenen. In de eerste laag van de middenas een rechthoekige, dubbele houten paneeldeur met decoratief ingedeeld glas-in-lood bovenlicht. Rechthoekige houten T-vensters in de overige assen. De noordoostelijke zijgevel is blind, behoudens een rondboogvormig houten T-venster in de topgevel, en wordt afgedekt door vlechtingen. De zuidwestelijke zijgevel is geheel gecementeerd. In de eerste laag een rechthoekig houten venster, centraal in de tweede laag een gedicht oeil-de-boeuf-venster, in de topgevel een rondboogvormige vensterlijst met ongeleed houten venster. De achtergevel van het woonhuis aan de noordwestzijde telt eveneens vijf vensterassen en is min of meer symmetrisch ingedeeld. Centraal in de achtergevel een rechthoekige deur met bovenlicht. Rechthoekige T-vensters in de overige vensterassen, met uitzondering van het kleine rechthoekige houten venster in de tweede bouwlaag van de vijfde zuidoostelijke vensteras. De segmentboogvormige inrijpoorten aan de zuidwest- en noordoostzijde van het woonhuis geven respectievelijk toegang tot de stal en de binnenplaats. De gevelvlakken waarin deze poorten zijn geplaatst hebben eveneens een hoekliseen en een frieslijst. Segmentboogvormige strekken met aanzet- en sluitstenen. In de noordoostelijke strekboog vermeldt de sluitsteen de bouwjaaraanduiding 1863.
De stalvleugels aan de zuidwest- en noordoostzijden zijn aan de binnenplaatszijde voorzien van segmentboogvormige houten staldeuren, van segmentboogvormige stalvensters met kleine roedeverdeling en van rechthoekige stalvensters met kleine roedeverdeling in gecementeerde omlijsting. Diverse zolderluiken. De buitengevel van de zuidwestelijke stalvleugel is voorzien van een vijftal rechthoekige, verticaal ingedeelde stalvensters van later datum; de buitengevel van de noordoostelijke stalvleugel is blind.
De vernieuwde veestal aan de noordwestzijde heeft segmentboogvormige stalen vensters met kleine roedeverdeling, alsmede rechthoekige schuifpoorten. Zolderluik onder het overstek aan de binnenplaatszijde. Het woonhuis heeft een souterrainverdieping met gewelven in baksteen.
De indeling van het woonhuisINTERIEUR is grotendeels intact gebleven. In dit interieur zijn onder meer van belang het oorspronkelijke trappenhuis, de olieverfschildering in de centrale gang met hardstenen vloer, de stucrozetten in de woonkamer en enkele marmeren haardlijsten.
Waardering
De gesloten hoeve aan de Spaubeekerstraat 8 is van cultuurhistorische waarde als een belangrijke uitdrukking van het 19de-eeuwse agrarische leven in Limburg, alsmede als belangrijk specimen van een voor voor het grensoverschrijdende lössgebied tussen Doornik en Aken kenmerkend boerderijtype.
De hoeve geeft bouwkundig uiting aan het voortduren van de intensieve grensoverschrijdende culturele relaties op architectonisch vlak in voornoemd gebied, ook nadat een deel van Limburg van het oorspronkelijke architectonische geheel (het Belgische lössgebied, de Haspengouw) was afgescheiden en onder Nederlands gezag was gebracht. Opmerkelijk is daarbij dat de bijzondere aandacht die sedert het midden van de 18e eeuw bij het ontwerpen van de Haspengouwse boerderij werd besteed aan de woonvoorziening, bij deze 19e eeuwse hoeve onmiskenbaar aanwezig is.
De architectuurhistorische waarden worden voorts bepaald door de traditioneel-ambachtelijke bouwstijl, de esthetische kwaliteit van het geheel en de bijzondere samenhang tussen de indeling van het interieur en de vormgeving van het exterieur.
De hoeve is vanwege de situering tussen de kernen Beek en Neerbeek verbonden met de ontwikkeling van de gemeente en van belang voor het aanzien van de streek. De gesloten hoeve is in architectonisch opzicht ondanks de bouwsporen van de bedrijfsmodernisering als geheel gaaf bewaard gebleven en van groot belang in relatie tot de visuele gaafheid van de landschappelijke omgeving.
Bovendien is deze hoeve, als specimen van een streekgebonden type, in nationaal perspectief zeldzaam te noemen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Forename ENCLOSED FARMSTEAD, 1863, built in the style of 19th-century building tradition. Dominantly situated in open countryside, on the connecting road between the towns of Beek and Neerbeek. The northwestern and northeastern barn wings were in 1945 on the instructions of J.H. Stassen wholly and partially modernised, according to a design by architect C. Lemmens of Beek. For the northwestern barn wing, this resulted in the stalls being expanded outside the original ground plan. EXCLUDED from protection are the partial roofing of the courtyard as well as the stalls built behind the northeastern and southwestern barn wings.
Description
The farmstead has a square-plan GROUND PLAN, whereby the residential house in the southeastern wing projects forward in relation to the surrounding barn wings. The northwestern barn wing likewise projects as a result of the modernisation realised in 1945. Twice two opposite carriage gateways, respectively on either side of the residential house on the southeastern side and on either side of the modernised northwestern barn wing.
The residential house is partly cellared, comprises two STOREYS plus an attic storey. The barn wings comprise one storey plus an attic storey. The residential house has a gabled roof recessed between gable walls. On the front facade side a gutter on consoles, on the courtyard side a considerable overhang. The southwestern and northeastern barn wings have a composite hipped roof and half-hipped roof, the northwestern barn wing has an asymmetrical gabled roof. The gabled roof of the latter barn was in 1945 due to modernisation partially lifted on the courtyard side, the roof slope on the northwestern side was lifted and extended. The floors above the carriage gateways on either side of the residential house have small gabled roofs. Only the asymmetrical gabled roof of the northwestern barn wing is covered with PANTILES, the other roofs with OLD-DUTCH TILES.
The residential house has rectangular wooden T-WINDOWS, as well as rectangular wooden DOORS. In the front facade of the residential house the hinges of the window shutters are still present. Slightly segmental-arch-shaped wooden carriage gateways. Barn windows and doors in wood and steel, both rectangular and segmental-arch-shaped.
The enclosed farmstead is built in BRICK, laid in English bond. Hardstone window and door surrounds, steps, plinths, setting stones and closing stones. Ornamental and decorative wall anchors. Wooden lintels and cemented sills on the rear facade of the residential house.
The principal front facade of the RESIDENTIAL HOUSE on the southeastern side comprises five window bays and is symmetrically arranged. The symmetry is emphasised by the corner pilasters running into a decorative frieze. In the first storey of the central bay a rectangular, double wooden panelled door with decoratively arranged leaded glass fanlight. Rectangular wooden T-windows in the other bays. The northeastern side facade is blind, except for a round-arch-shaped wooden T-window in the gable wall, and is finished with weathering courses. The southwestern side facade is entirely cemented. In the first storey a rectangular wooden window, centrally in the second storey a blocked round window, in the gable wall a round-arch-shaped window surround with single-light wooden window. The rear facade of the residential house on the northwestern side likewise comprises five window bays and is more or less symmetrically arranged. Centrally in the rear facade a rectangular door with fanlight. Rectangular T-windows in the other window bays, with the exception of the small rectangular wooden window in the second storey of the fifth southeastern window bay. The segmental-arch-shaped carriage gateways on the southwestern and northeastern sides of the residential house provide access to the barn and courtyard respectively. The facade surfaces in which these gateways are placed likewise have a corner pilaster and a frieze. Segmental-arch-shaped relieving arches with setting stones and closing stones. In the northeastern relieving arch the closing stone displays the construction year notation 1863.
The barn wings on the southwestern and northeastern sides are provided on the courtyard side with segmental-arch-shaped wooden barn doors, with segmental-arch-shaped barn windows with small glazing bars and with rectangular barn windows with small glazing bars in cemented surrounds. Various attic hatches. The outer facade of the southwestern barn wing is provided with five rectangular, vertically divided barn windows of later date; the outer facade of the northeastern barn wing is blind.
The modernised cow barn on the northwestern side has segmental-arch-shaped steel windows with small glazing bars, as well as rectangular sliding doors. Attic hatch beneath the overhang on the courtyard side. The residential house has a basement storey with brick vaults.
The layout of the residential house INTERIOR has remained largely intact. In this interior are notably the original staircase, the oil painting in the central corridor with hardstone floor, the stucco rosettes in the living room and several marble fireplace surrounds.
Valuation
The enclosed farmstead at Spaubeekerstraat 8 is of cultural-historical value as an important expression of 19th-century agricultural life in Limburg, as well as an important specimen of a farmstead type characteristic of the cross-border loess area between Tournai and Aachen.
The farmstead gives architectural expression to the continuation of intensive cross-border cultural relations at the architectural level in the aforementioned area, even after part of Limburg was separated from the original architectural whole (the Belgian loess area, the Haspengouw) and brought under Dutch rule. Noteworthy in this regard is that the particular attention paid since the middle of the 18th century in the design of the Haspengouw farmstead to residential provision is unmistakably present in this 19th-century farmstead.
The architectural-historical values are further determined by the traditional-craftsmanship building style, the aesthetic quality of the whole and the particular coherence between the layout of the interior and the design of the exterior.
The farmstead, due to its situation between the towns of Beek and Neerbeek, is linked to the development of the municipality and is of importance for the appearance of the region. The enclosed farmstead has architecturally, despite the building traces of operational modernisation, remained entirely intact and is of great importance in relation to the visual integrity of the surrounding landscape.
Moreover, this farmstead, as a specimen of a region-specific type, can be described as rare in a national perspective.
Nearby in the register
- Woonhuis, Oude Pastorie 25Woonhuisunder 1 mi
- NieuwenhofWoonhuisunder 1 mi
- R.K. Kerk en Pastorie H. CallistusKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Gedenkteken, Bourgognestraat 1Gedenktekenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.