Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Burgemeester Flugi van Aspermontlaan 4 A
Doesburg, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1862
- Address
- Burgemeester Flugi van Aspermontlaan 4 A, Locatie: Centrum, 6981 AN Doesburg (and others)
- Place
- Doesburg
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.01780, 6.13090
- Monument number
- 513140
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1851 map "Holland." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Vrijstaand blok van twee HERENHUIZEN met tegen de rechter zijgevel een kleinere woning, die als dienstwoning in gebruik is geweest. Het rechter herenhuis en de dienstwoning bevatten thans twee woningen, waarvan één woning bestaat uit de dienstwoning en de begane grond van het herenhuis (nr. 6) en de andere woning is gesitueerd op de verdieping van het rechter herenhuis (nr. 4a). De dienstwoning en de latere aanbouw met garage tegen de linker zijgevel, komen niet voor bescherming in aanmerking.
Het pand is gebouwd in 1862 in opdracht van de directeur van de Bank van Lening en toekomstig rentenier, Johannes Ahazuerus Doijer. De voorgevel van het pand vertoont neoclassicistische invloeden in de opbouw, terwijl de ornamenten zijn ontleend aan de Neo-Lodewijk XV-stijl. In de tweede helft van de 19de eeuw kwam Doesburg o.a.vanwege het levendige culturele klimaat veroorzaakt door de aanwezigheid van het garnizoen, het goedkope leven en de gezonde lucht in zwang als vestigingsplaats voor gepensioneerden, renteniers en oud-militairen. Er werden in Doesburg meerdere grote herenhuizen in neoclassicistische trant gebouwd of verbouwd m.n. in de Koepoortstraat en omgeving.
In de voorgevel van het pand bevinden zich twee gevelstenen met de datum 24 maart 1862 en de namen J.W. Doijer en J.C. Doijer. De stenen zijn gelegd door de zonen Jacob Wijnbrand en Johan Constant Doijer. Toen de huizen gereed waren betrok het gezin Doijer zelf het rechter pand, nr. 6. In 1871 verdronk de dertienjarige Johan Constant in de nabijgelegen IJssel. In 1872 vertrok de familie Doijer uit Doesburg.
De huizen zijn gelegen in een bocht van de voormalige Kastanjelaan/ Koepoortsendijk, thans Burgemeester Flugi van Aspermontlaan geheten, een laan met oude bomen ten noordwesten van de oude stadskern in de buurt van de Koepoortstraat. De Koepoortsendijk voerde vroeger naar de veerpont.
Omschrijving
Blok van twee HERENHUIZEN op een rechthoekig grondplan. De herenhuizen bevatten twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een plat dak met omlopende dakschilden. De daken zijn gedekt met gesmoorde Hollandse pannen. In het voorschild van het hoofdblok bevinden zich links twee later aangebrachte dakkapellen en rechts een drietal tuimelramen. In het linker dakschild bevindt zich een dakkapel met zadeldak, keperboogvormig afgesloten stolpraam, zijborden en een keperboogvormige kroonlijst met schouderstukken en makelaar. In het rechter dakschild bevindt zich een later aangebrachte of gewijzigde dakkapel. Het achterschild bevat twee eenvoudige dakkapellen met zadeldakje en 4-ruits stolpramen.
Het blok, dat is opgetrokken in roodbruine baksteen, gemetseld in kruisverband, was oorspronkelijk witgepleisterd (te zien op een oude ansicht). De achtergevel van nr. 8 en een gedeelte van de rechter zijgevel zijn nog steeds witgepleisterd. Het pand heeft rondom een gepleisterde plint en een gekornist hoofdgestel van hout, bestaande uit een geprofileerde architraaflijst, een fries en een kroonlijst.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL telt acht vensterassen en heeft een middenrisaliet van vier vensterassen. De risaliet en de hoeken worden begrensd door pilasters met spiegels. De middenas van de risaliet heeft op beide verdiepingen een verdiept veld, dat de scheiding tussen de twee herenhuizen markeert. Ter hoogte van de verdiepingsvloer bevindt zich een geprofileerde, gepleisterde cordonlijst die doorloopt over een klein deel van de beide zijgevels.
De ingangspartijen, die zich bevinden in de vensterassen links en rechts van de middenrisaliet, bestaan uit rijk geornamenteerde, dubbele paneeldeuren met smeedijzeren roosters, een geprofileerd kalf en een bovenlicht met afgeronde hoeken in een kozijn met geprofileerde houten omlijsting met afgeronde hoeken, voorzien van hardstenen neuten en dorpel. De omlijsting is aan de bovenzijde voorzien van een gepleisterd ornament, bestaande uit een cartouche, waaruit guirlandes ontspringen die de bovenzijde van de omlijsting omarmen. Bij nr. 6 is de deur in oude stijl vernieuwd en het bovenlicht voorzien van glas-in-lood. Links naast de deur van nr. 8 en rechts naast die van nr. 6 bevinden zich vlak boven de plint hardstenen jaarstenen met resp. de volgende inschriften: "JC Doijer 18 24-3 62" en JW Doijer 18 24-3 62". Alle vensteropeningen bezitten afgeronde bovenhoeken, worden afgesloten door strekken met afgeronde hoeken en zijn voorzien van hardstenen onderdorpels en persiënnes, waarvan het onderste deel uitklapbaar is. De persiënnes van nr. 6 zijn in oude stijl vernieuwd. Nr. 6 heeft beneden 8-ruits en boven 6-ruits schuiframen, nr. 8 heeft boven en beneden 4-ruits stolpramen met een vast kalf en resp 4-ruits en 2-ruits bovenlichten met vulruiten.
De asymmetrisch ingedeelde LINKER ZIJGEVEL wordt op de begane grond grotendeels aan het oog onttrokken door de latere aanbouw. Getuige een oude ansicht bevond zich hier eerst een houten serre. Op de eerste verdieping heeft de linker zijgevel een Frans balkon met een dubbele balkondeur met bovenlicht in een kozijn met afgeronde bovenhoeken en persiënnes. Verder bevinden zich hier enkele kleinere rechthoekige vensters en een gewijzigd venster.
De asymmetrisch ingedeelde RECHTER ZIJGEVEL wordt gedeeltelijk aan het oog onttrokken door de aangebouwde dienstwoning. De eerste bouwlaag van de rechter zijgevel is evenals de dienstwoning witgepleisterd. Op de eerste verdieping bevond zich, getuige een oude foto, een balkon dat later is vervangen door een Frans balkon. Het balkon heeft een dubbele balkondeur met bovenlicht in een kozijn met afgeronde bovenhoeken en persiënnes. Rechts hiervan bevinden zich twee kleine vensters, een rechthoekig en een ruitvormig met 2-ruits raam.
De nagenoeg symmetrisch ingedeelde ACHTERGEVEL van het hoofdblok telt acht vensterassen en wordt begrensd door hoekpilasters met spiegels. Tussen de vier buitenste vensters en de vier vensters in het midden bevinden zich eveneens pilasters met spiegels. De gevel is horizontaal geleed door een gecementeerde plint, een cordonlijst en het hoofdgestel.
In de eerste bouwlaag bevinden zich in de vier buitenste vensterassen dubbele 6-ruits tuindeuren met panelen en 2-ruits bovenlichten met vulruiten in kozijnen met afgeronde hoeken, geplaatst op hardstenen neuten. Het rechter gedeelte van nr.6 gaat schuil achter een rechthoekige serre, die twee vensterassen beslaat. De serre heeft een lessenaarsdak, bewerkte stijlen en dubbele schuifdeuren geflankeerd door glaspanelen. Geprofileerde kalven scheiden de ruiten van de bovenlichten. Alle ramen van de serre zijn voorzien van elkaar kruisende horizontale en verticale roeden, die vlak langs het raamhout lopen.
Het linker gedeelte van nr. 8 heeft een groot driedelig venster dat twee vensterassen beslaat en vermoedelijk later is geplaatst of gewijzigd. Het venster heeft een 6-ruits stolpraam, 3-ruits zijlichten en een driedelig bovenlicht in een kozijn met afgeronde hoeken.
De tweede bouwlaag heeft acht vensters met 6-ruits schuiframen in kozijnen met afgeronde hoeken.
Het INTERIEUR van nr. 6 bevat afgezien van de trap nog een aantal oorspronkelijke elementen zoals de vestibule met marmeren vloer en plinten en een tochtdeur met bovenlicht en zijlichten, deels voorzien van mousselineglas. Het bovenlicht van de tochtdeur heeft twee rondboogvormige roeden doorsneden door een V-vormige roede in het midden. In de gang bevindt zich een rondboognis in een gepleisterde omlijsting van gecanneleerde pilasters en een geprofileerde rondboog. De kamers en suite bezitten rijk geornamenteerde stucplafonds, twee schouwen van grijs geaderd marmer, vensterbanken, vouwblinden, brede houten vloerplanken en schuifdeuren naar de serre. De 6-ruits schuifdeuren hebben 3-ruits zijlichten en een driedelig bovenlicht, waarvan het middendeel 3-ruits is met een vulruit in het midden. De vloer van de serre is voorzien van patroontegels.
Het INTERIEUR van nr. 8 heeft nog grotendeels de oorspronkelijke indeling. Ook zijn nog enkele oorspronkelijke elementen bewaard gebleven zoals in de gang de marmeren vloer en plinten en een rondboognis die op dezelfde wijze is gedetailleerd als bij nr. 6, schuifdeuren en een marmeren schouw in de kamers en suite en de bordestrap met twee armen, waarvan de oorspronkelijke trapleuning, bestaande uit houten spijlen en een houten handlijst vanaf de eerste verdieping bewaard is gebleven.
Het INTERIEUR van nr. 4a is naar verluidt gemoderniseerd.
Waardering
Blok van twee HERENHUIZEN uit 1862.
- van architectuurhistorische waarde als een goed en vrij gaaf voorbeeld van een blok herenhuizen met een neoclassicistische opbouw en details in de Neo-Lodewijk XV-stijl met hoogwaardige esthetische kwaliteiten in het ontwerp zoals goede en gave verhoudingen.
- van stedenbouwkundige waarde vanwege de prominente ligging aan de dijk bij de voornaamste toegang (Koepoortstraat) tot de oude stad.
- van cultuurhistorische waarde als uitdrukking van een bijzondere ontwikkeling nl. het ca. 1850 in zwang komen van Doesburg als vestigingsplaats voor renteniers, gepensioneerden en oud-militairen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Detached block of two MANSIONS with a smaller dwelling against the right side gable, which has been used as a service dwelling. The right mansion and the service dwelling now contain two dwellings, one of which consists of the service dwelling and the ground floor of the mansion (no. 6) and the other dwelling is situated on the upper floor of the right mansion (no. 4a). The service dwelling and the later extension with garage against the left side gable are not eligible for protection.
The building was constructed in 1862 on the instruction of the director of the Bank van Lening and future rentier, Johannes Ahazuerus Doijer. The front facade of the building shows neoclassical influences in its structure, while the ornaments are borrowed from the Neo-Louis XV style. In the second half of the 19th century, Doesburg became popular as a settlement for pensioners, rentiers and retired military men, among other reasons because of the lively cultural climate caused by the presence of the garrison, the cheap cost of living and the healthy air. Several large mansions in neoclassical style were built or renovated in Doesburg, particularly in the Koepoortstraat and surrounding area.
In the front facade of the building there are two facade stones with the date 24 March 1862 and the names J.W. Doijer and J.C. Doijer. The stones were laid by the sons Jacob Wijnbrand and Johan Constant Doijer. When the houses were completed, the Doijer family themselves occupied the right building, no. 6. In 1871 the thirteen-year-old Johan Constant drowned in the nearby IJssel. In 1872 the Doijer family left Doesburg.
The houses are situated in a bend of the former Kastanjelaan/Koepoortsendijk, now called Burgemeester Flugi van Aspermontlaan, an avenue with old trees northwest of the old town centre in the vicinity of the Koepoortstraat. The Koepoortsendijk formerly led to the ferry.
Description
Block of two MANSIONS on a rectangular ground plan. The mansions contain two storeys and an attic storey under a flat roof with surrounding hipped roof tiles. The roofs are covered with laid Frisian tiles. In the front roof slope of the main block there are on the left two later-added dormer windows and on the right three tilting windows. In the left roof slope there is a dormer window with a gabled roof, a herringbone-arched enclosed skylight with side boards and a herringbone-arched cornice with shoulder pieces and a broker. In the right roof slope there is a later-added or altered dormer window. The rear roof slope contains two simple dormer windows with small gabled roofs and 4-pane skylights.
The block, which is constructed in reddish-brown brickwork, laid in English bond, was originally whitewashed (visible in an old view). The rear facade of no. 8 and a portion of the right side gable are still whitewashed. The building has a whitewashed plinth all round and a corniced wooden timber course, consisting of a moulded architrave strip, a frieze and a cornice.
The symmetrically arranged FRONT FACADE has eight window bays and features a central projection of four window bays. The projection and the corners are bounded by pilasters with mirror panels. The central bay of the projection has a recessed panel on both storeys, which marks the division between the two mansions. At the level of the floor between storeys there is a moulded, whitewashed string course that extends over a small portion of both side gables.
The entrance sections, which are located in the window bays to the left and right of the central projection, consist of richly ornamented double panel doors with wrought-iron grilles, a moulded base and a fanlight with rounded corners in a frame with moulded wooden surround with rounded corners, furnished with stone joinery blocks and threshold. The surround is provided at the top with a whitewashed ornament, consisting of a cartouche, from which garlands spring that embrace the top of the surround. At no. 6 the door has been renewed in the old style and the fanlight provided with leaded glass. To the left of the door at no. 8 and to the right of that at no. 6, just above the plinth, there are stone date stones with the following inscriptions respectively: "JC Doijer 18 24-3 62" and "JW Doijer 18 24-3 62". All window openings have rounded upper corners, are closed by stone lintels with rounded corners and are furnished with stone sills and exterior shutters, the lower part of which is hinged-down. The shutters at no. 6 have been renewed in the old style. No. 6 has 8-pane sash windows below and 6-pane above, no. 8 has 4-pane tilting windows both above and below with a fixed lower sash and 4-pane and 2-pane fanlights respectively with spandrel panes.
The asymmetrically arranged LEFT SIDE GABLE is largely obscured from view on the ground floor by the later extension. According to an old view, there was originally a wooden conservatory here. On the first storey the left side gable has a French balcony with a double balcony door with fanlight in a frame with rounded upper corners and shutters. Further there are several smaller rectangular windows and an altered window.
The asymmetrically arranged RIGHT SIDE GABLE is partially obscured from view by the adjoining service dwelling. The first storey of the right side gable is whitewashed, as is the service dwelling. On the first storey there was, according to an old photograph, a balcony which was later replaced by a French balcony. The balcony has a double balcony door with fanlight in a frame with rounded upper corners and shutters. To the right of this are two small windows, one rectangular and one diamond-shaped with 2-pane window.
The almost symmetrically arranged REAR FACADE of the main block has eight window bays and is bounded by corner pilasters with mirror panels. Between the four outer windows and the four middle windows there are also pilasters with mirror panels. The facade is horizontally divided by a cemented plinth, a string course and the timber course.
In the first storey there are in the four outer window bays double 6-pane glazed doors with panels and 2-pane fanlights with spandrel panes in frames with rounded corners, placed on stone joinery blocks. The right section of no. 6 is concealed behind a rectangular conservatory, which covers two window bays. The conservatory has a lean-to roof, worked stiles and double sliding doors flanked by glass panels. Moulded bases separate the panes of the fanlights. All windows of the conservatory are provided with crossing horizontal and vertical glazing bars, which run close along the window frame.
The left section of no. 8 has a large three-part window covering two window bays and presumably was placed or altered later. The window has a 6-pane tilting window, 3-pane side lights and a three-part fanlight in a frame with rounded corners.
The second storey has eight windows with 6-pane sash windows in frames with rounded corners.
The INTERIOR of no. 6 contains, apart from the staircase, a number of original elements such as the vestibule with marble floor and plinths and a draught-proof door with fanlight and side lights, partly provided with muslin glass. The fanlight of the draught-proof door has two semicircular-arched glazing bars crossed by a V-shaped glazing bar in the middle. In the hallway there is a semicircular niche in a whitewashed surround of fluted pilasters and a moulded semicircular arch. The en suite rooms have richly ornamented stucco ceilings, two grey veined marble fireplaces, window seats, fold-down blinds, wide wooden floorboards and sliding doors to the conservatory. The 6-pane sliding doors have 3-pane side lights and a three-part fanlight, the middle section of which is 3-pane with a spandrel pane in the middle. The floor of the conservatory is provided with patterned tiles.
The INTERIOR of no. 8 still largely retains the original layout. Also a number of original elements have been preserved, such as in the hallway the marble floor and plinths and a semicircular niche detailed in the same way as at no. 6, sliding doors and a marble fireplace in the en suite rooms and the open staircase with two flights, of which the original stair balustrade, consisting of wooden balusters and a wooden handrail from the first storey, has been preserved.
The INTERIOR of no. 4a is reportedly modernised.
Valuation
Block of two MANSIONS from 1862.
- of architectural-historical value as a good and fairly intact example of a block of mansions with a neoclassical structure and details in the Neo-Louis XV style with high aesthetic qualities in the design such as good and intact proportions.
- of urban planning value because of the prominent location on the dyke near the main entrance (Koepoortstraat) to the old town.
- of cultural-historical value as an expression of a particular development, namely the popularity from approximately 1850 of Doesburg as a settlement for rentiers, pensioners and retired military men.
Nearby in the register
- Woonhuis, Burgemeester Flugi van Aspermontlaan 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Koepoortstraat 39Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Koepoortstraat 37Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Koepoortstraat 48Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.